AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Ərzaq təhlükəsizliyinin «təhlükəsi»

  79

Məhsulun keyfiyyətinə vətəndaş cəmiyyətləri və əhali nəzarət etməlidir

 Son zamanlar mediada tez-tez rast gəldiyimiz məlumatlardan biri də, kimlərinsə Qida Təhlükəsizliyi Ağentliyinin adından istifadə edərək sahibkarlardan rüşvət alması faktları ilə bağlıdır.

Bu günlərdə Agentliyin sədri Qoşqar Təhməzli də məlumat yayıb ki, indiyə qədər özünü Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşı kimi təqdim edən və qurumun adından istifadə edən 6 nəfər şəxs aşkarlanıb.

Sədir əlavə edib ki, həmin şəxslərə cinayət işi açılıb və həbs ediliblər. Bütün bunlara baxmayaraq, bu kimi hallarla bağlı Agentliyə daxil olan müraciətlərin sayı artmaqdadır və hüquq-mühafizə orqanları bu istiqamətdə lazımi tədbirlər görür.

Bu problemin ən maraqlı tərfi odur ki, pul qazanmaq istəyən işbazlar nə üçün Ağentliyin adından istifadə etməyə üstünlük verirlər və nə üçün sahibkarlar Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin adından gələn rəsmi şəxslərə pul verməkdə maraqlıdırlar? Yəqin ki, sualın cavabını bu məsələlərdən anlayışı olan oxucular təxmin etdi - ona görə ki, Agentliyin sahibkarlara qarşı qoyduğu tələblər əksər obyektlərdə yerinə yetirilmir, yəqin ki, sahibkarlar məhz bu səbədən Agentliyin əməkdaşlarına rüşvət verirlər ki, həmin çatışmamazlıqları ört-basdır etsinlər. Bəzi hiyləgər və dələbuz vətəndaşlarımız da asan yolla pul qazanmaq məqsədi ilə Ağentliyin saxta vəsiqələrini hazaırlayar sahibkarlardən "haqq", yəni rüşvət yığırlar. Hazırda Agenitliyə məlum olan altı nəfərdir, böyük ehtimalla onların sayı daha çoxdur.

Agentlik sədrini narahat edən bu tendensiyadan, belə bir nəticə çıxır ki, bu dövlət qrumu qida təhlukəsizliyinə nəzarətdən daha çox sahibkarları xərcə salmaqla məşğuldur və digərlərinin onun bazarına girməsindən pəjmürdədir.

Çünki bu Agenitlik yaranan gündən cəmiyyətdə onun fəaliyyəti barədə geniş müzakirələr gedir və qrumun hərəkətlərindən ciddi narazılıqlar var. Lakin bu məsələnin bir tərəfidir, məsələnin digər tərəfi ondan ibarətdir ki, bir dövlət qurumu bütün ölkə üzrə qida təhlükəsizliyini təmin edə bilərmi? Məlum olduğu kimi, istənilən ölkədə istehsal və ticarət obyektlərinin sayı on minlərlə ölçülür. Bu qədər sayda obyektlərdə eyni zamanda milyonlarla mal istehsal edilir və satılır, bu qədər məhsul axınının təhlükəsizliyini bir dövlət qrumunun təmin etməsi, faktiki olaraq mümkün deyil. Çünki inzibati nəzarət metodu ilə çox məhdud bir sferanı müşahidə altında saxlamaq olar. Bizdə yaradılan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi sovetlər dönəminin mövcud olan məşhur "OTK"nın (texniki nəzarət şöbəsi) analoqudur. Sovetlər dönəmində bu qurum effektiv şəkildə fəaliyyət göstərirdi, ona görə ki, o vaxt bir sahibkar vardi, o da dövlət özü idi. İnzibati qaydada bütün istehsal müəssisələrində hazır məhsul "OTK"nın yoxlamasından sonra satışa çıxarılırdı. Məhsulun yoxlamadan keçməsi barədə şöbənin möhürü mütləq ya məhsulun qablaşdırmasının üzərində, ya da onu müşaiyət edən sənəddə olurdu. Hazırda isə ölkədə onminlərlə istehsalçı və satıcı sahibkar var. Belə bir vəziyyətdə inzibati metodla keyfiyyətə nəzarət etmək faktiki olarq mümkün deyil, buna istək olsa belə, dövlət orqanı çox təmiz işləsə də, bu texniki baxımdan heç bir qurumun imkanları daxilinə deyil.

