AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

İsrailli politoloq: İrana qarşı sanksiyalardan Moskva qazanacaq

  10

Demokratikmusavat.com israilli politoloq Yuri Boçarovun Oxu.az-a verdiyi müsahibəni təqdim edir:

- Mayın əvvəlində İrandan neft alan idxalçı dövlətlərə qarşı neft sanksiyaları ilə bağlı verilən möhlət başa çatdı. Vaşinqton sanksiyalarının təzyiqi altında bütün dövlətlərin İran neftindən imtina edəcəyi nə dərəcədə gözləniləndir?

- Tramp administrasiyası hələ 2018-ci ilin may ayında ABŞ-ın birtərəfli şəkildə nüvə sazişindən çıxdığını və bu ölkəyə qarşı sanksiyalar tətbiq etdiyini elan edib. Noyabr ayında İranın neft sektoruna qarşı sanksiyalar qüvvələr minməli idi, Vaşinqton öz tərəfdaşlarının maraqlarını nəzərə almaqla, istisna hal kimi bir sıra dövlətlərə İran neftinin idxalını davam etdirməsinə şərait yaratdı.

Hazırda Tramp administrasiyası neftin alınması ilə bağlı verilmiş möhlətin başa çatması ilə əlaqədar idxalçı dövlətlərlə məsləhətləşmələr aparır. Bir sıra dövlətlərin  İran neftinin alınması ilə bağlı imtiyazı ləğv olunsa belə, ilk növbədə Çin İranın qara qızılını idxal etməyə davam edəcək. Yəqin, Yaponiya da bundan sonra sanksiyalardan yan keçərək İran neftini alacaq.

Ən böyük problemlə Hindistan üzləşə bilər, çünki onların iqtisadiyyatı ucuz və əlçatan neftə ehtiyac duyur. Belə bir nefti Tehran tədarük etməyə hazırdır. Amerika indi seçim qarşısında qalacaq: ya rəsmi Dehliyə təzyiq göstərəcək, ya da yenidən müvəqqəti güzəştə gedəcək. Üstəlik, ABŞ əfqan probleminin həlli üçün Hindistan və onun regional təsir gücü ilə yaxından maraqlanır.

Bu arada, hamı çox gözəl anlayır ki, İrana qarşı sanksiyalar, əslində, ikiağızlı qılıncdır. Çünki ilk növbədə bundan qazanan Rusiya olacaq, bu isə onun öz neft tədarükünü Asiya regionuna qədər genişləndirməsinə, bununla həm də siyasi nüfuzunu artırmasına vəsilə olacaq.

- İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusunun region neftinin 30 faizinin daşındığı Hörmüz boğazına nəzarət etdiyini nəzərə alsaq, iqtisadi qarşıdurma silahlı toqquşmalara yol aça bilər?

- Mənə elə gəlir, məhz amerikalılar hərbi toqquşmaların baş verməsində maraqlıdır. Çünki belə olan zaman, həmişə olduğu kimi, ölkənin bütün strukturlarını bombardman etmək olar. Ancaq hərbi münaqişə baş verərsə, Vaşinqtonun İran körfəzi regionunda olan gəmiləri və bazaları güclü zərbələrə tuş gələ bilər. İran hərbi donanmasının indiki səviyyəsi ABŞ hərbi dəniz qüvvələrinə kifayət qədər ciddi təhdid sayılır.

Donald Tramp özü dəfələrlə qeyd edib ki, İranın nüvə proqramı üzrə saziş "çox pis sazişdir". Halbuki Vaşinqtonun birtərəfli olaraq müqavilədən çıxmasına əsas səbəb Trampın "Amerikalılar hamıdan üstündür" doktrinasıdır. Məhz bu prinsip əsasında iri müqavilələləri və onunla bağlı öhdəlikləri yenidən nəzərdən keçirir, onların yalnız ABŞ milli maraqlarına cavab verməsini təmin etməyə can atır.

