AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Qaçanı qovaq, yoxsa...

  11

Mütəxəssislərin insandan istədiyi nə?

 Bütün dövrlərdə texnika, texnologiya və ya qidalanma sahəsində təhlükəli və təhlükəsiz məqamlar olub. Adicə şirniyyat, yaxud, qənnadı məhsullarının həddən ziyadə istehlak edilməsinin insan orqanizminə ziyan olmasını bildiyimiz halda, azyaşlılara, özümüzdə, yaxınlarımızda və ətrafımızda olan az qala bütün uşaqlara həmişə konfet təklif etmişik. Bununla onlara olan istək və məhəbbətimizi, nəvazişimizi bildirmişik, onların da bizimçün konfet kimi şirin olduğunu demək istəmişik. Bu adət, ümumiyyətlə, canımıza-qanımıza hopub, ən əziz qonağımızın, evimizin ən istəkli üzvünün qarşısına çayla birlikdə şirniyyat, şəkərli qidalar düzməklə onun nəzərimizdə ən istənilən, mötəbər bir şəxs olduğunu bəyan etmişik. Bu hörmət-izzət uzun zamandır şirin qidaların zərəri barədəki uzun-uzadı mülahizələrə, az qala qlobal çağırışlara belə, yenməyib, yenə bilməyib.

Qeyd etdiyimiz kimi, insan orqanizminə nəyin ziyan, nəyin xeyirli olduğu barədə çağırışlar zaman-zaman gündəmə gəlib, hələ də davam edir. Hətta alimlər, qida mütəxəssisləri, gen mühəndisliyilə məşğul olanlar ümumi sözlərlə, fikirlərlə kifayətlənməyərək, həyatımızı yaxşı və pis, xeyirli və ziyanlı kimi, iki bölməyə ayırıblar. Bu, az qala qaranlıq və aydınlıq, xeyir və şər adlı bəşəri bir mövzuya çevrilib. Odur ki, böyük və kiçik yaşlı olmasından asılı deyil, müasir insan, hamı bu gün “nə olar, nə olmaz” diqtəsini həyatının ayrılmaz bir hissəsinə çevirib.

Misal üçün, min illərdir insanın əsas qidasını təşkil edən, zülal mənbəyi olan ət və ət məhsullarının deyil, yaşıl qidaların, meyvə-tərəvəzlərin insana daha vacib olduğu günün əsas mülahizələrindəndir. Buna mülahizə deyirik, çünki hələ də fikirlər haçalıdır və birincinin, yoxsa ikincinin daha dəqiq, düzgün olduğu da şübhəlilər arasındadır.

Yaxud, qidasını əsasən, düyü təşkil edən xalqları daha sağlam və uzun ömür sürmək mənasında həmişə misal gətirirlər. Digər tərəfdən, düyünün həftədə yalnız bir-iki dəfə istehlak edilməsini bəyan etməklə, hər gün bu ərzaqla qidalananlar çaş-baş vəziyyətə salınır. Halbuki, bu xalqlar dünyaya gözünü açandan düyünü görüb, düyü sözü eşidiblər...

Bundan başqa, qara deyil, yaşıl çayın xeyirli cəhətlərini sadalamaqla yanaşı, arxasınca onun da ziyan olması, bir sözlə, çaydansa, su içməyin xeyrindən bəhs edirlər. İnsanlar da su, yoxsa, onun qaynadılmış, yaşıl, qara variantı barədə düşüncələrlə məşğuldur.

Bunu da mütləq deməliyik, çünki misal birbaşa özümüzə aiddir. İstehlakda qənddən deyil, şəkərdən istifadəni tövsiyə edənlər nədənsə unudur ki, çay içənlərin hamısı qədimdən “dişləmə qənd” anlayışını şəkər tozuna deyil, qəndə xitabən işlədib.

Duz - qidalanmada dad anlayışını ifadə edən, insan orqanizmində əsas elementlərin siyahısında yer alan bu məhsuldan birdəfəlik imtinanın düzgün olub-olmaması da mübahisə predmetidir. Maraqlıdır, “dadsız xörək”, “duzsuz lətifə”, “şit adam” söz birləşməsi, bənzətmələr görəsən, bəs nə üçün yaranıb?

