AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Ödənişli yolları
kim çəkməlidir?

  119

Alternativ ödənişli yollar layihəsinin iqtisadi
səmərəliliyi marketinq tədqiqatı ilə təsdiqlənməlidir

 Son günlər Bakı-Ələt-Astara yoluna alternativ, ödənişli yolun çəklişi barədə məlumatlar gündəmi zəbt etməkdədir. İnformasiyada qeyd edilir ki, yol dövlət sifarişi ilə çəkilir, beynəlxalq tranzitdən pul qazanmaq, mənfəət əldə etmək məqsədi daşıyır. Əslində hökumətin məsələni bu şəkildə qoyması bir qədər ağılabatan görünür, amma belə deyil.

Birincisi, dünyanın heç bir yerində hökumət ölkə daxilində ödənişli avtomobil yolları çəkmir. Bunun çox sadə səbəbləri var. Hökumətin ölkə daxilində kommersiya ilə məşğul olub, vətəndaşlardan mənfəət götürməsi dövlət fəlsəfəsinə ziddidr.

Çünki hökumət yolu vətəndaşların ödədiyi vergi, xalqa məxsus sərvətdən əldə edilən gəlirlər və s. hesabına formalaşan dövlət büdcəsi hesabına çəkir və həmin yolu vətəndaşa pulla satır. Bu halda vətəndaş ikiqat ödəniş edir. Başqa sözlə desək, vətəndaşın öz pulu (dövlət büdcəsi) ilə çəkilən yol ona pulla satılır.

İkincisi, ödənişli yol dövlət hesabına çəkiləndə onun iqtisadi cəhətdən səmərəli olub-olmayacağı arxa plana keçir, bütün ideya və icra ierarxiyasının diqqəti layihədən korrupsiya yolu ilə nə qədər vəsait əldə edilə bilməsinə yönəlir. Azərbaycanda dövlət tərəfindən həyata keçirilən bütün kommersiya layihələri bu taleyi yaşayıb. Bir neçə il əvvəl tikilən müasir avtomobil dayanacaqlarını, rayonlarda tikilən tərəvəz soyuducularını və s. yada salmaq kifayətdir. Hər iki tipdən olan obyektlərin yarıdan çoxu boşdur.

Ona görə ki, həmin obyektlər tikilərkən icraçıların başı korrupsiyaya elə qarışıb ki, onların iqtisadi cəhətdən səmərəli olub-olmayacağı yaddan çıxıb. Lakin ödənişli alternativ yolu sahibkar çəkəndə, bura öz şəxsi vəsaitini xərclədiyindən, tikintiyə başlamazdan əvvəl layihənin iqtisadi cəhətdən səmərəli olacağına tam əmin olur. Bu əminlik yoxdursa, sahibkar layihənin həyata keçrilməsindən vaz keçir, çünki o buradan mənfəət götürmək məqsədi güdür. Məsələn, Lamanş boğazı altından keçərək, Parislə Londonu birləşdirən "Evrotunel" layihəsi 19-cu əsrin sonunda artıq hazır idi.

Lakin layihə müəlliflərinin apardıqları marketinq tədqiqatlarının nəticəsi göstərirdi ki, bu layihə iqtisadi cəhətdən səmərəsizdir. Bu səbəbdən "Evrotunel" layihəsi yüz ilə yaxın öz realizasiyasını gözlədi. Nəhayət, 20-əsrin sonunda tam olaraq təsdiqləndi ki, sözügedən layihə iqtisadi cəhətdən səmərəlidir. Yalnız bundan sonra layihənin icrasına başlanıldı. Layihə öz xərclərin cəmi 3 ilə ödədi və artıq 10 ildən çoxdur ki, "Evrotunel" mənfəətlə işləyir.

Bütün bunlarla yanaşı, dünya praktikasından yanaşsaq, çox nadir hallarda uzanan yollara ödənişli alternativ yollar çəkilir. Adətən ödənişli - kommersiya yolları iki sənaye şəhərini birləşdirən yollara alternativ çəkilir. Tutaq ki, "A" və "B" sənaye şəhərlərini birləşdirən yolun uzunluğu 200 km-dır. Lakin aradakı göl üzərindən körpü tikilsə, yolun uzunluğu 100 km qısalar.

Sahibkar həmin körpünü tikir, yolu 100 km qısaldır və qənaət edilən yanacaq və amortizasiya xərclərinin 30-40, bəzən hətta, 20-25%-i qədər yol haqqı təyin edir. Burada həm körpü tikən sahibkar, həm də yoldan istifadə edən yol hərəkət iştirakçıları qazanır.

Bizdə isə Azərbaycanda da ödənişli yolların olması xatirinə və korrupsiya maraqlarına naminə ödənişli yollar layihəsini hökumət qurumu olan "Azəryolservis" ASC həyata keçirir.

