AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Qarpız niyə ucuzlaşmır?

  136

Pambıq istehsalı aqrar sahəni iflic etməkdədir

 Bu il ölkəmizdə qeyri-adi yay mövsümünü müşahidə etməkdəyir. Adətən ölkə əhalisinin əksəriyyətini təşkil edən, məhdud imkanlı insanlar yay mövsümünün gəlməsini arzulayırlar ki, xərcləri bir qədər azalsın. Lakin bu il yay gəlsə də, yuxarıda qeyd etdiyimiz təbəqədən olan insanlar heç də sevinmək imkanı qazana bilmədi.

Çünki tərəvəz və digər bostan bitkilərinin qiymətləri bazarda od tutub yanır desək, yanılmarıq. İnsanlar isə əzən bir tərəfdən yayın anomal istiləri, digər tərəfdən isə bostan bitkilərinin alışıb yanan qiymətləridir. Hər il 15-20 qəpiyə olan qarpız bazarda 60 qəpiyə təklif edilir. Bu əvvəlki illərdə qarpızın nubar qiyməti olardı. İndi hamını bir sual düşündürür - nə üçün yayda bostan bitkilərinin qiyməti bu qədər bahadır, bu anormallığın qarşısını almaq üçün bir vasitə varmı?

Bu gün bütün cəmiyyəti maraqlandıran bu sualların çox sadə cavabları var. Əvvala, bu cür mövsümi bitkilərin bolluğu və ya qıtlığı ilin iqlim şəraitindən asılıdır. Bu il isə təxminən 20 gün müddətində davam edən anomal istilər bostan bitkilərinin vegetativ inkişafına mənfi təsir göstərdi və nəticədə bitkilərin əksəriyyəti xəstəlikdən yanıb məhv oldu. Yəni birinci səbəb tam obyektivdir və onun qarşısını almaq mümkün deyil. Lakin təbii hadisənin qarşısını almaq mümkün olmasa da, ondan sığortalanmaq metodları mövcuddur.

Belə ki, bu cür hallarda həm ölkə əhalisinin xərclərinin yüksəlməməsi, həm də, fermerlərin perespektiv planlarında çaşqınlıq yaranmasının qarşısını almaq məqsədilə hökumət bazarı tənzimləməlidir. Yaxşı olar ki, bu tənzimləmə mexanizmi birdəfəlik qurulsun və ildən-ilə inkişaf etdirilsin. Tənzimləmə mexanizmi ondan ibarət olmalıdır ki, dövlətin müvafiq orqanları mütəmadi olaraq bazarları və kənd təsərrüfatı bitkilərinin məhsuldarlıq potensialını nəzarətə götürməlidirlər.  Əgər bazarda hər hansı bir məhsul qıtdırsa, bazara kənardan lazımı qədər məhsul cəlb edilməlidir ki, qiymətlər sabit qalsın. Yaxud bazarda məhsul boldursa, onun artıq hissə hökumətin təşəbbüsü ilə vaxtında bazardan çıxarılmalıdır ki, məhsulun qiyməti aşırı dərəcədə ucuzlaşmasın. Belə olan halda nə vətəndaşlar ciddi zərərə düşmür, nə də fermerlər.

Builki kimi bir sıra tərəvəz və digər bostan bitkiləri bahalaşanda həm əhalinin sosial vəziyyətinə, ailə büdcəsinə zərər dəyir, həm də fermerlərdə çaşqınlıq yaranır. Bu il qarpız baha olubsa, kortəbii, tənzimlənməyən bazarda gələn il mütləq qarpız su qiymətinə olacaq. Çünki mexaniki düşüncəyə malik fermerlərin hamısı çox qazanmaq arzusu ilə geniş sahələrdə qarpız əkəcək. Bu tendensiyanın qarşısını almaq üçün hökumət ölkədə geniş şəkildə becərilən bütün kənd təsərrüfatı məhsullarının tənzimlənməsini həyata keçirməlidir.

Yuxarıda qeyd etdiklərimiz problemin bir tərəfidir.  Problemə digər baxış bucağından nəzər saldıqda, yəni konkret builki bahalaşmanın əsas səbəbini axtarsaq, görərik ki, yenə səbəb aqrar sahədə dovlət siyasətinin düzgün qurulmamasıdır. Ölkənin kənd təsərrüfatına yararlı sahələrinin böyük əksəriyyəti bazarı olmayan, fermerlərə heç bir divident gətirməyən pambıq tarlalarının altındadır. Bostan-tərəvəz bitkiləri isə məhsuldarlığı az olan sahələrdə əkilir. Digər tərəfdən, pambıq enliyarpaq bitki olduğundan yayda suya tələbatı çox olur.