Nə isə, çay deyil, su və ondan başlayaraq sıralanan istehlak, qida məhsullarının bəzisindən qismən, bəzisindən də bütünlüklə uzaq durmağın aşılandığı hazırkı zəmanədə bircə məqam unudulur. Sivilizasiyanın, müasir dünyanın hər dürlü mətləblərindən uzaq olan insan övladı ötən əyyamlarda az, ya çox, bütünlüklə, yaxud aşırı formada bu məhsullardan istifadə edərək müasir insandan da uzun və sağlam yaşayırdı. Deməli, işin mənfi tərəfi hansısa ərzaq məhsulundan hazırda az, ya da çox istifadə edilməsində, onun bizi xəstə salmasında deyil. Məsələ onun tərkibinin “xəstə” olmasındadır. Bunu da boynuna götürən yoxdur...

Ətrafımızda cərəyan edən, təkcə məişətdə, qidalanma müstəvisində deyil, bizimlə birgə yaşayan, hər günümüzdə iştirak edən, bizsiz mövcud olmayan, özümüzü də onsuz təsəvvür etmədiyimiz yeni texnologiyalar dünyasında da xeyir və şər məsələsi vaxtaşırı gündəmə gəlir. Uzağa getməyək, elə bu gün xəbər yayılıb ki, Polşanın baş naziri 5G texnologiyalarının istifadəsinin dayandırılması barədə beynəlxalq çağırışa qoşulub və bununla bağlı sənədi də imzalayıb. Səbəb də odur ki, 5 G texnologiyası insan orqanizmi üçün təhlükəlidir və bu zərərdən bitkilər aləmi, heyvanlar da sığortalanmayıb. Dünyanın sayı minlərlə ölçülən aparıcı elm xadimi və təbiblərinin iştirakıyla aparılan tədqiqatlar nəticəsində bu qənaətə gəlinib. Deyilənə görə, 5 G-nin tətbiqindən əvvəl heç bir təcrübə aparılmayıb və bu texnologiyaların 3 G və 4 G-dən daha yüksəkdə quraşdırıldığına rəğmən, onun elektromaqnit hissəciklərinin zərəri daha çoxdur. Həmin elektromaqnit hissəciklər də insanlarda stress, genetik pozulma, yaddaşsızlıq problemi, xərçəng xəstəliyi və digər fəsadlar yaradır. Necə deyərlər, “bir addım irəli, iki addım geri” mülahizəsinin yeri gəlir bu məqamda.

Dövr, dövran, zaman, zəmanə və kim necə istəyirsə, elə də adlandırdığı dünyamızda onun heç biri yaramır - nə yerində saymaq (“Həyat ətrafımızdan su kimi axır”), nə də həddən ziyadə irəliyə qaçmaq. Sürət, internet, müasir kosmik tədqiqatlar, robotlar, texnologiyalar tələb olunursa, vacibdirsə, onun əksinə, bunlar şüa, radiasiya, xəstəlik yaradırsa, yayırsa... Yenə də yuxarıdakı dilemma yada düşür.

Texnologiyalar lazımdır, lakin onun qarşılığında, xəstəliklərə tutulmaq, fəsadlara yol açmaq da lazım gəlir. Yaşamaq üçün qidalanmaq da vacibdir, amma ondan doğan, yaşamağa son qoyan, beyinləri girinc edən məsələyə hansı adı verək?

Suallar labirintində yol varsa, danışmaqdan, bəyanatlar səsləndirməkdən, tədqiqatların nəticəsini elan etmzdən, insanları qidalanmadan və həyatın sürətindən çəkindirmədən öncə onu da göstərin, cənab alimlər, təbiblər, bir sözlə, insan mütəxəssisləri.

