AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

MDB-dən nə əldə etdik?

  11

Biz əminik ki, Azərbaycanın MDB-yə daxil olması respublikanın iqtisadiyyatının inkişaf etməsi üçün yaxşı şərait yaradacaq və biz bu imkanlardan səmərəli istifadə etməliyik.

Azərbaycanda İkinci Respublikasının banisi və çağdaş müstəqilliyimizin memarı Heydər Əliyev 1993-cü ilin oktyabrın 10-da andiçmə mərasimində çıxış edərkən Azərbaycanın MDB-yə üzvlüyündən də bəhs edərək, bu fikirləri söyləmişdi.

Liderlər uzağı görürlər, yaxınlarda yaşananları sezir və bunu perspektivə daşıyaraq proeksiya etməyi bacarırlar. Heydər Əliyev gerçək lider olduğundan Müstəqil Dövlətlər Birliyinin Azərbaycan üçün hansı əhəmiyyət kəsb etdiyini, ən başlıcası isə ölkəmizin postsovet məkanındakı mövqelərinin necə dəyişəcəyini uzaqgörənliklə təxminləmişdi.

Və həmişə olduğu kimi, təxminləri olduğu kimi reallaşmışdı.

Həmin dövrlərdə "fəaliyyətini dondurmuş" AXCP-Müsavat funksionerləri, habelə "demokratik müxalifət" adlanan və parlamentdə "Dördüncü mikrofon" eyforiyasından qurtula bilməyənlər ölkəmizin MDB sıralarına qatılmaq planlarını şiddətlə, maniakal şəkildə "tənqid" edir, az qala bunu "millətə və dövlətə xəyanət, milli maraqların tapdanması" kimi qələmə verirdilər.

Heydər Əliyevin bu adamlara, daha doğrusu kənardan ipləri çəkilərək oynadılan primitiv marionetlərə cavabı belə olmuşdu: "Azərbaycanın MDB-yə daxil olmasını təhlükəli bir hal kimi qələmə verməyə çalışırlar. Bu, səhv fikirdir. Azərbaycan MDB-də öz müstəqilliyini daim qoruyacaq və MDB-də iştirak etmək Azərbaycanın müstəqilliyinə qətiyyən xələl gətirməyəcəkdir. Azərbaycan müstəqil bir dövlət kimi demokratik yolla gedəcək, beynəlxalq demokratiya normalarına riayət edəcəkdir. Azərbaycanda kommunist ideologiyası, kommunist rejimi bir daha bərpa olmayacaqdır. Güman edirəm ki, Azərbaycan vətəndaşlarının əksəriyyətinin də fikri belədir. Azərbaycan Respublikası bundan sonra heç vaxt başqa bir dövlətin tərkibinə daxil olmayacaq, başqa bir dövlətin tabeliyinə düşməyəcək, öz müstəqilliyini daim qoruyacaqdır!"

Xatırladım ki, MDB Belarus SSR, Rusiya SFSR və Ukrayna SSR rəhbərləri tərəfindən 1991-ci il 8 dekabr tarixində "Müstəqil Dövlətlər Birliyinin yaradılması haqqında Saziş"in imzalanması vasitəsilə təsis edilmişdi.

İlkin mərhələdə üç dövlət- Rusiya, Ukrayna, Belarus tərəfindən qurulmuşdur. MDB-nin qurulması haqqında ilkin razılıq 1991-ci il dekabrın 8-də qəbul edilmişdir. Bu dövlətlər SSRİ-nin dağılmasının (SSRİ faktiki olaraq 25 dekabr 1991-ci il Qorbaçovun istefasından sonra dağıldı) labüdlüyünü anlayır və öz aralarında sonralar siyasi, iqtisadi, mədəni əlaqələri genişləndirmək üçün bu qurumu təşkil etdilər. Həmçinin MDB SSRİ-nin "mədəni dağılmasını", onun mülklərinin keçmiş İttifaq ölkələri arasında paylaşdırmaq üçün təşkil edilmişdi.

Daha sonralar Azərbaycan, Ermənistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Moldova, Tacikistan, Türkmənistan, Özbəkistan 21 dekabr 1991-ci ildə Alma-Atada Rusiya, Ukrayna və Belarusla birlikdə MDB-yə qoşulmaq haqqında razılığa gəldilər.

