AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Azərbaycan-Türkiyə-Rusiya-İran əməkdaşlığı: reallıqlar və üzdəniraq ekspertlərin qərəzli yazıları

  12

Demokratikmusavat.com bildirir ki, Newtimes.az analitik məqalə ilə çıxış edib. Məqaləni oxucularımıza təqdim edirik:

Suriyanın İdlib bölgəsində vəziyyətin gərginləşməsi ilə əlaqədar geosiyasi proseslərin sürəti daha da artıb. Tehranda Türkiyə, İran və Rusiya dövlət başçılarının görüşünə bu baxımdan böyük önəm verilirdi. Orada qəbul edilən qərarların regiondakı proseslərə ciddi təsir edəcəyi proqnozlaşdırılırdı. Eyni zamanda, məlum oldu ki, bir sıra qərəzli dairələr ortaya çıxa biləcək hər hansı fikir ayrılığını şişirtməyi gözləyirlərmiş. Onların üzdəniraq ekspertləri "analitik yazılarında" "yeni fikirlər" adı altında öz mənfur niyyətlərini ifadə etməyə girişiblər. Burada əsas hədəf kimi Azərbaycan və Türkiyə götürülüb. Ankara və Bakının müstəqil xarici siyasət yeritmək iqtidarında olmadığı barədə gizli tezis üzərində müxtəlif ssenarilər qururlar. O cümlədən Türkiyənin gah bu, gah da digər geosiyasi düşərgəyə reverans etdiyini iddia edirlər. Əslində isə müəyyən dairələr Ankara və Bakının qürurlu geosiyasi-hərbi duruşundan narahatdırlar. Bu vəziyyətin geosiyasi aspektləri üzərində geniş dayanmaq istərdik.

Tehran görüşü və İdlib məsələsi: böyük güclərin maraqları və mübarizəsi

Türkiyə, Rusiya və İran Prezidentlərinin Tehranda görüşündən sonra bir sıra KİV orqanları çox "fəallaşıblar". Onlar demək olar ki, bütün güclərini Türkiyəni aşağılamağa və onun fonunda Azərbaycanın çoxvektorlu xarici siyasətini təhrif etməyə çalışırlar. Bu işdə daha çox Ermənistan KİV-ləri və ermənilərə Rusiyada yaxın olan bəzi mətbu orqanlar canfəşanlıq göstərirlər. Təəssüf ki, Azərbaycanda da bir sıra rusdilli nəşrlər bu tələyə düşüb, reallığı əks etdirməyən və qərəzli, birtərəfli qələmə alınan cızma-qaraları təkrar dərc edirlər. Məsələn, erməni lobbisinin bədnam əlaltısı Stanislav Tarasovun liderlərin Tehran görüşündən sonra Türkiyənin İdlib siyasəti fonunda Azərbaycan-Rusiya və Azərbaycan-İran münasibətləri ilə bağlı sərsəmliklə dolu "məqaləsini" "yeni fikir" kimi təqdim edən nəşr tapılıb.

Əslində isə düşmən dairələrin fəallaşmasının konkret səbəbləri vardır. Birincisi, geniş səviyyədə Türkiyə qlobal geosiyasi proseslərdə öz sözü olan dövlətə çevrilib. O cümlədən Ankara Suriyada söz sahibidir. Onun Moskva və Tehranla əməkdaşlığı kimlərəsə sığınmaq taktikası deyil, milli maraqlara uyğun nəticələr əldə etməkdir. Bunun üçün Türkiyə hər bir konstruktiv təklifə açıqdır. Bu barədə Rusiyanın Türkiyədəki səfiri açıq və konkret fikir bildirib. Təcrübəli diplomat ifadə edib ki, Türkiyə ciddi geosiyasi maraqları olan böyük dövlətdir və onun istədikləri ilə Rusiyanın istədikləri hansısa məqamda uyğun gəlməyə bilər. Çıxış yolu müzakirə vasitəsilə ortaq mövqeyə gəlməkdən ibarətdir.

