AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Qiymətlər yenə qalxır

  77

Azərbaycan üçün ucuz meyvə-tərəvəz erası bitib

 Azərbaycanda artıq yay mövsümü başlayıb, bu mövsümün xarakterik xüsusiyyətləri var - bunlardan biri də kənd təsərrüfatında məhsul ilinin başlanmasıdır. Əvvəllər məhsul ilinin başlanması bir sıra məsələlərə, o cümlədən də ərzaq məhsullarının qiymətlərinə öz təsirini göstərirdi. Belə ki, yay gələndə bütün ərzaq məhsullarının qiyməti ucuzlaşırdı. Hətta, el arasında yay mövsümünü "kasıbları fəsli" adlandırırdılar. Lakin indi bizim əvvəllər müşahidə etdiyimiz qiymət tendensiyası tam tərsinə inkişaf edir. Azərbaycan Statistika Komitəsinin rəsmi məlumatına görə, ölkədə qiymətlər 2,4 faiz bahalaşıb, amma bu, sadəcə rəsmi rəqəmdi, əslində bir sıra ərzaq məhsullarının qiyməti iki dəfə, yəni yüz faiz bahalaşıb. Hələ kənd təsərrüfatı məhsullarının başqa ərzaqlara təsiri bir yana, özü aşırı dərəcədə bahalaşıb. Məsələn, ötən il bazarda ən yaxşı gilası 2-3 manata almaq olardısa, bu il analoji meyvəni 6-8 manata almaq olur. Buna uyğun olaraq, digər meyvə və tərəvəz məhsulları da bahalaşıb. Hazırda bütün dükan-bazarlarda vətəndaşlar bunun səbəbini axtarır, görəsən Azərbaycan kimi aqrar bir ölkədə meyvə-tərəvəz nə üçün bu qədər bahalaşıb?

Ölkə mediasında bu suala müxtəlif cavablar verilir, bəziləri bunu inhisarçılıqla, digərləri bazara çıxış imkanlarının məhdud olması, üçüncü qrup isə ümumiyyətlə ölkədə qiymətlərin bahalaşmasını təkzib edir.  Əvvəl onu qeyd edək ki, ölkədə meyvə-tərəvəz və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərində bahalaşma aşırı dərəcədə müşahidə edilir və bunun inhisarçılıqla əlaqəsi minimum həddədir, bəlkə də yoxdur. Ölkədə meyvə-tərəvəz və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərinin bahalaşmasının başlıca səbəbi bu qəbildən olan məhsulların az istehsal edilməsidir. Məsələn, bizdə yerli istehsal edilən ərzaq buğdası daxili tələbatın 40, süd 50, ət 40, soğan 80-90, kartof 50-60, balıq 30-40, meyvə 50-60, giləmeyvə 40, toyuq 70, digər bostan bitkiləri 80-100 faizə qədərini ödəyə bilir. Bununla yanaşı, bəzi hallarda fermerlərin bazarlara çıxış imkanları da tam təmin edilmir, paytaxt bazarları bir qrup işbazlar tərəfindən nəzarətə götürülür.

Göründüyü kimi, ölkəmiz kənd təsərrüfatı üçün potensiala malik olsa da, bu potensialı reallaşdıra bilmir, aqrar səhə məhsullarına olan yerli tələbatın əsas hissəsi idxal hesabına ödənilir. Ona görə də kənd təsərrüfatının məhsul mövsümü dövründə belə, meyvə-tərəvəzin qiyməti ya düşmür, ya da yayın sonunda - məhsulun qısamüddətli bolluğu dövründə ucuzlaşır. Respublikamızda yuxarıda qeyd edilən məhsul növlərinin böyük əksəriyyətinin yerli tələbatı tam ödəyə bilən, hətta, ixrac oluna bilən səviyyədə yetişdirmək mümkündür. Bunun üçün ilkin mərhələdə aqrar sahəyə beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan dövlət dəstəyi verilməlidir. Ona görə beynəlxalq təcrübəyə əsaslanmanı qeyd edirik ki, hal-hazırda hökumətin aqrar sahəyə dəstək proqramları işləyir, lakin bunlar çox yarıtmaz şəkildə təşkil edilib. Məsələn, hazırda buğda biçini davam edir, amma "Aqraolizinq" fermerləri kombaynlarla təmin edə bilmir.

Ölkədə ərzaq məhsullarının bahalaşmasının digər səbəbi, milli valyutanın durmadan dəyər itirməsidir. Manatın xarici valyutalar qarşısında dəyəri süni şəkildə (bazara xarici valyuta atılması yolu ilə) sabit saxlanılsa da, xərc infliyasiyası onu ölkə daxilində dəyərdən salır.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz amillərin təsiri altında yay mövsümündə belə, ərzaq məhsulları ucuzlaşmır, əksinə bahalaşır. Bu bahalaşmanı isə ölkə iqtisadiyyatında olan inhisarçılıq amili daha da gücləndirir. Yəni, kənd təsərrüfatı məhsulları az istehsal edildiyi üçün nə o özü ucuzlaşmır, nə də başqa ərzaq məhsullarının ucuzlaşmasına təsir göstərə bilmir. Məsələn, bir neçə il əvvələ qədər yay mövsümündə ət 15-20 faiz ucuzlaşırdı, amma son 3-4 ildə biz bunu müşahidə edə bilmirik, çünki istehsal kəskin şəkildə azalıb.