Azərbaycanın MDB-yə daxil olması parlamentin prezident səlahiyyətlərinin Heydər Əliyevə verilməsi barədə qərarından sonra baş verib. Azərbaycan MDB-yə qoşulmaq haqqında 21 dekabr 1991-ci il tarixli  qərarı 1993-cü ilin sentyabrında ratifikasiya edib və MDB-nin tam hüquqlu üzvü olub.

... Postsovet məkanında, sabiq Sovetlər Birliyi imperiyasının darmadağın olmuş qalasının viranələri arasında, Avrasiya inteqrasiyasının mərkəzində dayanan ən vacib qurumlardan biri olan Müstəqil Dövlətlər Birliyi Azərbaycan üçün hər zaman öz əhəmiyyətini hələ də qoruyub saxlayır.

Söz yox, Sovetlər Birliyi çökəndən - daha doğrusu, çökdürüləndən - sonra postsovet məkanındakı ölkələrin Avropa Birliyinə və xüsusilə də NATO-ya inteqrasiyasının qarşısını almaq, Moskvanın təsir rıçaqlarının tam zəifləməsinə imkan verməmək məqsədilə Rusiyanın təşəbbüsü və liderliyi ilə yaradılan bu birlik ilkin dövrlərdə sabiq SSRİ məkanında müəyyən mənada konfederasiya yaratmaq məqsədi güdürdü.

Lakin yalnız keçmiş respublikalar arasında mövcud olan siyasi, iqtisadi, sosial və mədəni əlaqələri bərpa etmək məqsədi ilə birliyə qoşulan bir neçə dövlətin mövqeyi bu qurumun tranformasiyaya uğrayaraq şaquli yox, üfüqi münasibətlərin bərqərar olduğu hökumətlərarası qurum kimi fəaliyyət göstərməsini şərtləndirdi. Bu gün Azərbaycan da daxil olmaqla həmin dövlətlərin birlik daxili fəaliyyətləri MDB-nin müstəqil dövlətlərin könüllü və bərabərhüquqlu əsasda yaratdığı hökumətlərarası qurum olduğunu və həmin ölkələr arasında iqtisadi, siyasi, sosial, mədəni əməkdaşlığa şərait yaradan bir subyekt rolunu icra etdiyini təsdiqləyir.

Postsovet ölkələri birləşdirən Müstəqil Dövlətlər Birliyinin (MDB) Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə yubiley - 25-ci sammitinin keçirilməsi "SSRİ-nin varisi" kimi yaradılsa da, sonradan dəyişdi və bərabərhüquqlu dövlətlərin normal, adekvat strukturuna döndü.

Bir istisna ilə: Ermənistan hələ də sürətlə yön dəyişən, absurd siyasət yürütdüyü üçün MDB məkanında ən "arzuolunmaz" tərəfdaş sayılır.

Azərbaycan ərazilərinin 20 faizini hələlik işğal altında saxlayan, xarici siyasətini köləliyə və maraqlara xidmətə mutasiya etdirmiş rəsmi İrəvan MDB-nin ən problemli, ən zəif üzvü sayılır.

Və onu da unutmayaq ki, MDB məkanındakı münaqişələrin həllində təşkilat özü səmərli vasitəçilik mexanizmləri təklif edə bilmir. İstər Qarabağ münaqişəsində, istərsə də Rusiya-Gürcüstan, Rusiya-Ukrayna münaqişələrində vasitəçi kimi ATƏT, Avropa İttifaqı və digər strukturlar çıxış edir. Buna rəğmən, Azərbaycan MDB-nin struktural və institusional mexanizmlərindən, imkanlarından yararlanır. Məqsəd həmin təşkilat vasitəsilə Ermənistan istisna olmaqla postsovet ölkələri ilə siyasi, iqtisadi, maliyyə, mədəni və s. əlaqələri genişləndirmək, qarşılıqlı təmasları inkişaf etdirməkdir.