Hökumət rambığı strateji məhsul elan etdiyi üçün  inzibati qrumlar ilk növbədə onun suvarılması məsələsini vacib sayır. Belə olan təqdirdə bostan bitkiləri susuzluqdan yanıb məhv olur. Ölkədə pambığın inzibati vasitələr gücünə kütləvi becərilməsi hətta, heyvandarlığa da ciddi zərbə vurub. Belə ki, son 2-3 ildə ferma və yem bitkiləri altında olan torpaqların böyük əksəriyyəti pambıq tarlalarına çevrilib. Bu isə ölkədə ət istehsalının azalmasına səbəb olub. Nəticədə həm ətin qiyməti 30-40% bahalaşıb, həm də ölkəyə ət idxalı iki dəfəyə qədər artıb.

Fikrimizcə, hökumət aqrar sahənin inkişafında inzibati vasitələrdən istifadəyə son qoymalı, fermerin hansı məhsulu əkəcəyinə qərar verməsi onun öz ixtiyarında olmalıdır. Hökumət yalnız fermerin seçdiyi seqment üzrə inkişaf etməsinə dəstək olmalıdır. Yalnız ölkə üçün həyati vacib olan məhsulları strateji məhsul kimi elan edib stimullaşdırıcı vasitələrlə fermeri yönəltmək olar, lakin burada da inzibati üsullar yolverilməzdir. Hal-hazırda ölkədə pambıq elə bir strateji məhsul sayılır ki, hökumət onun inkişafı üçün bütün aqrar sahəni qurban verməyə hazır görünür. Axı nə üçün? Azərbaycanda pambıq istehsalının inkişafı hansı cəhətdən vacibdir? Bu məhsul Azərbaycan iqtisadiyyatında emal edilərək istehlak əmtəəsi kimi bazara belə daxil olmur.

Hətta, dünya bazarında Azərbaycan pambığı çox aşağı qiymətə satılır, çünki aşağı keyfiyyətə malikdir. Düzdür, bir sıra korporativ maraqlar mövcuddur, amma ölkə iqtisadiyyatını hansısa bir qrup insanların maraqlarına qurban vermək sonda hərtərəfli uğursuzluğa gətirib çıxarır.

Xəbər Lenti

BMT TŞ-da İrana qarşı silah embarqosunun müddəti uzadılmayıb

"Barselona"nın müdafiəçisi koronavirusa yoluxub

Səfir Elxan Poluxov “Qanunvericilikdə Dini Azadlıq” mövzusunda videokonfransda iştirak edib - FOTO

"Bavariya" "Barselona"nın qapısından 8 top keçirdi - FOTO

Dəniz səviyyəsindən 2200 metr yüksəklikdəki məşhur Qırız kəndi - FOTOREPORTAJ

Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 21 milyon nəfəri ötüb

"6G" şəbəkəsi nə vaxt istifadəyə veriləcək?

PSJ-də ciddi itki

ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 286 mindən çox artıb

ÜST-dən virusun qida vasitəsilə yayılması barədə AÇIQLAMA

Naqelsmann Deşamın rekordunu qırdı

"Sumqayıt"dan ayrılan futbolçu Yunanıstan klubunda

Litvada xarici tələbələrin ölkəyə girişinə icazə veriləcək

Makron İran üzrə sammitdə iştirak etməyə razılaşıb

Nişan mərasimi keçirənlər barəsində toplanmış materiallar məhkəməyə göndərildi - FOTO

Trampın qardaşı xəstəxanaya yerləşdirilib

Türkiyədə koronavirusdan daha 923 nəfər sağalıb

Həbib son döyüşünə çıxır? - Özü açıqladı

Başına yarım milyon pul qoyulan terrorçu məhv edildi - TÜRKİYƏDƏ

YAP tərəfindən "Qərbi Azərbaycanda soyqırımına məruz qalmış toponimlərimiz" kitabının ingilis və rus dillərində elektron versiyası hazırlanıb

Koronavirusun yeni dağlası harada alovlanacaq? - ÜST rəsmiləri elan etdi

Ərdoğan: “BƏƏ-dəki səfirimiz geri çağırıla bilər”

Həkim koronavirus xəstəsini qucağında apardı - FOTO

Ukraynada COVID-19 xəstələrinin gündəlik artımı üzrə antirekord qeydə alınıb

İdxal edilən toyuq məhsullarında koronavirus aşkarlandı

Dünya birliyi Cənubi Qafqazda Azərbaycanı lider dövlət kimi qəbul edir - Adil Əliyev