Nəticə olaraq qeyd edək ki, əgər ölkənin aqrar sektoru beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan dövlət dəstəyi ilə təmin edilməsə, vətəndaşlar bir daha meyvə tərəvəzin ucuzlaşmasını müşahidə edə bilməyəcəklər.

 

Akif Nəsirli

akif-nasirli@mail.ru

Xəbər Lenti

Fuat Oktay: “Bir millət, iki dövlət” kəlamı hər sahədə əməkdaşlığımızda özünü göstərir"

"Yenə çempionluğa oynayırıq" - Roberto Bordin

Qobustanda yol qəzası - 1 ölü, 1 yaralı - FOTO

Ağcabədidə yol qəzası, sürücü öldü

Nuru paşa - Azərbaycan xalqının qəlbini fəth edən müzəffər komandan

"Neftçi" fanatlarından növbəti istefa tələbi - bu dəfə "Tofiq Bəhramov"da

"Ədilxan Essyendən nümunə götürür" - Aftandil Hacıyev "Ədilxan Essyendən nümunə götürür" - Aftandil Hacıyev

"İlk dəqiqələrdən komanda “yatmışdı” - Tərlan Əhmədov

"Qarabağ" "Neftçi"yə qalib gəldi - aralarında xal fərqi 8 oldu - YENİLƏNİB

Suriya-Türkiyə sərhədində terror aktı, çox sayda ölən var

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Bakıda 7-ci arena polo üzrə dünya kubokunun final görüşünə baxıb - FOTO

“Paşinyanın bu bəyanatı bütün danışıqlar prosesini dayandırır...”

Kreml Səudiyyə Ərəbistanına hücum haqda

Peskov: "Saudi Aramco"dakı hadisə enerji bazarlarının sabitliyinə mənfi təsir göstərə bilər

Qazaxıstanda avtobusla qatar toqquşub, ölən və yaralananlar var

Yunan-Roma güləşçilərimiz dünya çempionatında iki medal qazanıblar - FOTO

Gənc qılıncoynadanlar arasında Bakı birinciliyinin qalibləri müəyyənləşib

İğdırda izdihamlı Azərbaycan-Türkiyə həmrəylik yürüşü keçiriləcək

Qusarda itkin düşən ana və azyaşlı qızı tapılıb

Daha iki şahmatçımız dünya kubokunun onaltıdabir mərhələsinə vəsiqə qazanıb

“Sevilya” Bakıya qələbə ilə gəlir - FOTO

Brüsseldə İsfar Sarabski və Rain Sultanovun konserti olub - FOTO

Taekvondoçumuz Yaponiyada qızıl medal qazandı - FOTO

Taekvondoçumuz Yaponiyada qızıl medal qazandı

Tərtərin cəbhə kəndində üçəm oğlan uşaqları doğuldu

Kliçkonun vəzifəsi ləğv oluna bilər

Nazarov 66 dəqiqə oynadı

Hindistanda qayıq aşdı: 12 turist batdı

Güləşçimiz finalda uduzdu - Dünya çempionatı

"Qarabağ" "Neftçi"yə qarşı, "Səbail"dən qələbə - YENİLƏNİR

Keniyalı atlet yarım marafonda dünya rekordu vurub

İspaniya dünya çempionu oldu

Yaponiyadan İrana yardım təklifi

Üzbəüz döyüşü uduzsalar 140 nüvə bombası atılacaq - Baş nazir BƏYAN ETDİ

Hacı Nuran yeni mövsümdən etibarən bu telekanalda işləyəcək

"Keşlə" fərqi azaltdı - YENİLƏNİR

Pakistan Əfqanıstan və Hindistandakı diplomatlarını geri çağırıb

Honq Konqda etirazlar 3 aydır ara vermir

Edvard Snouden ümid edir ki, Fransaya gedişinə icazə veriləcək

Çavuşoğlu: "İlhaq planı İsrailin irqçi, aparteid rejiminə çevrildiyini göstərir"

S-400 raketdən müdafiə sisteminin sonuncu partiyası Türkiyəyə çatıb

"Səbail" "Keşlə"ni udur - YENİLƏNİR

PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah - Video layihə - 15.09.2019 tarixli bölüm

“Qalatasaray”da ciddi itki - Çənəsi qırılıb

Səyahət gəmisi batdı: 11 ölü

Conson Breksiti yalnız buna görə istəyir - Kemeron

Simeone oğlunu "Atletiko"ya gətirdi

Eldəniz Əzizli Azərbaycana dünya çempionatında ilk medalı qazandırdı

Türkiyə Respublikasının Vitse-prezidenti Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib

Talibanın “qubernator"ları məhv edildi

Taylandda sel 32 can aldı

"Şəbnəmə nə olub ki? Muğam da oxuyuram, estrada da" - Şəbnəm Tovuzlu

Milyarder oğlunun aktrisa ilə qeyri-adi toyu - Səhranin ortasinda, gəlin demək olar çilpaq... - FOTO

“Klublarımızda mahnılarımıza “səviyyəsizdir” deyib, səsləndirmirlər”

“Camaat da elə düşünür ki, bunlar ancaq pula görə oynayır” - Cavid Hüseynov

Elmar Məmmədyarov Avropaya rəsmi səfərə gedib

Bolton buna görə vəzifədən qovulub - Bruter

İranda qadınların stadionda futbol izləmələrinə icazə verildi - RƏSMİ

İraq inkar etdi: hücumlar üçün başlama nöqtəsi olaraq...

