AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Ərzaq təhlükəsizliyinin «təhlükəsi»

  54

Məhsulun keyfiyyətinə vətəndaş cəmiyyətləri və əhali nəzarət etməlidir

 Son zamanlar mediada tez-tez rast gəldiyimiz məlumatlardan biri də, kimlərinsə Qida Təhlükəsizliyi Ağentliyinin adından istifadə edərək sahibkarlardan rüşvət alması faktları ilə bağlıdır.

Bu günlərdə Agentliyin sədri Qoşqar Təhməzli də məlumat yayıb ki, indiyə qədər özünü Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşı kimi təqdim edən və qurumun adından istifadə edən 6 nəfər şəxs aşkarlanıb.

Sədir əlavə edib ki, həmin şəxslərə cinayət işi açılıb və həbs ediliblər. Bütün bunlara baxmayaraq, bu kimi hallarla bağlı Agentliyə daxil olan müraciətlərin sayı artmaqdadır və hüquq-mühafizə orqanları bu istiqamətdə lazımi tədbirlər görür.

Bu problemin ən maraqlı tərfi odur ki, pul qazanmaq istəyən işbazlar nə üçün Ağentliyin adından istifadə etməyə üstünlük verirlər və nə üçün sahibkarlar Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin adından gələn rəsmi şəxslərə pul verməkdə maraqlıdırlar? Yəqin ki, sualın cavabını bu məsələlərdən anlayışı olan oxucular təxmin etdi - ona görə ki, Agentliyin sahibkarlara qarşı qoyduğu tələblər əksər obyektlərdə yerinə yetirilmir, yəqin ki, sahibkarlar məhz bu səbədən Agentliyin əməkdaşlarına rüşvət verirlər ki, həmin çatışmamazlıqları ört-basdır etsinlər. Bəzi hiyləgər və dələbuz vətəndaşlarımız da asan yolla pul qazanmaq məqsədi ilə Ağentliyin saxta vəsiqələrini hazaırlayar sahibkarlardən "haqq", yəni rüşvət yığırlar. Hazırda Agenitliyə məlum olan altı nəfərdir, böyük ehtimalla onların sayı daha çoxdur.

Agentlik sədrini narahat edən bu tendensiyadan, belə bir nəticə çıxır ki, bu dövlət qrumu qida təhlukəsizliyinə nəzarətdən daha çox sahibkarları xərcə salmaqla məşğuldur və digərlərinin onun bazarına girməsindən pəjmürdədir.

Çünki bu Agenitlik yaranan gündən cəmiyyətdə onun fəaliyyəti barədə geniş müzakirələr gedir və qrumun hərəkətlərindən ciddi narazılıqlar var. Lakin bu məsələnin bir tərəfidir, məsələnin digər tərəfi ondan ibarətdir ki, bir dövlət qurumu bütün ölkə üzrə qida təhlükəsizliyini təmin edə bilərmi? Məlum olduğu kimi, istənilən ölkədə istehsal və ticarət obyektlərinin sayı on minlərlə ölçülür. Bu qədər sayda obyektlərdə eyni zamanda milyonlarla mal istehsal edilir və satılır, bu qədər məhsul axınının təhlükəsizliyini bir dövlət qrumunun təmin etməsi, faktiki olaraq mümkün deyil. Çünki inzibati nəzarət metodu ilə çox məhdud bir sferanı müşahidə altında saxlamaq olar. Bizdə yaradılan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi sovetlər dönəminin mövcud olan məşhur "OTK"nın (texniki nəzarət şöbəsi) analoqudur. Sovetlər dönəmində bu qurum effektiv şəkildə fəaliyyət göstərirdi, ona görə ki, o vaxt bir sahibkar vardi, o da dövlət özü idi. İnzibati qaydada bütün istehsal müəssisələrində hazır məhsul "OTK"nın yoxlamasından sonra satışa çıxarılırdı. Məhsulun yoxlamadan keçməsi barədə şöbənin möhürü mütləq ya məhsulun qablaşdırmasının üzərində, ya da onu müşaiyət edən sənəddə olurdu. Hazırda isə ölkədə onminlərlə istehsalçı və satıcı sahibkar var. Belə bir vəziyyətdə inzibati metodla keyfiyyətə nəzarət etmək faktiki olarq mümkün deyil, buna istək olsa belə, dövlət orqanı çox təmiz işləsə də, bu texniki baxımdan heç bir qurumun imkanları daxilinə deyil.