Bizcə, dəqiq, obyektiv və konstruktiv ruhda söylənən fikirdir. Rusiya və Türkiyə Prezidentləri də ifadə etdikləri fikirlərdə məhz bu cür mövqe ortaya qoyurlar. İkincisi, Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri Bakının xarici siyasətdə əldə etdiyi uğurların fonunda daha da inkişaf edir. Azərbaycan rəhbərliyi müstəqil və çoxvektorlu siyasəti ilə prioritet hesab etdiyi bütün istiqamətlərdə böyük nailiyyətlər əldə edir. Rusiya, Mərkəzi Asiya, Gürcüstan, türk dövlətləri, Avropa, ABŞ, müsəlman ölkələri, Çin və digər istiqamətlər üzrə Azərbaycan rəhbərliyinin atdığı səmərəli addımlar hər kəsə məlumdur. Bir sıra dost olmayan dairələri də daha çox məhz bu məqam narahat edir.

Onlar çalışırlar ki, Azərbaycanla yaxından əməkdaşlıq edən ölkələri bir-birinə qarşı qoysunlar. Bunun üçün isə özlərindən müəyyən ssenarilər uydururlar. İlk növbədə Türkiyəyə qarşı qarayaxma kampaniyasına əl atırlar. Son hadisələr buna nümunədir. Eyni zamanda, antitürkiyə ovqatının yüksəlməsi R.T.Ərdoğanın sentyabrın 15-də Bakıya gəlişi haqqında informasiya yayılandan sonra pik nöqtəsinə çatdı. Səbəbi, bizcə, hər kəsə aydındır. Məsələ belədir ki, bu il Azərbaycan və Türkiyə güclü həmrəylik nümayiş etdirən tədbirlər həyata keçirirlər. Azərbaycan Cümhuriyyətinin və Ordusunun yaranmasının 100-cü ildönümü münasibətilə möhtəşəm tədbirlər dostları sevindirdi. Azərbaycan qırıcıları ilə bərabər türk şahinləri Bakı səmasında gözəl uçuşlar keçirdi. Türk şahinlərinin bundan əvvəl hansı hadisədən sonra eyni uçuşlar keçirdiyini yəqin ki, dost olmayanlar da xatırlayırlar.

İndi, sentyabrın 15-i Bakının erməni-bolşevik işğalından azad olunmasının 100 illiyidir. Və yüz il əvvəl qazanılmış bu tarixi zəfərə həsr edilmiş tədbirdə Türkiyə Prezidenti və türk əsgəri də iştirak edir! Bu, həmrəyliyin, qardaşlığın, haqq işini müdafiənin gözəl nümayişidir və qərəzli dairələr məhz bunu götürmürlər!

Müstəqil mövqe: yüksələn Azərbaycan və Türkiyənin geosiyasi cəlbediciliyi

Bu səbəbdəndir ki, Stanislav Tarasov qəbildən üzdəniraq ekspertlər "Regnum" kimi qərəzli KİV orqanlarında yazırlar ki, Azərbaycan Türkiyədən uzaqlaşıb, Rusiya-İran tandeminə yaxınlaşmağa çalışır. Həqiqətdə isə Azərbaycan Türkiyə ilə nə qədər yaxınlaşsa da, balansı gözləyir. Eyni zamanda, Bakı tarixi unuda bilməz. Ona laqeyd qala bilməz. 100 il bundan əvvəl türk əsgərləri canları bahasına Bakını işğaldan azad etməkdə Azərbaycan Milli Ordusuna ciddi yardım edibsə, bunu niyə unutmalı və ya qeyd etməməliyik? Biz hansı dövlətin bu kimi tədbirlərinə qısqanclıqla yanaşırıq?