Xəbər Lenti

Bakıda əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin həcmi açıqlanıb

Mer süpürgəçi forması geyinib, şəhərin küçələrini yudu - FOTO

Novak Cokoviç koronavirusdan sağalıb

Milli Məclisin AŞ PA-dakı nümayəndə heyətinin videokonfrans formatında iclası keçirilib

Şou-biznes nümayəndələri arasında SORĞU - VİDEO - FOTO

"Get, öz uşaqlarının dərdini çək" - Niyamdan Zaura

“Bizi birləşdirn mədəniyyət” layihəsinin bu dəfəki buraxılışı növbəti dəfə gənclərə həsr olunub

Azərbaycanda indiyədək 2,3 milyon tondan çox taxıl yığılıb - FOTO

CAR-da neft emalı zavodunda partlayış olub, ölənlər var

"Türkiyədə Günel və Tunardan başqa müğənnimizi tanımırlar"

İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 11 mini ötüb

Polşa və Azərbaycan bərpa olunan enerji sahəsində əməkdaşlıq edə bilərlər

Prezident İlham Əliyev Vladimir Putini təbrik edib

Xaricdə əmlakı olanlara PİS XƏBƏR

Çində meydana çıxan yeni virus ikinci pandemiyaya səbəb ola bilər? - Mütəxəssislər açıqladı

Bahar Muradova: Bələdiyyələrdə gender komissiyalarının yaradılması mühüm məsələdir

Bayram Nurlu karantin rejimini pozduğu üçün cərimələndi - VİDEO

Nüşabə Ələsgərli xəstəlikdən arıqlayıb

Ermənistanda daha 593 nəfər koronavirusa yoluxdu

Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 660 min nəfəri keçib

Koronavirusu məhv edən robot hazırlandı - FOTO

Hikmət Babaoğlu: Yaz və növbədənkənar sessiyalar ərzində qəbul olunmuş qanunlar ölkəmizin gələcək inkişafına mühüm töhfələr verəcək

Azərbaycanın Xalq artistindən yarıçılpaq FOTO

Azərbaycan gimnastları polisləri peşə bayramı münasibətilə təbrik edib - VİDEO

Myanmada torpaq sürüşməsi olub - 113 nəfər həlak olub

Pandemiya dövründə Bakıda ticarət dövriyyəsinin həcmi açıqlanıb

Çempionlar Liqasında 2020/2021 mövsümünün tam təqvimi açıqlandı

Koronavirusun kabusa çevrildiyi 3 ÖLKƏ - Bir gündə 2213 ÖLÜ - FOTO

"Çelsi" uduzdu - VİDEO

Türkan Vəlizadədən cazibədar FOTO

Bikinisi açılan 43 yaşlı məşhur aparıcının SİNƏSİ GÖRÜNDÜ - FOTO

Polşa liman infrastrukturlarının inkişafı təcrübələrini Azərbaycanla bölüşməyə hazırdır

Prezident İlham Əliyevin rəsmi "Facebook" səhifəsində polis günü münasibətilə paylaşım edilib - FOTO

Vilayət Eyvazov: “Son illərdə 21 mindən artıq cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib, axtarışda olan 55 mindən artıq şəxs saxlanılıb”

“Everton” və “Arsenal” qələbə qazanıb

Venesuelada parlament seçkiləri dekabrın 6-da keçiriləcək

COVID-19-un müalicəsində tətbiq edilən ən son dərman preparatları Azərbaycandakı xəstəxanaların depolarında var

Şahmatçımız Günay Məmmədzadə çinli Hou Yifana məğlub olub

Ərdoğan və Merkel Liviya və Suriyanı müzakirə ediblər

Şabranda qaz qumbarası aşkar olunub - FOTO

Efiopiyada toqquşmalarda 80-dən çox insan öldü

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva polis əməkdaşlarını peşə bayramı münasibətilə təbrik edib - FOTO

Günün qoroskopu: peşəkarlıq sizdən mütəhərrik və çeviklik tələb edir

Xaricdə çalışan Azərbaycan vətəndaşının vergi öhdəliyi nələrdir?

Yuxarı vergi orqanlarında inzibati şikayətlərə hansı halda baxılır?

Dünyada 10,3 milyondan çox insan koronavirusa yoluxub

Rusiyada ümumxalq səsverməsi başa çatıb

Bakıda koronavirusa yoluxan şəxs marketdə saxlanıldı - VİDEO - FOTO

Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 175 min nəfəri ötüb

Dünyada cinsə görə ayrı-seçkilik səbəbindən "itirilmiş" qızların sayı 140 milyondur

Koronavirus Yaponiyada böyük biznesə inamı sarsıdır

Turizm böhranı ilə əlaqədar dünya iqtisadiyyatının itkiləri hesablanıb

Britaniyada son sutkada koronavirusdan 176 nəfər vəfat edib

İspaniya və Portuqaliya sərhədlərini açdı

“Sərhədlər bağlıdırsa, necə Londona gedə bilərəm?” - Nigar Camal