Bəs belə bir şəraitdə - onminlərlə sahibkarın çalışdığı bazar iqtisadityyatı ölkəsində qida təhlükəsizliyini necə təmin etmək olar? Bu model Azərbaycan üçün yenilik olsa da, dünyanın bazar iqtisadiyyatı ölkələrində çoxdan tətbiq edilir. Çox maraqlıdır ki, sözügedən ölkələrdə əsas yük vətəndaş cəmiyyətinin və sıravi vətəndaşların üzərinə düşür. Belə ki, ölkəyə bütün növ məhsul və xidmətlərin keyfiyyətini ölçən laboratoiyalar gətirilir. Həmin laboratoriyaları vətəndaş cəmiyyəti institutları müvafiq qanunvericiliyə uyğun olaraq işlədir. Dövlət yalnız onların fəaliyyətinə - avadanlıqlarının standartlara uyğun, hər hansı bir şirkətin məhsuluna qarşı qərəzin olub-olmamasına və s. nəzarət edir. Hətta, bəzi ölkələrdə dövlət apellyasiya laboratoriyaları da var. Belə laboratoriyalarda mübahisəli məsələlər çözülür. Mexanizm ondan ibarətdir ki, vətəndaş hər hansı bir mal və xidmətin keyfiyyətindən narazıdırsa, dərhal həmin laboratoriyalardan birinə müraciət edir, xidmət haqqını ödəyərək məhsulun keyfiyyətinə dair təsdiqlənmiş sənəd alır. Sənəddə məhsulun keyfiyyətsizliyi təsdiqlənirsə, vətəndaş məhkəməyə müraciət edərək günahı olan sahibkardan çox böyük məbləğdə təzminat tələb edir. Məhkəmələr isə həmin məbləğin sahibkardan alınıb zərərçəkənə ödənilməsini təmin edir. Cəmiyyətdə isə belə təzminatların məbləğinin yüksək olması dəstəklənir, media tərəfindən işıqlandırılır. Bir tərəfdən keyfiyyətsiz məhsula görə cərimələnən sahibkarın nüfuzu körlanır, digər tərəfdən isə sahibkar təzminat ödəməklə ciddi zərərə düşür. Bütün bu zərərlərdən sığortalanmaq üçün hər bir sahibkar istehsal etdiyi və satdığı məhsula özü ciddi nəzarət edir. Beləcə, bütün ölkə üzrə nəinki qida təhlükəsizliyinə, hətta, bütün məhsulların keyfiyyətinə nəzarət təmin edilir. Bu modelin işlədiyi Avropa ölkələrində keyfiyyətsiz məhsula çox nadir hallarda rast gəlmək olur. Çünki buna bütün vətəndaşlar nəzarət edir və onlar bu nəzarətdə çox maraqlıdırlar, ən azı bu yolla yaxşı qazanmaq mükündür.

 

P.S:

 

Şirkət xərçəngə yoluxan ər-arvada fantastik kompensasiya ödəyəcək

 

ABŞ-da kənt təsərrüfatı sahəsində fəaliyyət göstərən bir şirkət ər-arvada 2 milyard 55 milyon dollar təzminat ödəyəcək.