Məsələ ondan ibarətdir ki, Azərbaycan məhz müstəqil xarici siyasət yeridir, milli maraqlarına uyğun addımlar atır. Onun Türkiyə ilə münasibətlərinə də heç kimsə qarışa bilməz. Elə Rusiya ilə əlaqələrin yüksək səviyyədə olması Bakının müstəqil siyasəti ilə birbaşa bağlıdır. Azərbaycan Prezidenti Soçiyə səfər etdi, bu ayın sonunda Vladimir Putin Bakıya gəlməlidir. Bunlar çox gözəldir, çünki Azərbaycanın çoxvektorlu siyasətinin bəhrələridir. Ermənistan bu kimi nailiyyətlər əldə edə bilmir. Çünki forpostdur, kənardan idarə olunur, yalnız formal müstəqilliyə malikdir, öz dövlətçiliyini necə qorumağın və inkişaf etdirməyin geosiyasi meyarlarını müəyyənləşdirə bilmir. Gücü bədnam ekspertlər vasitəsilə Azərbaycan və Türkiyəni şər-böhtan kampaniyası ilə hədəfə almağa çatır.

Üçüncüsü, bəzi dairələr Qərbin böyük dövlətləri ilə Türkiyənin arasını vurmağa cəhdlər edirlər. Onlar əsasən ABŞ-la Türkiyə arasında yaranmış soyuqluqdan faydalanmağa çalışırlar. Anlamırlar ki, böyük dövlətlər arasında fikir ayrılığı ola bilər, lakin qlobal miqyasda onlar hər şeyə rasional yanaşmağı bacarırlar. Diqqət edin, indi Türkiyə ilə Fransa, Almaniya, Rusiya, İran və Çin kimi dövlətlər dil tapmağa çalışırlar. Ankara vurnuxmur, geosiyasi cəlbediciliyi artır. Bunun arxasında da Türkiyənin böyük hərbi, siyasi, diplomatik, iqtisadi və mədəni gücü dayanır. Nə yazıq ki, bunu Azərbaycan nəşrlərində də ya görmək istəməyən, ya da görməyi bacarmayanlar tapılır və onlar qərəzli dairələrin dəyirmanına su tökürlər.

Bütün bunlar nəyi ifadə edir? Hər şeydən öncə, aydındır ki, Cənubi Qafqazda ciddi geosiyasi dəyişikliklər getdikcə daha geniş miqyas alır və yeni məzmun çalarları kəsb edir. Bu prosesdə Azərbaycan-Türkiyə strateji tərəfdaşlığı birmənalı olaraq uduşlu vəziyyətdədir. Bunun başlıca səbəbi isə bu iki türk dövlətinin həqiqi mənada sülh, barış, əməkdaşlıq üçün çalışmalarıdır. Azərbaycanın yeganə tələbi işğal edilmiş torpaqlarından təcavüzkarın çəkilməsindən ibarətdir ki, bu da tarixi, hüquqi, mənəvi, əxlaqi və digər baxımdan tamamilə haqlı tələbdir. Türkiyə də bu tələbi müdafiə etdiyindən ona qarşı hansısa iradı bildirmək olmaz.

Yuxarıda vurğulanan proseslərin başqa aspekti Ermənistanın hazırda çox dolaşıq geosiyasi duruma düşməsi ilə bağlıdır. Bu gedişat İrəvanı hətta ən yaxın müttəfiqi və havadarı olan Rusiyadan uzaqlaşdırır. Nəticədə, rəsmi İrəvan öz səhvini düzəltmək əvəzinə Azərbaycan və Türkiyəni qaralamağa çalışır ki, bu da yel dəyirmanı ilə savaşa bənzəyir.

Digər məqam Rusiya-Türkiyə-İran-Azərbaycan "dördbucağı"nda son zamanlar müşahidə edilən faydalı geosiyasi aktivliklə bağlıdır. Burada söhbət kiminsə diqtəsindən və ya başqasını öz təsiri altına salmaq cəhdindən getmir. Əksinə, yeni geosiyasi reallığa uyğun olaraq faydalı əməkdaşlığın çox maraqlı modeli yaranır. Azərbaycana Rəcəb Tayyib Ərdoğan da, Vladimir Putin də, Həsən Ruhani də səfər edə bilər və edirlər. Hər üçü də qarşılıqlı fayda verən müzakirələr aparır, ölkələr arasındakı əməkdaşlığı yeni səviyyəyə yüksəldirlər. Buna görə də V.Putinin səfərini R.T.Ərdoğanın səfərinə qarşı qoymaq tamamilə qərəzlilik və səfehlikdir. Bu barədə yazan adamın özünü ekspert adlandırması da ancaq gülüş doğura bilər!

