AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Azərbaycan müğənnilərinin "Şirinçay mahnılar"ı

  15

Demokratikmusavat.com kulis.az-a istinadən Qismətin "Şirinçay mahnılar" yazısını təqdim edir:

Vaxtilə dilimizdə "ara mahnıları" ifadəsi vardı, heç bir sənətşünaslıq təsnifatına ehtiyac duymadan cəmiyyət yüngül mahnılara bu adı özü layiq bilmişdi. Bu, o vaxtlar idi ki, şadlıq sarayları hələ var gücüylə çəngəl-bıçağını musiqi sektoruna batırmamış, zövqümüzə dünəndənqalma mayonez əndərməmiş, eyni diringəni qızdırıb-qızdırıb qulağımıza servis etməyə başlamamışdı. Onda hələ "musiqili meyxana" adlanan bədheybət sənət bulağının qabağını kəsməmişdi, onda hərəsi bir quyuda yaşayan əjdaha müəllimlər zövq almasını oğurlayaraq əvəzinə bir sintezator danqıltısı qoyaraq aradan çıxmamışdı. İndi əjdaha axtaran bütün uzunsaçlar kliplərində ağlamalı sözlərə oynaya-oynaya darıxır, əjdahasını tapanlar isə gülməli sözlərə ağlamsına-ağlamsına sevinirlər...

Ötən günlərdə yutubda trend olan yeni mahnılarımıza qulaq asdım. Mahnıların hamısı eyni qəlibin rəngsiz-ruhsuz, zövqsüz kopyasıdır. Bu mahnıların mütləq əksəriyyəti "an"la bitən meyxana qafiyəsi üstündə yazılıb və toyxanaya hesablanıb. İlk onluqda olan bir neçə mahnının sözlərindən bəzi hissələrə baxaq:

Vəfa Şərifova - Canımsan mənim.

"Səni sevirəm, canımsan mənim,
Hər dəqiqəm, anımsan mənim.

Aşiqinəm, canım-ciyərim,
Şirinimsən, balım-şəkərim,
Sevgidə sənsən şah əsərim,
Romanım, dastanımsan mənim..."

Vəfa xanım əksər kliplərində olduğu kimi, burada da cürbəcür paltarlar dəyişir, BMW sürür və imkan olanda, yaxud yadına "canımsan mənim" dediyi adam düşəndə, maşını qırağa verib rəqs etməyə başlayır. Mahnının sözləri də, musiqisi də Fuad Təqvalınındır. Ümumiyyətlə, bu imzaya bir neçə mahnının altında rast gəldim, deyəsən yeni fenomendir. Məncə, bu mahnını Ağamirzə yazsaydı, qafiyə qurtaranda "adə, karmanımsan mənim" kimi yazardı. Nə isə, başqa bir mahnıya baxaq:

Aysun İsmayılova - Əzizsən. Sözləri və musiqisi yaradıcılığının məhsuldar dövrünü yaşayan Fuad Təqvalınındır.

"Sən mənə candan da əzizsən,
Dünya, cahandan da əzizsən.

...Sənə hər anımla qurbanam mən,
Elə bu canımla qurbanam mən,
Hər zamanımla qurbanam mən,
Deməli zamandan da əzizsən."

Yenə eyni qəlib, "an" qafiyəsi üstündə yazılmış diringə. Zövq də, məntiq də sürgünə göndərilib. Bu qafiyə ilə nə qədər desəniz, əttökənlik etmək olar, test edək:

"Nə olsun ki, haysan-həşirsən,
Maya buraxıb gözəlləşirsən,
Divanda da yadıma düşürsən,
Deməli divandan da əzizsən..."

Bu mahnının da klipində gözəl-göyçək bir qız qarderobunu eşələyir, bir-iki paltar dəyişir, sonra üzü kameraya dayanıb rəqs edə-edə sevgilisini mədh etməyə başlayır.