Şimali Koreya ilə münasibətlərdə də Rusiyaya ünvanladığı orta və kiçik mənzilli raketlərin ləvğ olunması ilə bağlı müqavilənin şərtlərini pozmaq ittihamlarında da bunu görə bilərik. İndi isə eyni sxem İranla münasibətlərdə tətbiq olunur.

Buna görədir ki, indi də ortaya Hörmüz boğazının bağlanması mövzusu atılıb. Üstəlik, bu mövzu ilə bağlı həmin rusiyalı, həm də xarici ekspertlər fikir yürüdür. İranın, həqiqətən, bunu etməyə imkanları var. Ancaq real perspektivdə hələlik Hörmüz boğazında ABŞ-İran münaqişəsi riski nəzərdən keçirilmir. Hər şey informasiya müharibəsi, təbliğat-təşviqat səviyyəsindədir.

- Sanksiyaların sərtləşdirilməsi İran iqtisadiyyatı üçün nə dərəcədə faciəvi ola bilər? Tehranda yaşayış, qida məhsulları, mebel, geyim bahalaşır. Sizcə, bu, İran cəmiyyətində yeni etiraz dalğasına yol aça bilər?

- Sanksiyalar sərtləşdirilməsə belə, İranın əhalisi narazıdır. İnflyasiya səviyyəsinin artımı yeni narazılıq dalğasına təkan verə bilər? Bəli, yəqin ki, belə də olacaq. Ancaq sonun necə olacağını heç kim bilmir. Hazırda İran ümumxalq narazılığı astanasındadır, bu, yalnız vaxt söhbətidir. Həmçinin, həm amerikalıların ölkəni xaosa sürükləmək səylərindən, həmçinin, yerli hakimiyyətin, inqilaba yol verməmək səylərindən asılı olacaq. İranın narazılıq dalğasına yol verməmək imkanı var var. Ordunun hakimiyyətin tərəfində olduğu müddətcə bu regionda inqilab şansları çox aşağı olacaq.

- İranın dövlət büdcəsinin balanslaşdırılması üçün 2019-cu ildə neftin bir bareli gərək 125,6 dollara qalxsın. 2017-ci ildə bunun üçün bir barelin qiymətinin 64,8 dollar olması kifayət edirdi. 2018-ci ildə isə tələb olunan qiymət 113,8 dollar idi. Dünyada neft qiymətlərinin artımı, bir barelin qiymətinin azından 100 dolları ötəcəyi nə dərəcədə gözləniləndir?

- Neftin birdən-birə iki dəfə bahalaşması üçün neft ölkəsində baş vermiş sıradan bir fəlakətə yox, qlobal fəlakətə, deyək ki, İran körfəzində müharibəyə ehtiyac var. Elə bir müharibə ki hamı hamının düşmənidir. İran neftinin tam blokadası belə, (bu isə ölkənin ərazilərində hərbi əməliyyatlar getməyincə mümkün olmayacaq) neftin qiymətini kəllə-çarxa qaldırmayacaq.

Ancaq sözsüz, bu, qiymətə müəyyən dərəcədə öz təsirini göstərəcək. Onu da unutmaq lazım deyil ki, neft qiymətlərinin birjada qalxıb-enməsində böyük məmnuniyyətlə oynayan və ya oynadan ölkələr, ayrı-ayrı maliyyə qruplaşmaları ortaya çıxacaq; belələri hər zaman tapılır. Neftlə bağlı spekulyativ maraqlar həddindən artıq çoxdur.

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

“Barselona”da ciddi itki - finalda oynamayacaq

Dövlət qulluğuna müsabiqənin test imtahanına qeydiyyat elan edildi

Fuad Poladovun heç yerdə görmədiyiniz FOTOları

"Nar" 120-dən artıq yeni baza stansiyasını istifadəyə verib

Avropa Liqasının final oyununa bilet satışı davam edir

22 kq marixuananı qurutmaq üçün sərdi, tutuldu - FOTO

"Tottenhem"in zədəliləri qayıtdı

"Qadınlara qarşı zorakılığın qarşısının alınması iqtisadi cəhətdən faydalıdır"

David Luiz Mxitaryan problemi haqda: "Azərbaycan çox gözəl ölkədi"