Azərbaycandakı bəzi jurnalistlərin də anlamasında fayda vardır: Azərbaycan müstəqil xarici siyasət yeridir, onun kimsəyə, o cümlədən Rusiya və ya Türkiyəyə sığınmaq fikri yoxdur! Kimsə hansısa hərbi blokdan (NATO və ya KTMT) Azərbaycanın xilaskarı obrazı yaratmağa cəhd etməsin! İşğal edilmiş torpaqları yalnız Azərbaycan rəhbərliyi, xalqı və ordusu xilas edə bilər! Əməkdaşlıqda isə... hər bir konstruktiv təklifə Bakı açıqdır. Ancaq bu, kiminsə bizə böyük qardaşlıq edə biləcəyi anlamına gəlməməlidir.

Beləliklə, Azərbaycan müstəqil dövlət olaraq dünyada öz nüfuzunu durmadan artırır. Artıq dünyanın və regionun böyük dövlətlərinin başçıları Bakıya danışıqlara gəlir, əməkdaşlıq haqqında ismarıclar verirlər. Təbii ki, bu, bizi qürurlandırır. Eyni zamanda, xarici siyasətimizin nə dərəcədə səmərəli aparıldığını göstərir. Azərbaycan ekspertləri, mütəxəssislər və jurnalistlər hadisələrə məhz bu prizmadan yanaşmalıdırlar ki, hansısa faydalı nəticələr əldə olunsun. Azərbaycanlılar başqasının ağzına baxanları sevmirlər!

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Tanınmış aktyor metro çıxışında saxlanıldı - Üzərindən tapılan ŞOKA SALDI - FOTO

"Arsenal" "Everton"a qalib gəldi - VİDEO - FOTO

Cəbhədən XƏBƏR: mövqelərimiz iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutuldu

"Barselona" evdə xal itirdi - VİDEO - FOTO

"Keşlə"nin futbolçusunun başına 8 tikiş qoyuldu

Baş nazir küçədə zibil yığdı - FOTO

İranda matəm elan edildi

Ayovada yük qatarı çaya aşıb

"Suriyada Trampın hədələri sayəsində kimyəvi silah tətbiq edilmir"

Tripolidə silahlı toqquşmalar nəticəsində ölənlərin sayı 115-ə çatıb

Sakit okeanda "Trami" tayfun formalaşıb

Kubada yük maşını qəzaya uğrayıb: 36 yaralı

d sahilləində 500-dən artıq miqrant aşkar edilib

Ərdoğan Nyu-Yorka səfərə gəlib

Maduroya qarşı sui-qəsdlə bağlılığı olan 3 nəfər saxlanılıb

Konqoda silahlıların hücumu nəticəsində 18 nəfər həlak olub

Yol qəzası olub, ölənlər və yaralananlar var

Bəzi ölkələrdə vəhşi heyvanların sirkdə çıxışı qadağandır, bəs Bakı sirkində?

Qaraçıya işgəncə verənlər həbs ediləcəklər

"Əgər istəyirsənsə, özün cəhd et" tövsiyəsindən sonra karyera quran gənc - Sadə peşə adamı

"Komplekslərimi ayaqlarımla birgə qatarın altında qoydum" - Örnək

"Toppuş bacı"nın xəstəliyi ilə reytinq tutmaq, Rəqsanənin jurnalistə pul "atmağı", Elzanın bankir axtarmağı, Könülün iti - HƏFTƏBECƏR

Günün qoroskopu: çətinliklərdən qorxmayın, problemlərdən yan keçməyin

Gəncədə 74 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkar edilib - FOTO