Son illərin maraqlı tendensiyalarından biri də kliplərdə mahnı sözlərinin subtitr kimi verilməsi, üstəgəl, müğənnilərin kliplərdə mahnının sözlərini jestləriylə də başa salmaq üçün əldən-ayaqdan getməkləridir. Məsələn, elə Aysun xanım 3 milyon izlənən "Kefimi yaman korlamısan" adlı klipində artıq bizim şou-biznesə virus kimi yayılan qəlibi təkrarlayır, kimsəsiz yolun ortasında rəqs edə-edə mahnısını ifa edir, amma əsas iş budur ki, sözlərin yüngüllüyünə də etibar etmir, əlləriylə də sözləri başa salmaq istəyir, elə bil, qabağındakı sağır-dilsizlər topasıdır. Bu klipdə də xanım müğənni "mənim ürəyimi oğramısan, dilim-dilim doğramısan" deyəndə əlləriylə ürəkdoğrama prosesini göstərir, yəqin mahnının adı "kefimə soğan doğramısan" olsaydı, trasın ortasında ləyən qoyub soğan doğrayacaqdı.

Mən sizə zövqün, aristokrat, alicənab dəyərlərin itməsi haqqında, musiqiylə bağlılığı olan iki türk filmi tövsiyə etmək istəyirəm. Bu filmlər ssenariləri və sənət problematikasına müraciətlərinə görə düşüncəyə yer açırlar. Birincisi, Yavuz Turqulun 1987-ci ildə çəkdiyi "Muhsin bəy" filmidir. Baş rolunu Şənər Şənin oynadığı filmdə İstanbul bəyəfəndisi musiqi təşkilatçısı Muhsin bəyin timsalında Türkiyənin dəyişən sosio-ekonomik şərtlərində göbələk kimi artan ucuz, zövqsüz arabesk musiqisi qarşısında ciddi sənətin ikinci plana düşməsi göstərilir. Kənddən İstanbula, Muhsin bəyin yanına gələn əsgərlik dostunun oğlu Urfalı Əli Nazik (Uğur Yücəl) İbrahim Tatlısəs olmaq istəyir. Dəyərlərin deqradasiyası filmin ən dilsiz, sakit səhnələrindən birində, az qala, pıçıltıyla ifadə edilib: eyni kadrda səliqəli masada əyləşən nahar etməyə hazırlaşan Muhsin bəyi və yerdə özünə çiy köftə yoğuran Əli Naziki görürük...

İkinci film isə 2000-ci ildə çəkilmiş, baş rolunda Mətin Akpınarın oynadığı "Abuzər Kadayıf" filmidir. Bu film eyni problemə fərqli dövrdən və fərqli rakursdan baxır. Filmdə kütlələrin niyə bu cür bayağı, zövqsüz "sənət" nümunələrinə meyl etməsini araşdıran sosioloq-professor bir gün qərara gəlir ki, Abuzər Kadayıf adı altında şou-biznesə atılsın, arabesk ifaçısı olsun. Bu layihəsini həyata keçirib məşhurlaşır, milyoner olur. Professorun məqsədi burdan qazandığı pulla faydalı bir mərkəzi açmaqdır. Film boyu səhnədən düşən maskasını dəyişən professorun universitetdə auditoriyada baş verənləri şərh etməsini də görürük. Bu maraqlı filmin dramatik finalında çatlamış güzgüdə professorla Abuzər Kadayıfın unudulmaz dialoqu baş tutur...

Qardaş Türkiyədə, təxminən, 20 il ərzində bu cür banallaşmağa, zövqsüzləşməyə hələ mənim bildiyim iki film həsr edilib, elə buna görə də ora da yüngüllüklə yanaşı, ciddi, dəyərli olan qızıl damar itmir, çünki reaksiya var, bizdə isə bu damar itməkdədir...