Medicina.az bildirir ki, bu barədə Kaliforniya ştatının Oklend şəhərinin əyalət məhkəməsi hökm oxuyub. Buna səbəb alaq otlarının təmizlənməsi üçün satışa buraxılan kimyəvi məhsulun istifadəçilərdə xərçəngə səbəb olmasıdır.

Belə ki, amerikalı cütlük Alberta Pilliod və həyat yoldaşı 9 ildir xərçənglə mübarizə aparır. Həyatlarını bir gündə ömürlük dəyişən səbəb isə tarlaları üçün aldıqları dərman olub. Belə ki, cütlük  illər əvvəl tarlaları üçün dərman vasitəsi alıb. Lakin özləri xərçəngə düçar olub.

İllərdir davam edən məhkəmə prosesində  ortaya çıxarılıb ki, satışa buraxılan məhsul qeyri-hoçkin limfomalarına səbəb olur.

Qeyri-Hoçkin limfomaları (QHL) limfa sisteminin müxtəlif cinsli bədxassəli şişlər qrupudur.

Müxtəlif cinslilik (30-dan yuxarı növ) immun sisteminin tərkibinə daxil olan limfa sisteminin funksiyalarından irəli gəlir.

 

Akif Nəsirli

Xəbər Lenti

Türkiyə HHQ İraqın şimalında 7 terrorçunu zərərsizləşdirib

Göygöldən əsrarəngiz görüntülər - FOTOREPORTAJ

Ölkədə 31 min 432 narkoman qeydiyyata alınıb

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 37 nəfər saxlanılıb

Bakıda pedofil futbol məşqçisi saxlanıldı - SMS-lər üzə çıxdı

Bakıda 43 yaşlı kişiyə borca görə 4 bıçaq vurdular

İranda tayfalar bir-birini qırdı - 1 ölü, 13 yaralı

Bu ölkədə FACİƏ - 12 ölü

Azərbaycanda əhalinin banklarda əmanəti daha çox xarici valyutadadır

Rusiyalı generaldan "Stratfor"a cavab: "S-400" istənilən şəraitdə döyüş apara bilər