Türkiyə Paraqvayda öz səfirliyini açacaq

Oksana: "Süni mayalanma ilə doğulan uşaq atasız olmur" - FOTO

Tunisdə daşqınlar bir neçə nəfərin həyatına son qoyub

Samuxun Düldül çinarı: Arzu, niyyət, inam yeri - FOTO

16 yaşa inanılmaz nailiyyətlər sığdıran yeniyetmə - Portret - FOTO

"Cəzalandırılmalı insanlar cəzalanacaqlar"

"Nə Pərviz Bülbüləni, nə də Aydın Samini tanıyıram..." - Debüt - FOTO

İki avtomobil toqquşub, xəsarət alanlar var

İsraildə doğulan futbolçu Azərbaycan millisində oynamaq istəyir

Silsilə oğurluqlar törədilib - 6 nəfər tutulub - VİDEO

"Qalatasaray" mövsümdə ikinci dəfə böyük hesabla məğlubiyyətə uğrayıb - FOTO

Binəli Yıldırım Özbəkistana səfərə gəlib

"Cəld futbolçudur, onu bağlamalı idilər"

81 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkar olunub - FOTO

Gəmi turizmini necə inkişaf etdirək?

"Milli komanda mənim üçün maraqlı deyil"

Torpaq alıb ev tikmək, hazır mənzil almaqdan daha sərfəlidir - VİDEO

Azərbaycanda təkafül sistemi tətbiq ediləcək? - VİDEO

"Kim istəyər ki, nəticə pis olsun?" - Nazim Süleymanov

Korporativ və işgüzar yazışmalarda nələrə diqqət etməli? - Gənclərə məsləhət

Bakıda xəstəxanada yanğın olub

Ali təhsili onlar üçün əlçatan edək ki...

Mənzil alarkən nəyə diqqət yetirilməlidir?

"Sumqayıt" qalib gəldi

Son 1 ayda Əfqanıstanda təhlükəsizlik qüvvələrinin 513 əməkdaşı öldürülüb

Almeyda "Astana"da ilk qolunu vurdu

Çempionlar Liqasında qrup mərhələsinin birinci turunun ən yaxşı qolu seçilib - VİDEO

Çempionlar Liqasında qrup mərhələsinin birinci turunun ən yaxşı qolu seçilib

Yol nişanları problemi: piyadalar və sürücülər təhlükədə - VİDEO

"Məğlub olsaq da..."

Kürəkənin qaynanasını öldürməsinin və həyat yoldaşını yaralamasının təfərrüatları məlum olub

Nazarov oynamadı, komandası qalib gəldi

Kran gəmiləri, liman buksirləri və neftdoldurma tankerlərinin tikintisi ilə bağlı danışıqlar aparılır

"Çelsi"dən bu mövsümün ilk xal itkisi

Sərnişin gəmisinin qəzası nəticəsində ölənlərin sayı 225 nəfərə çatıb

Azərbaycan OPEC+ Nazirlərinin Birgə Monitorinq Komitəsinin iclasında təmsil olunub - FOTO

Futzal yığmamız futbol yığmamızdan geri qalmır

İsveçdə deputat seçilən 20 yaşlı gənc: “Evdə Azərbaycan dilində danışırıq”

"O, meydanda rəqib müdafiəçilərlə məzələnir"

3 nəfərin başını kəsib şəkil çəkdirən terrorçu tutuldu – FOTO

"Fiberoptikanın atası" öldü

Çaylarda sululuq səviyyəsi dəyişib

Çaylarda sululuq səviyyəsi barədə

İraqda ilk dəfə qadın prezidentliyə namizədliyini irəli sürdü

Komanda olaraq Ronaldodan asılı deyilik - Alleqri

Energetika naziri OPEC-in Baş katibi və Səudiyyə Ərəbistanından olan həmkarı ilə görüşdü - FOTO