Deputat: "Zorakılığa məruz qalmış qadınlar üçün "Qaynar xətt"in yaradılmasına ehtiyac var"

Komitə sədri: "Məişət zorakılığı cəmiyyət tərəfindın həmişə mənfi qarşılanır"

Bakıya qarşı erməni oyunu: futbola siyasəti qatırlar

Azərbaycanlı aktrisa süni mayalanma ilə ana olmaq istəyir

Çingiz AzTV-nin studiyasına avtomobili və iti ilə girdi - VİDEO

"Borussiya" Almaniya millisinin üzvünü transfer etdi

Mətanət Əsədovanın bu FOTOsuna lağ etdilər

Prezident İlham Əliyev Almaniya Bundestaqının nümayəndə heyətini qəbul edib - FOTO

Ramil Usubov polkovnik-leytenantı işdən çıxardı

Qulam İsaqzai: "Azərbaycanda məişət zorakılığına qarşı mübarizədə əldə edilmiş nailiyyətlər təqdirəlayiqdir"

Məşhur qapıçı 43 yaşında karyerasını başa vurdu

23-cü mərtəbədən şaxtaya düşən azyaşlı uşaq sağ qaldı

Heydər Əliyev Fondu müqəddəs Ramazan ayında rayonlarda iftar süfrələri təşkil edir - FOTO

Nigar da DNT analizi verdi

Ali təhsilini bitirə bilməyənlər üçün yeni şans: 15 il müddətində...

Expressbank-ın müştəriləri kartla ödədilər və qazandılar!

“Oğlumun epilepsiyası yox idi, döyə-döyə öldürüblər” - Tələbənin atası

ABŞ-da tornado 3 adamı öldürdü

Prezident İlham Əliyev Çinin Xarici İşlər nazirini qəbul edib - FOTO

"Azərbaycan xalqı “Amnesty İnternational” təşkilatının hansı məqsədlərə xidmət etdiyini yaxşı bilir"

"Bir ananın fəryadını eşidib, necə susmaq olar?"

Tereza Mey istefaya gedə bilər

Mahirin bacısı da soyadını dəyişdirdi - FOTO

Türkiyədə Azərbaycanın da iştirak etdiyi hərbi təlimlər başladı

Prezidentin tələbi ilə milliyə qayıtdı

Samsung AddWash paltaryuyan maşınları ilə ideal təmizlik

Azərbaycanlı futbolçu 90 dəqiqə oynadı, komandası heç-heçə etdi

Mask ABŞ ordusunu məhkəməyə verdi

Şri-Lankada terror aktı törədənlərin kimliyi müəyyən edildi

MSK İstanbulda bələdiyyə seçkilərinin yenidən keçirilməsi qərarına aydınlıq gətirdi

ABŞ-da “F-16” təlim döyüşlərində “Su-57” kimi iştirak edəcək

Hava limanının “avtoş”luq edən əməkdaşı saxlanıldı

Bu ölkə bal istehsalında dünyada 3-cü yeri tutur

Moskva Univermağının yanında 22 yaşlı gənc bıçaqlanıb

“Kids Fashion Design” dəb nümayişi keçirilib - FOTO

Meksikada cinayətkar qruplaşmalar arasında toqquşma olub, çox sayda ölən var

Beyləqanda məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı binada yanğın olub

Samboçumuz erməniyə qalib gəlib, “bürünc” qazandı

Tramp Yaponiyada sumo yarışmasını izləyəcək

DÇ-2022-də 32, yoxsa, 48 komanda? - FİFA açıqladı

Bakıda tuneldə iki yük maşını toqquşub

Ölkədə 3 mindən çox xəstə buynuz qişanın transplantasiyası əməliyyatını gözləyir

Sabirabadda 2 otaqlı ev yanıb

Rusiya kubokunun qalibi müəyyənləşdi

Britaniya İcmalar Palatasının lideri istefaya gedib

Bakıda birmərtəbəli evdə yanğın olub

İran regionda ABŞ gəmilərinin hərəkətlərini tamamilə nəzarətdə saxlayır

Terrorçular Suriyada elektrik stansiyasına hücum ediblər

Cənubi Karolinada 28 may 2019-cu il “Azərbaycan günü” elan edilib

Mey mayın 24-ü istefaya getdiyini bəyan edə bilər

Tramp və Ərdoğan Yaponiyada G20 sammiti çərçivəsində görüşə bilərlər

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva dünya şöhrətli rəssam Zurab Seretelinin sərgisinin açılış mərasimində iştirak edib - FOTO

