AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Dünyada kişilər qadınlardan daha çox intihar edirlər - Araşdırma

  8

10 sentyabr Dünya İntiharların Qarşısını Alma günüdür. Statistikaya görə, hər 40 saniyədə bir insan öz həyatına son verir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, hər il 1 milyona yaxın insan intihar edərək, həyatını itirir, eyni zamanda intihar 15-29 yaş arası gənclərdə yol qəzalarından sonra ən çox görülən ikinci ölüm səbəbidir.

Keçən il ABŞ-da yayımlanan bir araşdırmaya görə, intihar edən tək bir nəfər 135 nəfər üzərində sarsıdıcı bir təsir yaradır. Ancaq bu statistikalara baxmayaraq, intihar lazım olduğu qədər ələ alınan və diqqət çəkilən bir mövzu deyil.

Kentucky Universitetindən həkim Culia Cerel deyir ki,  intihar edən insana özünü yaxın hiss edənlər üzərində bu hadisənin yaratdığı psixiatrik təsir daha ağırdır.

BBC Türkcə, Dünya İntiharının Qarşısını Alma Günündə intiharla bağlı düşüncələri olan biri ilə necə danışmaq lazım gəldiyini araşdırıb. Demokratikmusavat.com "Yeni Müsavat"a istinadən bu araşdırmaların nəticəsini təqdim edir.

Hansısa formada danışmağa başlayın

Əqli sağlamlıq məsələləri üzərində çalışan sosial yardım qurumu olan "Rethink"in sözçüsü Emma Kerrinqton intiharla bağlı danışıqların doğru və ya yanlış bir yolu olmadığını, vacib məsələnin bu mövzu ilə bağlı danışmaq olduğunu vurğulayır.

Kerrinqton deyib ki, ilk növbədə bunun çətin bir danışıq olduğunun fərqinə varmalıyıq: "Bunlar hər gün etdiyimiz söhbətlər deyil. Bu səbəbdən də təbii ki, gərgin olacaqsınız və bunda da bir problem yoxdur. Vəziyyəti daha pis həddə çatdıra bilməzsiniz. Çünki onsuz da bu, pis bir durumdur. Vacib olan odur ki, ittiham etmədən dinləyəsiniz".

İngiltərədə intihara qarşı mübarizə aparan "Samaritans" təşkilatı intihar etməyə meylli biri ilə danışarkən aşağıdakılara diqqət edilməsinin vacibliyini deyir:

- Danışacağınız şəxsin rahat edəcəyi səssiz bir yer seçin.

- İkinizin də danışmaq üçün lazımi qədər vaxtı olduğundan əmin olun.

- Yanlış bir şey desəniz, panikaya düşməyin, özünüzə çox yüklənməyin.

- Qarşınızdakı şəxsə fokuslanın, göz əlaqəsi qurun, telefonunuzu kənara qoyun və bütün diqqətinizi verin.

- Səbirli olun. Bir insanın öz dərdini sizə deməsi vaxt ala bilər.

- Hə və ya yox cavablarına ehtiyac duyan suallardan daha çox uzun cavab tələb edən suallar verin. Qarşı tərəfin sizi anladığını yoxlayın.

- Danışan adamın sözünü kəsməyin və ya bir çıxış yolu təklif etməyin. Digər insanın necə hiss etməsi ilə bağlı öz fikirlərinizi irəli sürməyin.

- Professional bir dəstək aldıqlarından əmin olun.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilarının 2016-cı il rəqəmlərinə görə, kişilər arasında intihar faizi daha yüksəkdir.

Hər 100 min kişidən 13.5 faizi, hər 100 min qadınlar 7.7-si dünya miqyasında intihar edir.

Türkiyədə bənzər statistikaya görə, kişilərdə intihar faizi hər 100 min kişidə 11,3 ikən qadınlarda 3,2-dir.

Meqapolislərdə intihar faizi yüksək olduğu halda, cəmiyyətin əsasən ayrı-seçkiliyə məruz qalan kəsimləri - qaçqın, LGBT və məhkumlar daha meylli ola bilir.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, çatışma sahələrində yaşayan, fəlakətlərə, şiddətə, təcavüzə, itkiyə məruz qalan insanlar da riskli qruplar arasında sayılır.