 Nigar Vaqifqızı

Xəbər Lenti

Rusiya Premyer-Liqası UEFA-nın Avrokuboklarda islahatlar planına qarşı çıxış edib

Azərbaycanda toyda dava düşdü: bıçaqlanan var

Göyçayda 35 yaşlı kişi ürəyindən bıçaqlandı

Mariya Zaxarova: Mən Bakını çox sevirəm

Günün qoroskopu: Xırda səhvlər və yarımçıq işlərə yol verməyin

Onlar da evləndi - FOTO

Bakıda 52 yaşlı kişi binadan yıxılıb ödü

“Baladadaşın toy hamamı”na yığışacaqlar

Azərbaycanlı müğənni iki ay sonra yenidən toy etdi

“Yaşlandıqca qadına ət lazımdır” - Röya

Zelenskidən Donbasla bağlı gözlənilməz bəyanat

Sabirabadda dəhşətli intihar

Hindistandan ABŞ-ı qəzəbləndirəcək addım

Ukrayna ilk dəfə futbol üzrə dünya çempionu oldu

Lənkəranda "Nissan" yanıb

Əfqanıstanda "Taliban"ın 25 silahlıları öldürülüb

Füzulidə 15 ha biçilməmiş taxıl sahəsi yanıb

Dəməşqdə partlayış baş olub

Millimizdən heç-heçə

"Qəbələ"dən ikinci transfer

"Qarabağ" "Səbail"ə qalib gəldi

"Real"dan "Atletiko"ya

"Qəbələ"nin Türkiyədəki ilk rəqibi açıqlandı

"Fənərbaxça"da yeni yarımmüdafiəçi

Leonardo PSJ-yə qayıtdı

"Qəbələ" ilk transferini etdi

Sudanın sabiq prezidenti məhkəmə qarşısına çıxacaq

Bakı - Şarm əl - Şeyx - Bakı birbaşa çarter reysi açılıb

Alim Qasımov kilsədə azan oxudu - VİDEO

Alim Qasımov kilsədə azan oxudu

Dünyanın ən rəqabətqabiliyyətli şəhərlərinin reytinqi açıqlanıb

“İnsanlara kömək etdim, tanrı da mənə ikiqatını verdi” - Ronaldu

Sankt-Peterburqda azərbaycanlının avtomobili gözü qarşısında qaçırıldı

Qurban Qurbanovun oğlu “Qarabağ”ın əsas heyətində

Poroşenko ilə bağlı vacib qərar

“Faytonçu” Nazim: Kişi bir dəfə evlənər, boşanmaz

Gürcüstan parlamentinin I vitse-spikerindən “Keşikçidağ” bəyanatı

Goranboyda kombayn, Sabirabadda traktor qoşqusu yanıb

Bakı Konqres Mərkəzində məzun gecəsi keçirilib - FOTO

Deputat: Heydər Əliyev xilaskar missiyasını şərəflə yerinə yetirdi

Güzəştli vergi tutulan ölkələrin və ərazilərin yeni siyahısı

“Niyə anam məni yaltaq doğmayıb?” - Nadir Qafarzadə

Bal ayına 120 min xərclədilər

Koçaryanın işi ilə bağlı Apellyasiya qərarı gələn həftə elan edilə bilər

Səudiyyə husilərin mövqelərinə hücum edib

ABŞ və Polşa hərbi əməkdaşlığı genişləndirir

Honq Konq ekstradisiya qanun layihəsini təxirə salır

Məhəmməd Rəhmanifər: Uşaqların evdə də ana dilində danışmasını istəmirlər

Pentaqon: Türkiyə müttəfiq mövqedən çıxış etmir

Tehran məhkəməsi türk fəalın həbs və məhrumiyyət cəzasını qüvvədə saxlayıb

Tramp: seçkilərdə qalib gəlmədiyim halda bazar çökəcək

İran Azərbaycanı və Tehranda Abbas Lisaniyə dəstək məktubları yazılıb

Kreditlər haqqında maraqlı faktlar

Makrondan Türkiyə ilə bağlı skandal sözlər: "Ankara buna son qoymalıdır"

Somalidə partlayış nəticəsində 8 nəfər öldü

Tanınmış rejissor dünyasını dəyişdi

"Milan"ın əfsanəvi futbolçusu baş direktor təyin olundu

Masazır sakininin həyətindən çətənə kolları götürüldü

Bekhem İkardini Amerikaya aparmaq istəyir

Türkiyədə sabiq deputatın qohumlarının torpaq davası: 4 nəfər öldürüldü

Təyyarə aviaşou zamanı çaya düşdü: ölən var - VİDEO

Gürcü kilsəsi ABŞ səfirini ittiham etdi

Ermənistanda kənd icmasının başçısı güllələndi

Rusiyada azərbaycanlını vəhşicəsinə döyən qrup üzvlərinə hökm oxundu: 55 il - FOTO

Ruslar “Çernobıl” serialına niyə bu qədər ağrılı reaksiya verirlər?