P.S. Bir link paylaşıram, 26 yaşı olan bu qızı dinləyin, seçdiyi mahnılara, çox diqqətlə həmin mahnıların sözlərinə, öz evində yaratdığı təvazökar konseptlə necə qiymətli işlər gördüyünə fikir verin və imkan varsa, özümüzə danışdığımız yalanlar, özümüzü inandırdığımız əsassız bəraətlər barədə düşünün:

Demokratikmusavat.com

 

Xəbər Lenti

Vanuatu sahillərində güclü zəlzələ olub

Günün qoroskopu: Laqeyd, təkəbbürlü insan təsiri bağışlamayın

Super Liqa klubu baş məşqçinin istefasını qəbul etmədi

Yaponiyada daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı artıb

Sosial şəbəkə istifadəçilərinə və jurnalistlərə “işverən” deyən gənc saxlanıldı - FOTO

Təbriz klubu səfərdən xalsız döndü

Mandzukiç Qətər klubundan ayrıldı

Xavi ilə yenii müqavilə - RƏSMİ

"Liverpul"da yeni müqavilə

Ukrayna klubunun 13 futbolçusunda koronavirus aşkarlandı

Bakıda "Wolt" şirkətinin əməkdaşı yol qəzasında öldü

Dövlət Turizm Agentliyi: Karantin rejiminin bitdiyi günün səhərisi Azərbaycanda turizm bərpa oluna bilər - VİDEO

Sərtləşdirilmiş karantin rejimi tətbiq olunmayan şəhər və rayonlarda əvvəlki illərin məzunları üçün qəbul imtahanları keçiriləcək

Bu şəhər və rayonlarda yaşayanlara da 190 manat veriləcək - Nazir açıqladı - VİDEO

Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 180 min nəfəri ötüb

"Atletik" - "Real" oyununda 1 qol vuruldu - FOTO

Əməkdar artist vəfat edib

Harlem Dezir kimilərinin sayəsində ATƏT öz mandatından uzaqlaşaraq bəzi ölkələrin siyasi sifarişlərinin qurbanına çevrilib

Türkiyədə pirotexniki vasitələrin istehsalı fabrikində baş verən partlayış nəticəsində ölənlərin sayı 6-ya çatıb

Azər Əliyevli "Ufa" doğma meydanda xal itirdi

DİN məşhur oteldə saxlanılanlarla bağlı məlumat yaydı - FOTO

Neymar PSJ ilə anlaşdı, "Barselona"ya qayıdır

"Qalatasaray"da ayrılıq

ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 2,8 milyonu ötüb

"İcazə.e-gov.az" portalında icazəsi ləğv olunan şəxslər nə etməlidir? - İZAH

İki əsas faktor COVID-19 xəstəliyinə SƏBƏB OLUR

“Levandovski bu il “Qızıl top”u qazanmağa layiqdir”

PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah - Video layihə - 05.07.2020 tarixli bölüm

Balotelli Avropadan gedir

"Roma"nın futbolçusu "Yuventus"un hədəfində

Bakıda daha bir yanğın baş verib

Azərbaycanda daha 523 nəfər koronavirusa yoluxdu, 451 nəfər sağaldı, 9 nəfər öldü

Qırmızı dənizdə neft sızması böyük ekoloji fəlakətə səbəb ola bilər

Binəqədidə ev yanıb

Buffondan rekord göstərici

Mövlud Çavuşoğlu: İndiyədək 130 ölkədən 90 mindən yuxarı vətəndaşımızı Türkiyəyə gətirmişik

Karantin rejimini pozub İsmayıllıya istirahətə gələnlər aşkarlandı - FOTO

Xaçmaz və Siyəzəndə polis əməkdaşları gücləndirilmiş iş rejimində çalışırlar - FOTO

Sneyder karyerasını bərpa edir?