"Qarabağ" - "Partizani" - Heyətlər açıqlandı

Azərbaycanlı məşhur Türkiyədə sevgili tapıb və yenə ərə gedir

İrana pis xəbər: İngiltərə üçüncü gəmini də göndərir

Azərbaycanda ən çox evlənən qadın sənətçilər - ADLAR

AB-nin Türkiyəyə sanksiya qərarının əsl səbəbi... - Ekspert

Arvadını azyaşlı uşağının gözü qarşısında öldürəndən ŞİKAYƏT

"Real" Poqbadan imtina edir

"Qarabağ" yeni hücumçu transferini rəsmən açıqladı

Tünzalə Bodrumdan istirahət FOTOlarını paylaşdı

Bakıda qadını döyüb evini qarət etdillər - İŞ MƏHKƏMƏDƏ

Aysun izləyiciləri ilə açıq-saçıq FOTOlarını bölüşdü

Həbsxanada işgəncə: yeni şok kadrlar yayıldı - VİDEO

“Mənim eynəyimdən taxma” - Əməkdar artistdən qəribə istək

Generallar Bakıda görüşür: qlobal təhlükəsizlik və əməkdaşlıq imkanları

Reklam fasiləsində olduğuna inanan Fatimə əsəbiləşdi

"Avroviziya"nın növbəti yeri Rotterdam və ya Maastrixt ola bilər

Külli miqdarda dələduzluq edən şəxsə 8 il cəza verildi

"Levandovski Şvartsneqqere oxşayır" - Rummenigge

Qocalmaq bilməyən Zülfiyyədən yeni FOTOlar

Rusiya rublunun ən pis günü yaxınlaşır - Xəbərdarlıq edildi

“Nyukasl”ın yeni baş məşqçisi məlum oldu - Rəsmi

ABŞ-a cavab: Rusiya Türkiyəyə bunu təklif etdi

Avropa qorxu içərisində: Rusiya "qəfil zərbə" endirə bilər

İnsanların gözü qarşısında asıldı - İranda növbəti dəhşət

Arıçılara şad xəbər - 4 milyon manatdan çox subsidiya veriləcək

Azərbaycanın ən gözəl qadınından açıq-saçıq FOTOlar

Hazard bu türk klubunun formasını geyinəcək - ÖZÜ AÇIQLADI

Pələng avtomobildən küçəyə tullandı - VİDEO

Hava limanına hücum edildi, bütün uçuşlar dayandırıldı

“Euronews” telekanalı UNESKO-nun Bakı sessiyası haqqında süjet yayımlayıb

Rektor Cəfər Cəfərov ADPU-nu darmadağın etməyi sanki qarşısına bir məqsəd qoyub

Haramxorun möminliyi

Gürcülər  odla oynayır!

Biz niyə kasıbıq?

Ağıl xəzinəsinin qılıncı – Dil

Dostu Telman Adıgözəlovla bağlı: “Həkimlərdən qorxurdu”

Bu ölkədə türkiyəli diplomat öldürüldü

Pentaqonun ölümsaçan silahı laboratoriyadan qaçıb - Hər kəs təlaş içindədir

23 yaşlı qadının ölümündən bir neçə saat əvvəl çəkilən FOTOsu

6 ayda dövlət büdcəsinin gəlirləri 10,4, xərcləri isə 10,9 milyard manat olub

Əmircanda qadın piyadanı vurub qaçan sürücü saxlanıldı

Türkiyə tarixində ən dağıdıcı - İstanbulda 7,5 bal gücündə zəlzələ proqnozlaşdırıldı

Tehranda zavodda yanğın - Ölən var

Bakcell sosial şəbəkələrdə cavablandırılmış müraciətlərə görə ən yüksək nəticə göstərməkdə davam edir

De Rossi karyerasını Argentinada davam etdirməyə yaxındır

Mumbayda 100 yaşı olan bina uçuldu - 14 nəfər altında qaldı

“Həddinizi aşdınız!” - “ATV maqazin onlarla” da qalmaqala qoşuldu

Nizamülmülk qazdığı quyuya özü düşdü - Bilinməyən tarixi fakt

Heydər Əliyev Fondu ürək qüsurlu uşaqların əməliyyatına dəstək oldu

Bu gün Şah İsmayıl Xətainin doğum günüdür

Poroşenko sorğuya getməkdən imtina etdi

Azərbaycanda adambaşına düşən ÜDM-in həcmi artıb

Bakıda ərəb turistin küçədə qadını döyməsilə bağlı yayılan məlumat yalandır - RƏSMİ

“Daşkəsən Zəylik Alunit Mədəni” ilə bağlı keçirilən tender üçün Ekspertlər Şurası yaradılıb

101 milyona satdı, 60 milyona geri qaytarır

Azərbaycanda mübahisələrin məhkəməyə qədər həlli ilə bağlı XİDMƏT HAQLARI müəyyən edildi

Azərbaycan müxalifətinin içindəki xəstəlik: yazığımız gəlsin?

29 ildir bağlı qalan sərhəd açılır - Müharibədən sonra ilk dəfə

Qazandığı uğurların səbəbini kasıb ailədə doğulmaqda görən 28 yaşlı azərbaycanlı ilə MÜSAHİBƏ - FOTO

Premyer Liqanın reqlamentində dəyişiklik

Azərbaycan, Rusiya, İran və Türkiyənin rabitə nazirləri Tehranda görüşəcək - FOTO