26 il əvvəl, sentyabrın 26-da Azərbaycan parlamentinin ratifikasiya etdiyi sazişlə MDB sıralarına qatılmış ölkəmiz liberalizm, demokratiya, insan haqları və ümumiyyətlə, libertarianlıqdan bəhs edən, əslində isə yalnız öz maraqlarının təminatına və mənafelərinin gerçəkləşməsinə çalışan qlobal güclərin təzyiq cəhdlərinin neytrallaşdırılmasında bütün gərəkli vasitələrdən istifadə edir.

Bu baxımdan MDB həm kooperasiya və tərəfdaşlıq üçün imkan, həm də Azərbaycanın artan geosiyasi çəkisinin daha da güclənməsi üçün vasitələrdən, sadəcə, biridir.

Elçin Alıoğlu
Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən dəyərləndirilən sosial-iqtisadi islahatlar

Akademik Vasim Məmmədəliyev vəfat edib

Günün qoroskopu: Güclü və zəif yönlərinizi müəyyənləşdirin

Bədii gimnastika üzrə 26-cı Azərbaycan və Bakı birinciliyinin qaliblərinin mükafatlandırma mərasimi keçirilib - FOTO

Ağcabədidə top mərmisi aşkar edilib - FOTO

Makron Fransa Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırıb

"Xoşbəxtlikdən, Azərbaycanın qolu sayılmadı" - Marko Rossi

"Futbolçularımın əziyyəti yerə vuruldu" - Yurçeviç

Suriyada 525 PKK terrorçusu məhv edldi

Azərbaycan gimnastı: Tamaşaçılar tərəfindən dəstəyi görmək çox xoşdur

Almeyda zədələndi

Millimiz Macarıstana uduzdu - YENİLƏNİB

Şamaxıda su kanalına düşən heyvan xilas edilib

Əsəddən Türkiyəyə qarşı TƏHLÜKƏLİ HƏMLƏ

Ərdoğan: Bu məsələdə Rusiya ilə heç bir problem yoxdur

Trampdan Suriya ilə bağlı GÖZLƏNİLMƏZ QƏRAR

Amerikalılar tərəfindən atılan kürdlər Rusiyaya qaçırlar

“Bizim tərəfimizdəsiniz, yoxsa terrorçuların?” - Ərdoğandan Merkelə

Somalidə hərbi baza atəşə tutuldu: 7 yaralı

Millimiz Macarıstana uduzur - YENİLƏNİR

İdman gimnastlarımız növbəti Olimpiya lisenziyasına sahibləndilər

Yığmamızda daha bir itki

Aleksis Sançes üçün il erkən bitdi

Macarıstandan millimizə erkən qol - YENİLƏNİR

Azərbaycan gimnastlarına böyük uğurlar arzulayıram - tamaşaçı

Körpü dağıldı, ferma suyun altında qaldı - Güclü daşqın

Trampdan Türkiyəyə sanksiya mesajı: Gözləyin...

Gəncədə yanğın olub, sakinlər təxliyə edilib

Rudi Culianinin işi ilə bağlı San Fransiskolu biznesmen Andrey Kukuşkin həbs olunub

Japoniya qasırğanın təsirinə məruz qalan bölgəyə on minlərlə əsgər göndərib

“İranda türk fəalları mühakimə edən məhkəmələr Ettelaat tərəfindən yönləndirilir”

UEFA-dan “əsgər salamı” açıqlaması

“Bütün zəif tərəflərimiz milli komandalarda üzə çıxır” – Ağasəlim Mircavadov

"10 Ferrari, 2 təyyarə nəyimə lazımdır?" - Sadio Mane

Türkiyə millisində ciddi itkilər - Fransa ilə oyunu buraxacaqlar

Ramos Kasilyasın rekordunu qırdı

Messi və Aquero milliyə nə vaxt qayıdır? - Baş məşqçi açıqladı

Millimiz Macarıstana qarşı - YENİLƏNİR

PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah - Video layihə - 13.10.2019 tarixli bölüm

"Milli Gimnastika Arenasında çıxış etmək böyük məsuliyyətdir" - Azərbaycanlı gimnast

ABŞ Suiyanın şimalındakı əsgərlərini geri çəkdi

Yol polisi: "Bakı-Sumqayıt yolunda hərəkət məhdudlaşdırılıb" - FOTO

Merkel Ərdoğana zəng vurdu - “Hücumu dərhal dayandırın”