Böyük Britaniyada maska taxmaqdan imtina edən şəxslər 3200 funt sterlinqə qədər cərimə olunacaqlar

Avropa ölkələri yüz milyonlarla doza koronavirus vaksini alacaq

Bəkir Sarıyev yeni vəzifəyə təyin edilib

Kim Çen In daşqınlarla mübarizədə xarici yardıma ümid etməməyə çağırıb

“Qanun” nəşriyyatında işçilərin xüsusi karantin qaydalarını pozması ilə bağlı videogörüntü yayılıb - VİDEO

İkinci dalğa təşvişi: siqaret çəkmək qadağan edildi

Gürcüstanın Azərbaycana 6 milyon 107 min dollar borcu var

Türkiyə klubunda kütləvi yoluxma

Xətai rayonunda 4 küçə təmir olunub - FOTO

Son sutkada Özbəkistanda koronavirusa 671 nəfər yoluxub

СOVID-19 əleyhinə 9 vaksin sınaqların ikinci və ya üçüncü mərhələsindədir - ÜST

Premyer Liqanın ən yaxşı gənc futbolçusu

Şehiçin yeni klubu müəyyənləşdi

20 yaşlı boksçu güllələnərək öldürüldü

“Qalatasaray”ın iki futbolçusu koronavirusa yoluxdu

"Qaloşa öyrəşən, quru çörəklə yaşayan adamam" - Elnarə pandemiyadan danışdı

Qadın altı ayda iki dəfə COVID-19-a yoluxub

Ceyhun Bayramov Yaponiyanın ölkəmizə yeni təyin olunmuş səfiri ilə görüşüb

Biletsiz daxil olan sərnişini təyyarədən yerə atdılar - VİDEO

"Başa düşdüm ki, insan fahişə olsa belə, onu alçaltmaq olmaz”

İsrail mediası yəhudilərin Azərbaycanla həmrəy olmasından bəhs edib

Nigar qızları ilə hovuz görüntülərini paylaşdı - VİDEO - FOTO

“Azərkosmos” “iSAT Africa” şirkəti ilə əməkdaşlığa başlayıb

Seroloji testlərlə xəstələrdə bu əlamətlər müəyyən ediləcək - Professor

Bakıda bu həftə avtobuslarla 8 milyon sərnişin daşınıb

Fransa sərt karantinə qayıdır: Paris “qırmızı zona” elan edildi

Villian "Arsenal"da

Qırğızıstanda koronavirusa daha 304 nəfər yoluxub

Yaponiyada son sutka ərzində koronavirusdan 11 nəfər həyatını itirib

Ceyhun Bayramov Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb - FOTO

Yeni Zelandiya koronavirusun yayılması ilə əlaqədar təhlükə səviyyəsini qaldırıb

Gürcüstana qanunsuz keçməyə çalışan Ermənistan vətəndaşları saxlanıldılar

ÜST "peyvənd millətçiliyi"ndən çəkinməyə çağırır

"Bu gün dünyanın ən xoşbəxt insanı mənəm"

Tarixçi Paşinyanın iddialarına cavab verdi: "Ərsak" sözünü saxtalaşdıra bilmədiklərindən dəyişib "Artsax" ediblər

İranda koronavirusdan daha 169 nəfər öldü

Nəsrin Cavadzadə yenə göz oxşadı - VİDEO

Müəllimlərin işə qəbulu imtahanında tələbələr də nəzarət edəcək

Mikayıl Cabbarov: Azərbaycanla İsrailin münasibətləri möhkəm, dayanıqlı və perspektivlidir

BMTİP vasitəsilə Azərbaycana 5130 qutu dərman preparatı gətirilib - FOTO

"AccessBank" biznes müştərilər üçün "AccessPartner" layihəsinə başlayır

Avqustun 17-dən tələbələrin köçürülməsinə başlanılır

Qərbi Avropada yoluxma artır

"Qarabağ" barədə düşünmürük" - "Sileks"in futbolçusu

Yol kənarında 6 kq heroin gizlətmişdi

"Papanin" stansiyasında SON VƏZİYYƏT açıqlandı - Yaxın zamanlarda açıla bilər

Latviyada büdcə kəsiri təxminən 1 milyard avro təşkil edə bilər

Nigar Camal bir şəkli 1500 manata paylaşır - Yerli məşhurlar sosial şəbəkələrdən nə qədər qazanırlar?