Karrington bildirib ki, bir insanın çevrəsində insanlar olsa da, özünü yalnız hiss edə bilər. Bu insanlar dəstək görə bilmədikləri zaman özlərini saxlaya bilmirlər.

Cəmiyyət nə edə bilir?

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, intiharların qarşısının alınması üçün hökumətin üzərinə düşən vəzifələr də var:

- Tabuları aradan qaldırıb, mövzu ilə bağlı danışmaq.

- Gənclərin həyatın gətirdiyi stress qaynaqları ilə mübarizə apara bilməsi üçün xüsusən məktəblərdə tədris vermək.

- Səhiyyə işçilərinin intihara meylli hərəkətləri müəyyən etməsi və hərəkətə keçməsi üçün təhsil vermək.

- Riskli olan insanları müəyyənləşdirərək, uzun bir müddət boyunca onlarla ünsiyyətdə olmaq.

- Ölümcül vasitələrə çatımlılığı məhdudlaşdırmaq. 

İntihar etmək istəyənə kim yardım etməlidir?

Avstraliyanın keçmiş baş naziri Culia Gillardın rəhbərlik etdiyi "Beyond Blue" təşkilatının 3 min avstraliyalı ilə həyata keçirdiyi araşdırmaya görə, insanların yüzdə 30-u biri ilə intihar haqqında danışarsa, bu mövzu ilə bağlı yanlış fikirlər meydana gələ bilər.

Eyni zamanda  sorğuda iştirak edənlərin yarıdan çoxu intiharla bağlı düşüncələri olanlara, sadəcə, peşəkarların yardım edə biləcəyinə inanır.

Keçmiş siyasətçi Gillard isə "Təhlükədə olan birinə dəstək verməsi üçün səhiyyə mütəxəssisi olmanız lazım deyil. Sadəcə, bu danışığı aparmağa hazır olmanız lazımdır", - deyir.

Kerrington da peşəkar yardımın dərman və müalicəyə çatımlılığın təmin edilməsi üçün lazım olduğunu deyib, eyni zamanda intihar haqqında açıq şəkildə danışmağın bu mövzuda qərəzli olmadığınızı göstərəcəyini ifadə edir.

Kerrinqton eyni zamanda vurğulayır ki, haqqında qayğılandığınız şəxsə "bu gün özünü necə hiss etməsi ilə bağlı" sual vermək çox faydalıdır. Onun fikrincə, "bu gün" sözündəki vurğu sayəsində böyük bir sualla qarşılaşmış olmayacaqlar.

Kerrinqtonun fikrincə, intiharı düşünən bir şəxs bu mövzu barədə özünü ifadə etmək üçün bununla bağlı bir neçə dəfə danışmalıdır.

Fransa isə  "Ümumdünya intihara qarşı mübarizə günü"nün qeyd edilməsinə qarşıdır. Ölkənin elm adamları hesab edirlər ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) təsis etdiyi bu aksiya mahiyyətcə intihar hallarının qarşısının alınmasına yönəlsə də, əks-effekt verir,  "intihar yolunun mövcudluğunu" insanlara xatırlatmaqla ona  meyl yaradır. İntiharı dolayısı ilə təşviq edən vasitələr çox olduqca, özünəqəsd  hallarının sayı da artır.

Təhlillər göstərir ki, özünəqəsd insan həyatını bitirən vasitələr sırasında  avtomobil qəzaları ilə yanaşı gəlir.  İnsanlığın ən böyük problemlərindən birinə çevrilən bu bəla xüsusilə gənclər arasında qlobal miqyasda ölümün əsas səbəblərindəndir. Monitorinq təşkilatları intihar edənlərin orta yaş həddi kimi 43-ü göstərirlər. 

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesabatında qeyd edilir ki, yaşadığımız günlərdə hər 40 saniyədə bir insan özünə qəsd edir.

Hər il Yer kürəsində 1 milyon adam intihar edir, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı məlumat verir. Azərbaycanda intiharların rəsmi statistikası yoxdur, ancaq DİN-in bəyanatlarına görə, Azərbaycanda hər il 450-500-ə yaxın intihar baş verir.