Rusiyada attraksiona minən 8 yaşlı qız öldü

Deputat: "Milli Qurtuluş Günü Heydər Əliyev əzəmətinin təntənəsidir"

ABŞ-da sabiq senator öldürüldü: 48 yaşlı rəfiqəsi həbs edildi

Bakıda turistlərin qaldığı mənzildən oğurluq edən qadın saxlanıldı

Keniyada partlayış: 8 polis öldü

Çində güclü yağışlar 61 nəfərin ölümünə səbəb olub

Türkiyəlini soyan azərbaycanlılara hökm oxundu - Ukraynada

Antalyada qəza: 7 turist yaralandı

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: "Əsas hədəfimiz, savadlı və müasir düşüncəli gəncliyin yetişməsidir"

“Hər bir peşədə biqeyrət olacaq” - VİDEO

Ramil Usubov müavininin qardaşı oğluna vəzifə verdi

Miqrantlar Trampı tənqidi şüarlarla təbrik etdilər

"Beşiktaş"dan Şürleyə rəsmi təklif

Montella klubunda qalacaq

"Tanınmış olmasaydım, daha pis şərhlər yazardım"

Fil fermeri öldürdü

Dünya çempionu həbs edildi - SƏBƏB

Putinlə Ərdoğan arasında “ayaqüstü” söhbət

Tranzit nömrəli avtomobillər artıb - Sürücülər bu “hiylə” ilə rüsumlardan yayınırlar - FOTO

Osakada G20 ölkələri liderlərinin sammitini 25 minədək polis qoruyacaq

Gəncədə evdən oğurluq edən keçmiş məhkumlar saxlanıldılar - FOTO

Novruz Məmmədov Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin V Zirvə toplantısında iştirak edib - FOTO

Keçmiş nazir mülk davasına başladı - Şirkəti məhkəməyə verdi

Bakıda Baku Food Fest-in yubiley sezonu açıldı

AzTV proqramın bağlanmasına aydınlıq gətirdi

Braziliya millisində ağır itki

Leonardo yenidən PSJ-də

Ruslarla qaraçılar arasında kütləvi dava: ölən və yaralananlar var - VİDEO

"Heydər Əliyevin Azərbaycanda rəhbərliyi öz üzərinə götürməsi dövləti siyasi iflasdan, vətəndaş müharibəsindən və yenidən əsarət altına düşməkdən xilas etdi"

Bakıda peyda olan bu şəxslər kimlərdir?.. - "Bazarımızı öldürüblər" - FOTO

Albiol La Liqaya qayıdır

Superkubokun vaxtı müəyyənləşdi

Elton valideynlərinin FOTOsunu paylaşdı

Müdafiə naziri: “Düşmən təxribatlarının qarşısı adekvat tədbirlər görülməklə alınmalı” - FOTO

“Ad günlərindən utanıram…”

Mübariz Qurbanlı: "Heydər Əliyev dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi üçün çox ciddi islahatlar həyata keçirib"

Ulduz futbolçunun evi qarət olundu

İdmançımız erməni rəqibini geridə qoyub Avropa birincisi oldu

Ankara və Bakı qardaşlaşmış şəhərlər olacaq

Sabah 38 dərəcəyə qədər isti olacaq

UEFA prezidenti: "Azərbaycan klubu Londonda oynasaydı, heç kim tənqid etməzdi"

Azərbaycan və Rusiya arasında sərhədyanı işgüzar əməkdaşlığın inkişafına dair dəyirmi masa keçirilib - FOTO