Anasını öldürüb, videoya çəkdi - Tükürpədici hadisə

Rusiyada ayın futbolçusu seçildi

"Electron" raketinin kosmosa buraxılışı uğursuzluqla nəticələnib

Avstriyada COVID-19-la əlaqədar işıqfor xəbərdarlıq sistemi tətbiq ediləcək

Rumıniyada koronavirusa yoluxanların sayı 29 minə çatır

Son zamanlar COVID-19-a ailəvi yoluxmalar qeydə alınır

Ermənistanda Rusiya hərbçisinin meyiti tapılıb

Bir sıra icazələr ləğv olundu - RƏSMİ

Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması bəyanat yayıb

“Zaurla Günaydın” verilişində xüsusi karantin rejiminin qaydaları pozulub

COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar İstanbulda daha bir xəstəxana istifadəyə verilib

İranda koronavirusdan sağalanların sayı 200 mini ötüb

Koronavirusdan sağalandan sonra xəstəliyin orqanizmdə qalıcı fəsadları açıqlandı

Bağdad raket zərbəsinə məruz qalıb

Luşemburqu koronavirusa yoluxdu

Özünə qızıldan qoruyucu maska hazırlatdı - FOTO

Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 484 nəfərə çatıb

“Yuventus”da 60 il sonra bu uğuru Ronaldo təkrarladı

Texas ştatında son sutkada rekord sayda koronavirusa yoluxma qeydə alınıb

Rusiyada rəsmilər anomal istilər barədə xəbərdarlıq edib

Tramp: Çinin yalanı virusun 189 ölkədə yayılmasına imkan verdi

“Neftçi”nin sabiq futbolçusu baş məşqçi təyin edildi

Qara buludlar Yaponiyadan əl çəkmir - Güclü yağış bu dəfə ölkənin cənub-qərbində fəsadlar törədib - FOTO

Dünyada koronavirus qurbanlarının sayı 530 mini ötüb

Mayk Tayson görünüşü ilə pərəstişkarlarını təəccübləndirdi - FOTO

Müşfiq Cəfərov: Koronavirus tək Azərbaycana aid olan problem deyil, bütün dünya bundan ciddi əziyyət çəkir

Fərda 3 günlük oğlunun görüntüsünü paylaşdı - VİDEO

Adı gec yaşda ata olanların siyahısına düşdü

“Mənim kimi axmaq olmayın” dedi və səhəri koronavirusdan öldü - FOTO

Türkiyə bizə meydan oxuyur - Afina

Yaxın onillikdə ən çox yayılacaq kibertəhlükələr açıqlandı

Sergey Ryabkov: Bu, Rusiyaya qarşı təxribatdır

Naftalanda ər bıçaqla arvadını öldürüb, qızını ağır yaralayıb

Türkiyədə koronavirusla bağlı son vəziyyət

Hindistanda fəlakət: 20 ölü

Efiopiyada baş verən iğtişaşlarda 166 nəfər öldü

Plastik arakəsmə sevgilərinə mane ola bilmədi - FOTOlar

Xorvatiyada parlament seçkiləri keçirilir

"Ölkənin ali rəhbərliyi milli turizm infrastrukturunun və bütövlükdə turizm industriyasının Azərbaycanda qorunması üçün əlindən gələn səylərini əsirgəməyəcək"

"Burada olmağı özü istəmədi və komandaya qayıtmayacaq"

Londonda gecə şənliyinin dağıdılması zamanı 10-dan çox polis əməkdaşı yaralanıb

Tamam Cəfərova: Prezident İlham Əliyevin uğurlu xarici siyasəti nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq nəqliyyat-kommunikasiya qovşağına çevrilib

"Bavariya" 20-ci dəfə Almaniya kubokunu qazandı

4 otaqlı evdə yanğın baş verib

ABŞ-ın Bağdaddakı səfirliyi raket atəşinə tutulub

Dünyada yenidən böyük böhran yaşana bilər

ÜST: Qaydalara ciddi şəkildə riayət olunmasa infeksiyanın səviyyəsi davamlı şəkildə yüksələ bilər

Türkiyədə yeni tədris ili bu tarixdə başlayacaq

Binəqədidə boya zavodundakı yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB - VİDEO - FOTO

İyun ayında Amerika hərbi qulluqçuları arasında koronavirusa yoluxma hallarının sayı iki dəfə artıb

Virus payızda daha sürətlə yayılacaq? - professordan qorxunc proqnoz

Simeone İtaliya A Seriyasının tarixinə keçdi

İlon Mask peyvəndin hazırlanmasında yardım edəcək