İntiharlar müharibələrdən və qətllərdən daha çox insan tələfatına səbəb olur. Bunu Dünya Səhiyyə Təşkilatının ekspertləri bildirib.

Dünya statistikasında bildirilir ki, ən yüksək intihar halları narkomanlar, əlillər, ruhi xəstələr, həmçinin xroniki alkoqolizmdən əziyyət çəkənlər arasında müşahidə olunur.

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Günün qoroskopu: Uzun müddət və ciddi-cəhdlə qurduğunuz planların reallaşması üçün əlverişli məqam yetişdi

Azərbaycan nefti cüzi ucuzlaşıb

Qvatemala və Salvadorda 5,9 bal gücündə zəlzələ olub

Bulyoz xəstəliyinə tutulan 15 uşaq sarğı satışmazlığı ucbatından həyatını itirib

32 yaşlı kişi itkin düşüb

2040-cı ilədək qlobal neft istehsalı 10 faiz, qaz hasilatı isə 40 faiz artacaq

Qətər əmirindən QƏRİBƏ ÇAĞIRIŞ: Dua edin, yağış yağsın

"İlham Əliyev. İnkişaf - məqsədimizdir" çoxcildliyinin 92-ci kitabı çapdan çıxıb

Türkiyə 29 İŞİD-çini Azərbaycana göndərəcək

Ermənistan zəif həlqədir, Azərbaycana baxın - Razuvayev

Azərbaycana silah-sursat keçirən Gürcüstan vətəndaşı saxlanıldı

Oteldə yarıçılpaq gəzən pilot meriyaya təzminat ödətdi

Ukrayna və Ermənistan arasında gərginlik - Kiyevdən şok bəyanat

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Bakıda Beynəlxalq Paralimpiya Komitəsinin 30 illiyi münasibətilə “Yenilməzlər” adlı beynəlxalq qala tədbirində iştirak edib - FOTO

"İŞİD-in əsas fiqurlarından biri saxlanıldı" - Türkiyənin daxili işlər naziri

Ölkəyə qanunsuz yolla gətirilən siqaretlər aşkarlandı

Cəmilənin instaqramı hamiləlik FOTOları ilə aşıb-daşır

Aktyor yenidən doğma səhnəyə qayıtdı

Fatimə canlı yayıma girib, brilyantlarını nümayiş etdirdi - FOTO

BMT baş katibinin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycana gəlib

Ən çox "içən" ölkələr - Rusiya ilk onluqda

Şəmkirdə iki qəbirstanlıqda CİNAYƏT - Saxlanılanlar var

Gənc qadın oynayarkən uşaq dünyaya gətirdi - FOTO

"El-Klasiko"nun vaxtı açıqlandı

Bu da sevgilisinə görə bıçaqlanan Xose Berbardonun QARDAŞI - SON HALI - FOTO

Günellə Tolik barışdı - VİDEO

Bakıda tanınmış bolqarıstanlı fotoqrafın sərgisi açılıb - FOTO

“Nənəm xəsisdir, o qədər danışır ki, beynim gedir” - Nəvəsi əməkdar artisti biabır etdi - VİDEO - FOTO

Onu “kağız üzərində” qazanmaq

Öyünən var-dövlət və oğul-uşaqla yox, Rəbb ilə öyünsün!

Düşmənə vəlvələ salan Azərim!

"Təşəkkürnamə"li Səhiyyəmiz

"Çelsi"nin uğurunun səbəbi: Lempardın cəzaları - FOTO

KOB-lar Azərbaycan Beynəlxalq Ətraf Mühit Sərgisində - FOTO

Qarabağı azad etməyin sülh nağılı davam edir

Bakıda kişi keçmiş arvadını sevgilisi ilə tutdu və... - DƏHŞƏTLİ CİNAYƏT

Rüşvətdə təqsirləndirilən polkovnik-leytenant azadlığa buraxıldı

Atasının məzarına heç vaxt getməyən Zaur: Mənə o daş lazım deyil - FOTO

Şəbnəm anasının ölüm səbəbini açıqladı

Gəncədə narkobaron tutuldu - FOTO

Hansı hallarda işsizlikdən sığorta haqqı almaq olar - Nazir şərtləri açıqladı

Su çənlərinin təhlükəsi: insanların həyatı risk altındadır - VİDEO

İşsizlikdən sığorta fondunun 2020-ci il büdcəsinin gəlirləri və xərcləri təsdiqlənib