Azərbaycanlı futbolçu azarkeşlərə qarpız payladı - FOTO

Piratlar İsveçrə gəmisinin 12 üzvünü qaçırdı

Donadoni Yaponiya millisinə gedə bilər

Makron nüfuzunu itirməyə davam edir - SORĞU

Bu şəhərdə rus dili qadağan edildi

Almanların ən çox fəxr etdiyi şəxs məlum oldu

Klopp 600-ə çatdı

Ukrayna hərbi gəmiləri Rusiyanın xüsusi iqtisadi zonasına daxil oldular - VİDEO

Gürcüstanda keçiriləcək prezident seçkilərində 25 namizəd mübarizə aparacaq

Qızı ilə yatdığım üçün məni heyətə salmırdı - MY-nin keçmiş futbolçusu

ABŞ-dan terror açıqlaması: Məlumatımız var

Bakıdan Masallıya qonaq gedən 23 yaşlı gənc on gündür itkin düşüb - FOTO

Ərdoğandan Trampla görüş barədə açıqlama

"Fenerbahçe"nin baş məşqçisi postuna namizədlərdən biri odur

TOY YASA DÖNDÜ: Gəlin özünü xınayaxdı gecəsi güllələdi

İtalyan mütəxəssis "Arsenal"dan getdi

İtalyan mütəxəsis "Arsenal"dan getdi

Altmış beş ildən sonra bir ilk yaşanacaq

Azərbaycan hakerlərinin ermənilərə kütləvi hücumu

Bü görüntülər sizi dəhşətə gətirəcək – Dünyada nə baş verir? - VİDEO

Çində 4 min sayt bloklandı

"Napoli"nin kapitanı karyerası ilə bağlı qərar verib

ABŞ-dan “yaşıl kart” qərarı: Şərtlər dəyişir

"Qrizmann hələ o səviyyəyə çatmayıb"

Millət vəkili: "Yeni hakimiyyətin səriştəsiz siyasəti Ermənistanın vəziyyətini daha da ağırlaşdıracaq"

Köçəryanın oğlu MTX direktoruna qarşı iddia qaldırdı

Rusiyadan İl-20 açıqlaması: İsrail məsuliyyət daşıyır

Bu gün Premyer Liqanın nəhəngləri "döyüşəcək" - “Qarabağ” “Qəbələ”yə qarşı

Ərdoğan: "BMT-də bu məsələlər qaldırılacaq" - Humanitar böhran...

Milyonçunun 15 yaşlı qızı təyyarədə öldü – Səbəb sendviç...

Ən çox medal hansı ölkə qazanıb? - Dünya çempionatı ilə bağlı STATİSTİKA

Ukraynada Poroşenko dövrü başa çatır: Cəmi 5 faiz

Ərdoğandan terror açıqlaması: Nə baş verir, bilmirik

Mətanət oğlunu evləndirir

ABŞ hərbi bazası yaxınlığında güclü zəlzələ

ABŞ sanksiyaları: Milyardlar Moskvaya qayıdır

Conatan Knoff: "Böyük Britaniya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasını istəyir, amma... sülh yolu ilə”

Moskva aeroportlarında 30-dan çox reys gecikir - SƏBƏB

Bakının yüksəksürətli iki prospektində sürət həddi 20 km/saat endirildi

Ruhanidən sərt açıqlama: ABŞ peşman olacaq

Vandamın oğlunun toyuna gedən Xəyyam kişi - sosial şəbəkələrin fenomeninə çevrilən bu adam kimdir? - VİDEO

Qəbul qaydaları dəyişdi – Bəs, o abituriyentlərin aqibəti necə olacaq? - VİDEO

Azərbaycan çempionatında məşqçilər meydandan qovulub - VİDEO

Musiqiçilər şadlıq saraylarından narazıdır - Onlar ödənilən pulun artırılmasını istəyirlər - VİDEO

Əflatun Amaşov: "Azərbaycan Prezidenti parlamentdəki çıxışı ilə Ermənistana nəticə çıxarmaq və düz yola gəlmək üçün şans verdi"

Açıqladı - Yanvarda “Çelsi”dən ayrılacaq

Bakıda yağan leysan nəticəsində bir neçə küçəni su basdı – FOTO

Nebenzya: ABŞ İdlibdən istifadə edir, çünki ordusu...