Arif Hacılı yenidən başqan oldu

Valtteri Bottas Formula-1 Yaponiya Qran Prisininin qalibi olub

Stadiona Ronaldunun adını verəcəklər

İŞİD-ə bağlı 800 nəfər qaçdı - PKK Türkiyəni ittiham edir

Fransa ilə oyun öncəsi Türkiyə millisində 3 itki

Ərdoğan: "Suriyada 440 terrorçu məhv edilib"

Bölgələrarası kubokunun qaliblərinin "yeniyetmələr" yaş kateqoriyasında mükafatlandırılma mərasimi keçirilib - FOTO

“Əsəd istəməsə Rusiya Suriyadan çıxacaq” - Putin Türkiyəyə dolayısı ilə etiraz etdi - FOTO

Raquf Orucovun xanımı vəkil oldu

İsa Qəmbərlə başqanlığa namizədlər arasında mübahisə yarandı - FOTO

Məşhur aktyor beyin xərçəngindən öldü

Putin: "Məndə “Twitter” yoxdur və mən Trampı izləmirəm"

Putin: "Ölkələr İranın maraqlarına hörmət etməlidirlər"

Çində kafedə partlayış: 6 nəfər öldü

Silahlılar Burkina-Fasoda 16 nəfəri öldürdülər

Bədii gimnastika üzrə Azərbaycan və Bakı birinciliyi və bölgələrarası kuboku yarışları davam edir - FOTO

Ərdoğan sabah Bakıya gəlir

Moskvanın mərkəzində silahlı insident: kişini başından güllələdilər

Deşamla bağlı qərar verildi

Elton Türkiyəyə köçdü - "İndi didin bir-birinizi pul üçün..." - FOTO

Bakıda bədii gimnastika üzrə bölgələrarası kubokunun qaliblərinin mükafatlandırılma mərasimi keçirilib - FOTO

56 məğlubiyyətdən sonra qazanılan qələbə

Tramp ABŞ qoşunları və Suriya-Türkiyə sərhədinin qorunması haqda: "Biz evə qayıtmalıyıq"

Kanadada fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq ediləcək - SƏBƏB

Messi və Aquero Argentina millisinə nə vaxt qayıdacaq?

"Milli Gimnastika Arenasında xalça üzərinə xoşbəxtlik hissi ilə çıxıram" - Gimnast

15 min macar uşağı Azərbaycana qarşı

Dilarə bu dəfə də açıq-saçıq FOTOsu ilə gündəmdə

Azər Axşamın həyat yoldaşı Mübariz İbrahimovu təhqir edib? - AÇIQLAMA

Nigar plastik əməliyyat etdirib - FOTO

Azər Axşamın xanımından Mübariz İbrahimov haqqında NALAYİQ SÖZLƏR - FOTOFAKT

Rotşild ailəsindən “Barış Pınarı” hərəkatı ilə bağlı qalmaqallı açıqlama... - FOTO

"Paşinyanın Aşqabadda Njdenin müdafiəsinə qalxması Ermənistanın faşizmi təbliğ etdiyini bir daha göstərdi"

Azərbaycanlı gimnast: "Yarışlar öz gücünü sınamaq üçün əla fürsətdir"

Kanada baş naziri seçicilərlə görüşə zirehli jiletlə gəlib - Sui-qəsd təhlükəsi

Azərbaycanın və Polşanın xalq qəhrəmanlarının xatirəsi yad olunub

Türk Şurası Gənclər Platformasının Baş Assambleyası keçirilib - FOTO

Türkiyə Ordusu Suriyada daha bir yaşayış məntəqəsini terrorçulardan təmizlədi

İtaliya millisi 81 il əvvəlki uğuru təkrarladı

Terrorçuların qoyub qaçdığı 280 min dollarlıq ABŞ texnikasını türk əsgərləri ələ keçirdilər - FOTO

Bekhem Mbappenin meneceri olmaq istəyir

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: "Gözəl diyar Azərbaycan!" - FOTO

"Əlimizdə dəlillər var, bu hücuma cavab verəcəyik..." - İran tankerinə sirli raket zərbələri - FOTO

Türkiyə millisinin hərbi salamı UEFA tərəfindən araşdırılacaq

Bu 5 ölkə Türkiyəyə silah satışını dayandırdı

Bakıda Türk Şurası Gənclər Platformasının ilk Baş Assambleyası öz işinə başlayıb

Macarıstan - Azərbaycan oyununu hansı kanal göstərəcək? - TV afişa

Trampın təhdidinə Ankaradan tarixi cavab...