Zöhrab Salamzadənin "Sirlərin ahəngi” adlı sərgisi keçiriləcək

Gələn il üçün ehtiyac meyarının həddi təsdiqləndi

Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icmasının rəhbəri ABŞ-a səfərə gedib - FOTO

Azərbaycanda yaşayış minimumunun məbləği təsdiq olundu

Prezident İlham Əliyev Əsas Amerika Yəhudi Təşkilatlarının Prezidentləri Konfransının icraçı sədr müavinini qəbul edib - FOTO

"Deyirdilər, atanı qoy qocalar evinə"

Nazirdən pensiya alanlara ŞAD XƏBƏR

"41 il sevgi qalar? Gülü ilə qardaş-bacıyıq"

Əlixanın evliliyi dörd ay çəkdi - FOTO

"Səsləri olmadığı üçün canlı oxumurlar" - Zenfiradan həmkarlarına SƏRT İRAD - VİDEO

Azərbaycan Çində ticarət evi açacaq

Yevlaxın su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulmasına 5 milyon manat ayrılıb

Prezident İlham Əliyev: "Yollar tamamilə yenidən qurulmalıdır ki, qatarların sürəti artsın"

"Ramos çox kobud futbolçudur" - Levandovski

Azərbaycan Prezidenti: "Mənim göstərişimlə ölkədaxili dəmir yollarının tikintisi və modernləşdirilməsi istiqamətində addımlar atılır"

Prezident İlham Əliyev: "Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu açıq dənizə çıxışı olmayan Azərbaycanı beynəlxalq nəqliyyat mərkəzinə çevirəcək"

Prezident İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan etibarlı tranzit ölkə kimi öz xidmətlərini göstərir"

Azərbaycan - Uels oyununun hakimləri açıqlandı

Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Dəmir Yolları” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin sədrini qəbul edib - FOTO

Nardaranda "Muğam dünyasına səyahət” konserti keçirilib - FOTO

Azərbaycan kubokunun püşkü atıldı

“Şişkan”ın sağ əli saxta pasportla yaxalandı

Cənubi Koreyada hərbi laboratoriya partladı: ölən və yaralananlar var

“Lukoyl”da qalmaqal, işçilər təhqir edildi

Xalq artisti ilə aparıcı arasında QALMAQAL - Efiri TƏRK ETDİ: Çox ağır ittiham... - FOTO

Azərbaycanlı qadın Kiprdə soyuldu - Sevgilisi qızıl dolu çantanı götürüb yoxa çıxdı

“Vəzifəli adamların övladlarından yekəxanalıq öyrənmişəm”

Ronaldinyo "Barselona"ya qayıdır

Prezident İlham Əliyev Misirin Nümayəndələr Palatası sədrinin birinci müavininin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib - FOTO

Prezident İlham Əliyev Misirin Nümayəndələr Palatası sədrinin birinci müavininin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib

Prezident İlham Əliyev İranın Mədəniyyət və İslami Əlaqələr Təşkilatının sədrinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib - FOTO

Prezident İlham Əliyev Rusiya Federasiya Şurasının sədr müavinini və komitə sədrini, Dağıstan Xalq Məclisinin sədrini və sədrin müşavirini qəbul edib - FOTO

Ulduz futbolçu karyerasını bitirir

Azərbaycan vətəndaşı Moskvada silah alverində ittiham olunur

Təmas xəttində monitorinq keçirilib

Klopp Qvardiolanın gəldiyini görüb qaçdı - VİDEO

Rusiyada erməni nasistinin xatirə lövhəsi qara boya ilə boyanıb

"Meymunumun ağzına qızıl diş saldırmışdım”- Rəmiş

Səfir: "Azərbaycandan Ukraynaya ixrac edilən məhsulların həcmi 16 dəfə artıb"