Bəs belə bir şəraitdə - onminlərlə sahibkarın çalışdığı bazar iqtisadityyatı ölkəsində qida təhlükəsizliyini necə təmin etmək olar? Bu model Azərbaycan üçün yenilik olsa da, dünyanın bazar iqtisadiyyatı ölkələrində çoxdan tətbiq edilir. Çox maraqlıdır ki, sözügedən ölkələrdə əsas yük vətəndaş cəmiyyətinin və sıravi vətəndaşların üzərinə düşür. Belə ki, ölkəyə bütün növ məhsul və xidmətlərin keyfiyyətini ölçən laboratoiyalar gətirilir. Həmin laboratoriyaları vətəndaş cəmiyyəti institutları müvafiq qanunvericiliyə uyğun olaraq işlədir. Dövlət yalnız onların fəaliyyətinə - avadanlıqlarının standartlara uyğun, hər hansı bir şirkətin məhsuluna qarşı qərəzin olub-olmamasına və s. nəzarət edir. Hətta, bəzi ölkələrdə dövlət apellyasiya laboratoriyaları da var. Belə laboratoriyalarda mübahisəli məsələlər çözülür. Mexanizm ondan ibarətdir ki, vətəndaş hər hansı bir mal və xidmətin keyfiyyətindən narazıdırsa, dərhal həmin laboratoriyalardan birinə müraciət edir, xidmət haqqını ödəyərək məhsulun keyfiyyətinə dair təsdiqlənmiş sənəd alır. Sənəddə məhsulun keyfiyyətsizliyi təsdiqlənirsə, vətəndaş məhkəməyə müraciət edərək günahı olan sahibkardan çox böyük məbləğdə təzminat tələb edir. Məhkəmələr isə həmin məbləğin sahibkardan alınıb zərərçəkənə ödənilməsini təmin edir. Cəmiyyətdə isə belə təzminatların məbləğinin yüksək olması dəstəklənir, media tərəfindən işıqlandırılır. Bir tərəfdən keyfiyyətsiz məhsula görə cərimələnən sahibkarın nüfuzu körlanır, digər tərəfdən isə sahibkar təzminat ödəməklə ciddi zərərə düşür. Bütün bu zərərlərdən sığortalanmaq üçün hər bir sahibkar istehsal etdiyi və satdığı məhsula özü ciddi nəzarət edir. Beləcə, bütün ölkə üzrə nəinki qida təhlükəsizliyinə, hətta, bütün məhsulların keyfiyyətinə nəzarət təmin edilir. Bu modelin işlədiyi Avropa ölkələrində keyfiyyətsiz məhsula çox nadir hallarda rast gəlmək olur. Çünki buna bütün vətəndaşlar nəzarət edir və onlar bu nəzarətdə çox maraqlıdırlar, ən azı bu yolla yaxşı qazanmaq mükündür.

 

P.S:

 

Şirkət xərçəngə yoluxan ər-arvada fantastik kompensasiya ödəyəcək

 

ABŞ-da kənt təsərrüfatı sahəsində fəaliyyət göstərən bir şirkət ər-arvada 2 milyard 55 milyon dollar təzminat ödəyəcək.

Medicina.az bildirir ki, bu barədə Kaliforniya ştatının Oklend şəhərinin əyalət məhkəməsi hökm oxuyub. Buna səbəb alaq otlarının təmizlənməsi üçün satışa buraxılan kimyəvi məhsulun istifadəçilərdə xərçəngə səbəb olmasıdır.

Belə ki, amerikalı cütlük Alberta Pilliod və həyat yoldaşı 9 ildir xərçənglə mübarizə aparır. Həyatlarını bir gündə ömürlük dəyişən səbəb isə tarlaları üçün aldıqları dərman olub. Belə ki, cütlük  illər əvvəl tarlaları üçün dərman vasitəsi alıb. Lakin özləri xərçəngə düçar olub.

İllərdir davam edən məhkəmə prosesində  ortaya çıxarılıb ki, satışa buraxılan məhsul qeyri-hoçkin limfomalarına səbəb olur.

Qeyri-Hoçkin limfomaları (QHL) limfa sisteminin müxtəlif cinsli bədxassəli şişlər qrupudur.