Frederiko yenidən "Neftçi"də - RƏSMİ

Azərbaycan XİN nazirlərin Vaşinqton görüşü barədə: "Ümid edirik ki, tərəflər daha konkret nəticələr əldə edəcəklər"

Günelin ev yalanını canlı yayımda BELƏ İFŞA ETDİ - VİDEO - FOTO

Elvin: "İndi özünü qız kimi aparan kişilər dəbdədir"

Putinin çinli həmkarına gözlənilməz hədiyyəsi - VİDEO

Ötən gün 31 cinayətkar saxlanılıb

24 il əvvəl 1 yaşında oxumuşdu, dünən isə toyunda - Aygünə sürpriz

Ailələrin gəldiyi çimərlikdə lüt gəzən kişini döydülər - VİDEO - FOTO

Dayədən ağlasığmaz əməl - FOTO

"Mən heç vaxt müğənni olmaram"- FOTO

Birinci vitse-prezidentin adından mərhum Həlimə Əliyevanın ailəsinə başsağlığı verilib

İradə Nigarın əri ilə - FOTO

Çində daşqınlar 19 nəfəri öldürdü

Müstəqil sosial müdafiə sisteminin qurucusu

Türkiyədə zəlzələ olub

Norveçdə biabırçılıq: keçmiş nazir üç miqrant kişini zorladı

Məşhur serialın aktrisası vəfat etdi

2 uşaq anası intihar etdi - Tik Tok-a görə - FOTO

"10 uşaq da doğmaq istəyirəm" - Oksanadan CƏSARƏTLİ AÇIQLAMA - FOTO

Səfir: "Azərbaycanın iştirakçısı olduğu enerji və nəqliyyat layihələri bütün region ölkələrinin inkişafına böyük töhvə verir"

Tünzalə: "Xəstə olduğum üçün məni xınaya çağırmırlar"

Nazir: "Heydər Əliyev öz xilaskarlıq missiyası ilə ölkəmizin müstəqilliyini qoruyub"

Bu il Tunisdə 4 mindən artıq miqrant saxlanılıb

Ornella Muti həbs edildi - 6 ay cəza

Berlində 3 min insan təxliyə edildi - Bombaya görə

Nazilədən Xoşqədəmə: "Məndən üzr gözləmə"

“Yeşilçam” ulduzu vəfat etdi

İstanbulda ticarət mərkəzində yanğın başlayıb

Akademik: "Heydər Əliyev Azərbaycanı parçalanmaq təhlükəsindən qurtardı"

Xoşqədəm məhkəməni uddu - Nazilə üzr istəyib təzminat verəcək

Tərtərdə top mərmisi aşkarlanıb - FOTO

Bakıda yol qəzası: 2-si uşaq olmaqla 5 nəfər yaralandı

İsmayıllıda 30 ha biçilmiş taxıl sahəsi yanıb

Osakada keçiriləcək G20 sammiti 25 mindən artıq polisin nəzarəti altında olacaq

Rusların qaraçılarla davası: Ölü və yaralılar var - VİDEO Həkim isbat edir

Mexiko yaxınlığında vulkan 5 kilometr hündürlüyə kül püskürüb

Belarusdan ölüm hökmünü ləğv etmək tələb olundu

Rusiyada təyyarə sərt eniş edib, xəsarət alanlar var

Ağcabədidə biçilməmiş arpa sahəsi yanıb

Dünyanın ən bahalı futbolçuları - TOP 10

Fuad Axundov: Ermənistan istorioqrafiya sahəsində informasiya müharibəsini uduzub - FOTO

Moskvaya uçan təyyarə Əlcəzairdə məcburi eniş edib

Beyləqanda 4 otaqlı ev yanıb

Biləsuvarda yanğın qeydə alınıb

Novruz Məmmədov Tacikistanın prezidenti ilə görüşüb

Ərəb koalisiyası husilərin mövqelərini bombalayıblar

Şəmkirdə 3 otaqlı evdə yanğın olub

Türkiyə prezidenti Tacikistana səfərə gəlib

Milli Qurtuluş Günü - Azərbaycanın firavan gələcəyinə, böyük perspektivlərinə doğru açılan yol