Günün qoroskopu: Daxili harmoniyaya nail olun

Cənubi Karolina ştatının qubernatoru 28 may tarixini Azərbaycan Günü elan edib - FOTO

Əməkdar artist vəfat etdi

Bakıda 99-VS-999 nömrəli avtomobillə adam vuran sahibkarın oğlu HƏBS EDİLDİ

Buynuz qişanın transplantasiyası əməliyyatları aparılan xəstələrin əksəriyyəti...

Qəbulda yeganə maksimum balı o yığsa da... - 700 toplaya bilmədi

Ramazanın 18-ci günü: dua, imsak və iftar vaxtı

Portuqaliyada səkkiz polis işçisi afrikalıları "təhqir etdiklərinə görə" mühakimə olunub

"Qarabağ" Qara Qarayevlə yeni müqavilə imzaladı

İran qonşu ölkələrlə tranzit yollarını genişləndirir

“Lotu Quli”nin daha bir adamı saxlanıldı

İndoneziya hakimiyyəti sosial şəbəkələrə girişi məhdudlaşdırıb

Dodon təhdid etdi: İşinizlə məşğul olun!

Çin şirkətləri "Boeing"dən təzminat tələb edib

Tarixdə ilk dəfə UEFA İcraiyyə Komitəsinin iclası Bakıda keçiriləcək

Aygün Kazımova ərə gedir? - Mətbuat katibi aydınlıq gətirdi

Bəstələrində gözəlliyin, səmimiliyin və həyatiliyin sirri olan sənətkar

Damlanın rəqsi tənqid edildi - VİDEO

Azərbaycanda yumurta istehsalı artırılacaq

Özünü polis kimi təqdim edən dələduz ələ keçdi

Maradona HƏBS EDİLDİ

Əri tərəfindən fahişəliyə məcbur edilən qadına ağır cəza tələbi

İrandan ABŞ-a xəbərdarlıq: Əvəzini ağır ödəyəcəksiniz

Deputat: "Səhvlərini etiraf edərək doğru yola gəlib əfv diləmək heç vaxt gec deyil"

Bakıda eston təcrübəsi
mümkündürmü?

“Sədərək”də oğru pulla dolu torbanı götürüb qaçdı - VİDEO

Murad Hüseynov: "Bakıda möhtəşəm beynəlxalq tədbirlər, o cümlədən musiqi festivalları keçirilir" - VİDEO

Rusiya XİN: Zelenski böyük səhv etdi

Mesut Özil paylaşım etdi: Azərbaycanlı qardaşlarım... - FOTO

Vətəndaşları aldadan tikinti şirkətinin rəhbərlərinə hökm oxundu

“Özümü çox sevirəm” - Rahidə Baxışova - VİDEO - FOTO

İnsanları yaralayan atı polis güllələdi - VİDEO

Rada prezidentə qarşı: Zelenskinin təklifi rədd edildi

Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasına üzv dövlətlərin gömrük idarələri arasında əməkdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu təsdiq edilib

Bakıda pedofil saxlanıldı - 10 yaşlı oğlanı zorlayıb

Ramazanda hansı ölkədə orucu neçə saat tuturlar

Cavid Qurbanov: "Azərbaycana əlavə 50 sərnişin qatarı, 4000-ə yaxın yük vaqonu lazımdır"

Nailə İslamzadənin əsl soyadı belə imiş - ARXİV FOTO

Si Cinpin Prezident İlham Əliyevi Respublika Günü münasibətilə təbrik edib

Makqreqor və Nurməhəmmədov arasında revanş döyüşü ola bilər

Səfir: "Qazaxıstan-Azərbaycan qardaşlıq münasibətləri ölkənin yeni rəhbərliyi dövründə də dinamik inkişaf edəcək"