"Caspian Ecology” 10-cu Yubiley Azərbaycan Beynəlxalq Ətraf Mühit Sərgisi başlandı - FOTO

Əməkdar artist sinəsi açıq geyimdə gələn müğənnini TƏNQİD ETDİ: Bu paltarla ... - FOTO

Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması Sergey Lavrovun fikirləri ilə bağlı bəyanat yaydı

İrəvanı silkələyən olay

Oksana bu dəfə Şəhriyarla öpüşdü - FOTO

Braziliyalı futbolçu xanımı ilə Qubada istirahət edir - FOTO

Giqqz və Yurçeviçin mətbuat konfransının vaxtı bilindi

“Vaxtilə şorgöz kişilərdən olmuşam”

Salah millidən kənarlaşdırıldı - Zədəyə görə

"Etdiklərimə görə oğlumdan üzr istədim" - Fədayə Laçın

Baş ağrısı ilə evə gələn qızın cansız bədəni tapıldı - FOTO

"Düdelanj" - "Qarabağ" oyunu ilə bağlı istintaq davam edir

“Tünzalənin dekoltesi əsas xəbərə çevirilir” - Müğənni müxbirlərdən gileyləndi

“İmadəddin Nəsimi - 40 qəzəl”

İcra başçılarına göstəriş: "Xalqa ləyaqətlə xidmət edin!”

Uşaqlarını öldürən valideynlərlə bağlı dəhşətli fakt üzə çıxdı - Ən ağır cəza verildi - FOTO

Azərbaycan UNESKO-nun Baş Konfransının 40-cı sessiyasının vitse-prezidenti seçilib

Qızılları oğurlanan azərbaycanlı məşhur QAZI AÇIQ QOYUB YATIB - FOTO

Neymarın yeni sevgilisi FOTOLARI ilə göz qamaşdırır

Emil Balayev Qazaxıstanda mövsümün rəmzi heyətinə seçildi

BƏƏ və Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi artıb

"Fənərbağça"da şok itki

15 yaşlı qızlarının otağına girən valideynləri dəhşətə gəldi - Məktəbdə bıçaqlanıb, evə gəlibmiş....- FOTO

Prezident Administrasiyası: "Dinin siyasiləşdirilməsi regionu deyil, bütün bəşəriyyəti narahat edən qlobal məsələdir"

Mətanət Əsədova GİZLİ şəkildə ƏRƏ GETDİ: O, mənim içimdəki qeyrəti bilir - FOTO

Trampdan Ərdoğana sanksiyalarla bağlı TƏKLİF

Müxalifətin növbəti dezinformasiyası - FOTO

Əfganıstanda Daxili İşlər Nazirliyinin binası yaxınlığında partlayış: ölənlər var

Ağ Ev Trampın Makronla nə danışdığını açıqladı

Çex Respublikası ilin sonuna qədər ABŞ-dan 12 döyüş helikopteri alacaq

"Ford" 300 mindən çox avtomobili geri çağırıb

Tramp: ABŞ-ın Çin ilə ticarət sazişini imzalamağa yaxınıq

Meksika Moralesə sığınacaq vermə qərarı səbəbindən ABŞ ilə münasibətlərin pisləşəcəyini gözləmir

Tramp: İŞİD liderinin ən yaxın köməkçilərindən birinin harada olduğunu bilirik

Keçmiş Boliviya prezidenti Evo Moralesin olduğu təyyarə Mexiko şəhərinə enib

Morales: Meksikada sığınacaq həyatımı xilas edib

Boliviyalı senator müvəqqəti prezident vəzifəsini icra edəcək

Bakıda qadın itkin düşdü

Azərbaycanın bank sektoru Bazel III standartlarına keçməyə hazırlaşır

Hər şeyini inadına borclu olan müəllim - Örnək - FOTO

Tovuzquşu, qızılqaz, mandarin, karalin ördəkləri, sultan toyuğu - Lənkəran sakininin təsərrüfatından REPORTAJ - VİDEO - FOTO

Oxuduğu ölkədə səfir olmaq təklifi alan tələbə - Xaricdə təhsil - FOTO

Nursultan Nazarbayev Avrasiya təhlükəsizlik modelinin yaradılmasını təklif edir