“Həyasız, əyyaş, hoqqabaz, tramvay nömrəsi” - Aygünə sərt sözlər

Ad gününə hazırlaşan qız faciəvi şəkildə öldü - Ventilyator işləməyib - FOTO

Bakıda qardaşını güllələyən şəxsin məhkəməsi

Həmidə Ömərova kitab yazdı - FOTO

İkinci dəfə ərə gedən Sevincdən qısa şortda EHTİRASLI RƏQS - VİDEO

Zelenskiyə Krımı Rusiyadan satın almaq təklif olundu

2 uşaq anası borca görə özünü öldürüb - FOTO

Conni Kleq vəfat etdi

İntihar yoxsa qəza? - 18 yaşlı Günayın ölümü ilə bağlı dəhşətə gətirən kadrlar - VİDEO

Ələkbər Yasamallı da "qocaldı" - FOTO

İranda mikroavtobus dərəyə aşıb - 11 ölü

Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində hüquqi şəxslərin qeydiyyatı başladı

Yol polisindən təmir və “moyka” məntəqələrinə görə sürücülərə tövsiyə

Xoşqədəm: "Lerikdə gözəl bacılarımla..." - VİDEO

İsveçrədə tarlada müəmmalı fiqurlar peyda oldu - FOTO

Aygünün Brillianta cavabı gecikmədi

“Səhnələrdə sərxoş halda yıxılan...” - Brilliant Aygünə söz atdı

Lina Vaytkyaviçene: "Aİ ilə Azərbaycan arasında yeni saziş tərəfdaşlığı daha yüksək səviyyəyə çatdırmalıdır" - VİDEO

Planeti dağıdıcı fəlakətlər gözləyir - Alimlərdən xəbərdarlıq

Bu gün ÇL-də cavab oyunlarıdır

Bakıda tanış olduğu qadını evə saldı, qapını bağlayıb zorladı - TƏFƏRRÜAT

Efirdə Şəbnəmə “küpəgirən qarı” dedilər

Azər Axşamı şikəst həyat yoldaşını atdığına görə QINADILAR - FOTO

Argentinada zəlzələ baş verib

ABŞ-da zəlzələ baş verib

Mateys de Liqt "Yuventus"a keçir

Azərbaycanda qoruqlarla bağlı yeni qaydalar təsdiqlənib

Rusiyada qəza: dörd nəfər ölüb

Türkiyədə üç terrorçu məhv edilib

Teymur Rəcəbov heç-heçə edib

Husilərin dronları Səudiyyə Ərəbistanında hava limanına hücum edib

Dənizdə batan 6 nəfər xilas edilib - 5-i əcnəbidir

Tramp: "ABŞ Türkiyəyə F-35 qırıcı təyyarələrini satmayacaq"

Kristin Laqard vəzifəsindən gedir

Azərbaycanda qızılgül yığımında məhsuldarlıq 20 faiz artıb - Lavanda yığımı isə...

Çempionlar Liqasında növbəti oyunlar keçirilib

Təyyarə qəzaya uğrayıb: həlak olanlar var

Günün qoroskopu: Şanslardan faydalanın

Pomidoru havaya "bağladılar" - qiymətində hiss olunacaq

"Azdrama" "son söz"ünü dedi - sentyabrda yenə eşidə bilərik

Xan Sarayını nə qədər turist ziyarət edib - STATİSTİKA

"Güzəştli mənzil" istəyənlərin bir gün vaxtı qaldı

Aygün Kazımova özünün oyuncaq kişisini göstərdi

Malta tennis turnirinə ev sahibliyi edəcək

İnquşetiyada nəsli kəsilmiş Ön Asiya bəbirinin izləri tapılıb

Bu ilin ilk beş ayında İstanbulu rekord sayda turist ziyarət edib

Ursula fon der Lyayenin Avropa Komissiyasının sədri seçilib

Gəncədə metal sexində faciə - 30 yaşlı işçi yıxılıb öldü

Həyat yoldaşını boynundan bıçaqladı - Qısqanclıq

Lənkəran teatrı 128-ci mövsümə yekun vurub - FOTO

"MegaFon" Azərbaycana qarşı təxribata əl atan əməkdaşlarını cəzalandırıb