"Teleməkan məni ciddi görmək istəmir"

Bədii gimnastikası üzrə Azərbaycan birinciliyi və Bakı çempionatının son günü başlayıb - FOTO

"Roma"da itki - 3 ay oynamayacaq

Nazir yeni rəis təyin etdi

Köhnə maşını olanlara pis xəbər - Yeni qadağalar gəlir

Azərbaycanın 16 neft yatağının sahibinin 16 milyard dollar (1 trilyon rubl) borcu var? - FOTO

İspaniya millisindən və Serxio Ramosdan tarixi göstərici

"Barış bulağı" əməliyyatı: Suriyada 480 terrorçu məhv edilib

Yağış və daşqın İranda körpüləri dağıtdı

Nigardan Samirə jest

Yol kənarına zibil tökən sürücülər cərimələndi - 500 manatdan 800 AZN-ə qədər

Həftənin ilk iş günü hava necə olacaq? - PROQNOZ

Hacı Əliyev uğursuzluqlardan dərs alacaq

Ərdoğan Britaniya Baş nazirinin “Barış bulağı” əməliyyatını dayandırmaq xahişinə “yox” dedi

Prezident İlham Əliyev Aydın Süleymanlını təbrik etdi

"Barselona" Suaresin əvəzləyicisini 5 futbolçu arasından seçəcək

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: "Yeniyetmə şahmatçımız Aydın Süleymanlının qalibi olması xəbəri hər birimizə ancaq qürür və sevinc hissi yaşada bilər"

Bakıda ailəli qadına vurulub, axırda da bıçaqlayıb öldürüb... - Məhkəmə

Velosipedçilərimiz 2-ci və 6-cı yerləri tutdular

"Məşhur terrorçuların qəhrəmanlaşdırılması Ermənistanda çox aktualdır"

“İnanmıram ki, nə vaxtsa İsveç millisini seçərəm” - Ayxan

Acun ölümdən döndü - FOTO

"Hagibis" qasırğasının qurbanlarının sayı 18 nəfərə çatıb - VİDEO

Avro-2020: 4 qrupda 9 qarşılaşma

Avro-2020: Millimiz Macarıstanın qonağı olacaq

“Televiziyalar mənə qadağa qoyub”

Tovuzda gənc oğlan qətlə yetirildi

Radikallıq yalançılıq deməkdir?

Polşada parlament seçkiləri keçirilir

İranda ağır qəzada 6 nəfər öldü

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi

Tamaşaçı: "Həmişə uşaqlarla birlikdə idmançılara dəstək olmaq üçün gəlirəm"

Gənc azərbaycanlı gimnast: "Mürəkkəb elementləri yerinə yetirmək xoşlayıram"

Gənc idmançı: "Azərbaycan çempionatına və aerobika gimnastikası üzrə Bakı çempionatına çoxdan və inadla hazırlaşırdıq"

Tufan gəmini batırdı

Sabah səhərdən külək mülayimləşəcək

Cəbhədə növbəti təxribat: mövqelərimizi snayperlər hədəf götürdü

Polşada parlament seçkiləri keçiriləcək

İtaliya qalib gəldi, İspaniya büdrədi

"Hagibis" 4 nəfərin həyatına son qoydu

Keniyada partlayış: ən azı 10 polis həlak oldu

Tunisdə prezident seçkilərinin ikinci turu keçiriləcək

Kaliforniyada xəz dəri satışına və heyvanların sirklərdə istifadəsinə qadağa qoyulub

Azərbaycan qonşuluğunda faşizm ideyalarının çiçəklənməsini bütün bəşəriyyət üçün ən böyük təhlükə hesab edir - RƏYLƏR

Kral ABŞ qoşunlarının Səudiyyə Ərəbistanda yerləşdirilməsini təsdiqlədi