ÇL-də növbəti mövsüm "səkkizlər finalı" olacaq? - Açıqlama

Rusiyada daha 114 nəfər koronavirusdan ölüb

Hindistan koronavirus vaksinini sınaqdan keçirir

Velosipedçilərə qarşı reyd keçirilib - 9 nəfər cərimələnib - FOTO

“Hər kəsin tək düşüncəsi “Qarabağ”la oyunadır” - Zoran Steryovski

16 Qazaxıstan vətəndaşı öz ölkələrinə yola salınıb

"Messiyə o nəzarət edəcək" - "Bavariya" rəhbəri

Ombudsman onlayn beynəlxalq forumda iştirak edib

"Barselona" - "Bavariya" matçı bu kanllarda yayımlanacaq

Evdən çıxan 4 koronavirus xəstəsinin 2-si həbs edildi - FOTO

Avropa səması ermənilərə bağlandı - DETALLAR

"Rusiyanın Ermənistana gizli yollarla silah ötürməsi Cənubi Qafqazda sülhün və sabitliyin pozulmasına yol açır"

"Bəhanələr yoxdur" - Simeone

Brayza: Ermənistana hərbi texnika tədarük etməklə Rusiya ATƏT Minsk qrupunun həmsədri qismində etimadı itirir

6 ayda ev şəraitində 83 uşaq doğulub

Azərbaycan XİN Pakistanı təbrik edib

Azərbaycanda 500 min hektara qədər torpaq sahəsinin şoranlaşma təhlükəsi yaranıb

Aztəminatlı ailələrə göndərilən yardımları mənimsəyən məmurun işi məhkəməyə göndərildi

Yaponiyada avqustda istivurmadan azı 26 nəfər ölüb

Telli Borçalı çətin durumda - Azərbaycana qayıda bilmir

Bu gündən problemli əmanətlərin qaytarılmasına başlanılır

Kontakt Home-un Xalqlar və Bakıxanov mağazaları tam yeni formatda - AÇILIŞA ÖZƏL 50%-DƏK ENDİRİM

Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 814 nəfərə çatıb

Atambayev həbsdə qaldı

Ukraynada günlük yoluxma sayında yeni rekord

Əli Abbasova yeni vəzifə verildi

Pandemiyadan zərər çəkən fərdi sahibkara 12,3 mln. manatdan çox maliyyə dəstəyi göstərilib

"Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı dostluq və qardaşlıq münasibətləri dərin tarixi köklərə əsaslanır"

"Bu əməl Azərbaycan xalqının ciddi narahatlığına səbəb olub"

Bakıda 68 yaşlı kişi öldürüldü

Müəllim işləmək istəyənlər üçün imtahanların TARİXLƏRİ açıqlandı

Bakıda "Wi-Fi"-lı, POS terminallı taksilər - İdarəetmə itəndə sürücüyə məlumat ötürülür - FOTO

Koronavirusa yoluxan mer vəfat etdi

Bahar Muradova: Təəssüf ki, pandemiya Azərbaycanda da ailədaxili zorakılığın daha çox baş verməsinin əsas səbəblərindəndir - MÜSAHİBƏ

""Virtual məktəb" layihəsi ənənəvi tədris prosesinin bərpa olunmasından sonra da davam etdiriləcək"

Əli Abbasov işdən çıxarıldı

"Fənərbağça"nın futbolçusu koronavirusa yoluxub

Dünyada COVID-19-a yoluxanların sayı 21 milyonu keçib

Pentaqon rəsmi olaraq NUO-larla bağlı işçi qrupu yaradır

ABŞ-da noyabr ayına qədər COVID-19 peyvəndinin hazırlanması mümkün deyil

Paytaxt sakinlərinə xəbərdarlıq: ehtiyac yaranmadıqda küçəyə çıxmayın - FOTO

"Anti-Azərbaycan qüvvələrin apardığı qarayaxma kampaniyaları Azərbaycanın nüfuzuna xələl gətirə bilməz"

Britaniya Fransa, Hollandiya və Monakodan ölkəyə gələnlərə yenidən karantin tətbiq edəcək

KXDR-də leysan yağışlar 16 min evə ziyan vurub

GUAM ölkələrinin ABŞ-dakı səfirləri əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə ediblər

İtaliya mətbuatı Prezident İlham Əliyevin "Qarabağ" yatağının dayaq blokunun dənizə yola salınması mərasimindəki fikirlərinə geniş yer ayırıb

Kolumbiyada polis məntəqəsi yaxınlığında qumbara partladılıb

2 otaqlı evdə yanğın olub

Lənkəranda təhlükəli tapıntı - FOTO

Boliviyada seçkilər 18 oktyabrda keçiriləcək

Fələstin BƏƏ-dəki səfirini geri çağırır

Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 4 633 nəfərə çatıb

Üç kiloqramadək çəkisi olan qeyri-adi göbələk - FOTO