İranlı rəsmi: "ABŞ-la müzakirələrin mənası yoxdur"

Löv “Barselona” və “Real”ın futbolçusunu milliyə çağırmadı

Avropa Birliyi Türkiyəni qazanmalıdır - Berluskoni

Mətyu Brayzə: "Şəxsi təcrübəmdən bilirəm ki, vaxtilə ailəmlə birlikdə yaşadığım Bakı çox təhlükəsiz şəhərdir"

Bakıda hədə-qorxu ilə pul tələb edən şəxs saxlanıldı

Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

Deputat: "Öz partiyasında siyasi nüfuzu olmayan Əli Kərimlinin hakimiyyət iddiaları gülüncdür"

"Səbail"dən ilk rəsmi transfer

Qadınlara qarşı zoraklığa yox deyək!

Bakıda qızların bu mahnıya oynadıqları rəqs qalmaqal yaratdı: "kayf, kayf" - VİDEO

Zaqatala-Balakəndə yeni qoruq yaradılacaq

Zenfira ərinin maşın hədiyyə etdiyi qızı döyüb?

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Təzəpir məscidinin qarşısındakı bağın və Füzuli küçəsi boyunca salınmış Mərkəzi Parkın açılışında iştirak ediblər

"Onu zorla nişanlayıblar" - Azərbaycanlı leytenant qızın meyiti çaydan tapıldı

Kərimcan Bakıya niyə gəlmədi? - Ruhi fikrini dəyişib

Tramp İrlandiya səfəri zamanı oğullarına məxsus hoteldə qalacaq

Talıb Talenin nişanlısı ilə yeni fotosu

Narkotikdən müalicə olunan meyxanaçı yenidən efirdə - FOTO

Baş nazir 16 dəqiqəyə istefa verdi

Leyla Əliyeva “Zubrların Azərbaycana reintroduksiyası” proqramı çərçivəsində onların xüsusi əraziyə buraxılması mərasimində iştirak edib - FOTO

Kasilyasa daha bir şok - Arvadı xərçəngdən əməliyyat olundu

Ziyafət Əsgərov: "Azərbaycan hər zaman terrora qarşı mübarizənin önündə gedən dövlətdir"

“Kids Fashion Design” dəb nümayişi keçirildi - FOTO

Kanal rəhbərinin başı biabırçı reklamlara görə dərddə

Nadir: "Gedib bədənlərini kəsdirir, sonra da kababdan yeyirlər"

"Çelsi" və "Arsenal"ın Bakıda qalacağı otellər məlum oldu

“Əgər belə gündəmə gəlirəmsə, kül olsun başıma”

Atasının məzarına getməkdən qorxan azərbaycanlı məşhurdan ŞOK ETİRAF - FOTO

İsraildə Faiq Ağayevi Vill Smitə bənzətdilər

İtaliyada turistləri aparan avtobus aşdı: ölən və yaralananlar var

Müslüm Maqomayevin qızı uzun müddət sonra ilk dəfə müsahibə verdi: "Atam heç vaxt ona xəyanət etməyib" - VİDEO

"Borussiya" Hazardı transfer etdi - FOTO

İstanbulda təyyarə dirəyə çırpıldı

Avropa Liqası finalının açılışında məşhur DJ çıxış edəcək

"Camaatın qızını bazarda satırlar?" - Efirdə "BAYAĞI" SÖHBƏT- FOTO

Rusiyada milyondan artıq adam alkoqoldan zəhərlənib

Bakı finalı ilə əlaqədar bankların iş rejimi dəyişəcək

Benzema mövsümün ən yaxşısı seçildi

Türkiyə hərbçilərini Rusiyaya göndərdi

Gəncədə ofisdən 7 min dollar və 200 avro oğurlanıb

Azərbaycan-Gürcüstan sərhədi üzrə komissiyanın iclasının vaxtı açıqlandı

“Arsenal”da Bakı finalı öncəsi daha bir itki