Zaurun hamilə sevgilisi ilə toyudur?

Üç güləşçimiz medalsız qaldı - Dünya çempionatı

Altmış ilin Brilliantı - Bu gün sənətçinin ad günüdür

Korbin ABŞ-ın sirlərini Rusiyaya ötürəcək - Şok iddia

Hicab geyinən Xatirə tənqidə tuş gəldi

Netanyahu yenidən baş nazir seçilsə... - Ehud Barak xəbərdarliq etdi

Tramp şəkillərdə niyə narıncı düşür? - Açıqlama

PKK uşaqların orqanlarını satır - Dəhşətli faktlar

SON DƏQİQƏ! - İstanbulda atışma - Yaralılar var - VİDEO

Fanatlar Neymarı ağır sözlərlə təhqir etdilər - Cavabı qələbə qolu oldu

Nazilə əri ilə FOTOsunu paylaşdı: "Aygün Kazımovanın fanatıdır”

Şövkət Ələkbərova heç kimin onu elə görməsini İSTƏMƏDİ - Məşhurların son günü...

Anasıyla mübahisə edən atasını bıçaqlayıb öldürdü: "Anama qışqırma!"

Bu ölkənin sabiq prezidentinin xanımı öldü

Prosineçkidən “Qarabağ”ın oyunçusu ilə bağlı - Yeni açıqlama

Üç qadının sevdiyi rejissor...

Türkiyədə qaçaqmalçılığa qarşı əməliyyat: 800 yaşı olan kitab aşkarlandı

Türkiyə Su-35-lər alır? - Nazir açıqladı

Prezident İlham Əliyev: "Təhsil Azərbaycanın dövlət siyasətinin və milli inkişaf strategiyasının prioritet istiqamətlərindəndir"

AKP-dən daha 2 istefa - Biri deputat, digəri eks-deputatdır

Rusiyanın Uzaq Şərqi su altında qalır

Tunisdə erkən prezident seçkilərində səsvermə başlayıb

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva şagird və tələbələri Bilik Günü münasibətilə təbrik edib

16 yaşında La Liqanın tarixinə düşdü

Yenə terror: 8 məmur öldürüldü

ABŞ-dan şok: Səudiyyə zavodlarını bu ölkə vurub

Türkiyədə sərnişin avtobusu aşdı: 1 ölü, 40 yaralı

Məşhur amerikalı aktrisa rüşvətə görə həbs olundu

Rusiyada vertolyot itdi

Xalq öz yolunda, siyasi oyuncaq öz cığırında

Afətə min şükür - Koreyalı qız Röyanın mahnısını it gününə qoydu - VİDEO

"Qarabağ" "Neftçi"yə, "Keşlə" "Səbail"ə qarşı

Bölgədəki hərbi baza və gəmilərini vuracaqdıq... - İran komandanından şok

Yaponiya ABŞ-dan gətirilən şərab və mal əti qiymətlərini nəzərdən keçirəcək

Məmmədyarov tur adladı

Siz hələ belə dəqiq qadın sürücüyə rast gəlməmisiniz - VİDEO

ABŞ-da da atışma olub: 1 ölü

Bayram Nurlu gecə klubunda xanımla dodaq-dodağa - FOTO

"Beşiktaş" həvəskarları, yaxın oturun - 5 qol, 3 qırmızı vərəqə - VİDEO - FOTO

“Barselona”-“Valensiya” oyununda 7 qol - VİDEO - FOTO

Bu ölkədə silahlı qarşıdurma: 23 hərbçi öldü

Türkiyədə gün ərzində altı zəlzələ olub

Yaponiyada taksi sürücüsü maşını piyadaların üstünə sürdü: ən azı 7 nəfər...

Kanadada atışma: 1 ölü, 4 yaralı

Dronların hücumları Səudiyyə Ərəbistanın neft sənayesinə ciddi ziyan vurub

Türkiyədə yol qəzası: 1 ölü

Ələt azad iqtisadi zonası Polşa-Azərbaycan ticarət əlaqələrinin inkişafına xidmət edəcək - Nazir müavini

“28 sentyabr” oyunu və iqnor olunan çağırış

Günün qoroskopu: Önəmli, vacib işlə məşğul olmayın

Ətlə əlaqəsi olan hər kəsi yoxlayacaqlar

"Neft 40 dollara düşəcək, hazırlaşın..." – Rusiyadan gözlənilməz proqnoz

Kəndlilərə yetmiş faiz güzəşt var: bircə qeydiyyat tələb olunur