Müxtəlif cinslilik (30-dan yuxarı növ) immun sisteminin tərkibinə daxil olan limfa sisteminin funksiyalarından irəli gəlir.

 

Akif Nəsirli

Xəbər Lenti

Türkiyə NATO-a ya güzəştə getməyib – Anlaşmanın detalları açıqland

Bakıda "Pompey" təhlükəsi – Hər an baş verə biləcək faciə ilə üz-üzəyik - FOTO

Azərbaycanda zəlzələ oldu- FOTO

Ata ögey ana ilə birgə azyaşlı övladlarına dəhşətli işgəncələr verdi - Azərbaycanda ŞOK HADİSƏ

6 yaşlı qız dəm qazından öldü, anası xəstəxanalıq oldu

Çayın faydaları və zərərləri

Messi Ronaldonu geridə qoydu

Maşın aşdı, sürücü yaralandı

Bakıda intihar edən qız millimizin futbolçusunun bacısı imiş

Litvada idman təyyarəsi qəzaya uğrayıb, ölənlər var - FOTO

Tokioda növbəti yeniyetmə gimnastımız qızıl medal qazanıb - FOTO

İraqda etirazlar zamanı saxlanılan 2,6 min insan sərbəst buraxılıb

Hava şəraiti ilə bağlı yollarda sürət həddi endirilib

Bakıda mənzildə kişi meyit aşkarlanıb

İranda parlament seçkilərinə 16 mindən çox şəxs qeydiyyatdan keçib

Ruhani: Yeni büdcə "təzyiq və sanksiyalara maksimum" müqavimət göstərəcək

Evsizlərə dəstək aksiyası- Minlərlə insan küçələrdə gecələyib

Dehlidə 43 adamın ölümü ilə nəticələnən fabrik yanğınının səbəbləri araşdırılır

Şərqi Azərbaycanda iş qəzalarında ölənlərin sayı artıb

İraq ruhanisinin evinə dron hücumu olub

Suriyanın şimal-şərqində hava hücumu: azı 18 ölü

ABŞ Talibanla sülh danışıqlarını bərpa edib

"Tapşırıblar ki, daha gənc oyunçulara şans verək" - Aftandil Hacıyev

"Onların cəzasını özümüz verəcəyik" - Elmar Baxşıyev

"Eyni heyətlə davam edəcəyik" - Ayxan Abbasov

"Komanda zəifdirsə, baş məşqçinin daha çox ürəyi ağrıyır" - Zaur Həşimov

Premyer Liqada mövsümün ilk yarısı bitdi

PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah - Video layihə - 08.12.2019 tarixli bölüm

"Mançesteri qırmızı rəngə boyadıq” - Sulşer

"Yaxşı qız tapmaq çətindir" - Nadir

İran rejimi mindən çox vətəndaşı öldürüb - ABŞ

Kollecdə yanğın nəticəsində ölənlərin sayı 10-a çatdı

Dünya suyun altında qala bilər - Qorxunc proses başladı - FOTO

Naməlum təyyarələr İranın hərbi düşərgəsinə hava zərbələri endirib

16+ qeydi varsa, hələ o demək deyil ki... - Psixoloqdan açıqlama

Kişilərin azlıq təşkil etdiyi ölkələr

Elşən Məmmədov ağır atletika üzrə Avropa birinciliyinin ikiqat qalibi olub

“Avropanın ürəyi” - 3000 şokolad dükanı olan “Benilüks ölkəsi”ndən REPORTAJ

Britaniyanın ən böyük qızıl külçəsi tapıldı

Sutka ərzində Suriyaya mindən artıq qaçqın qayıdıb

Yer kürəsinə qorxunc təhlükə: İki dünya nəhəngi gücünü birləşdirdi

Azərbaycan XİN Ukraynada yanğın zamanı həyatını itirənlərin ailələrinə başsağlığı verib

Elvin bu dəfə ailəsi ilə fotosessiya etdirdi

"İnter" futbolçusunun müqaviləsini yeniləyir

İran Prezidenti Yaponiyaya səfər edir - ABŞ-dan reaksiya

Bacısını efirə çıxartdı, əri zəng edib dalaşdı - Gərgin anlar

“Oğlum Sona Sonaldo deyir” - Mourinyo

İsrailli nazirdən şok: İranı bombalamağa hazırıq

Filippin Prezidenti Rodriqo Duterte növbəti seçkilərə qatılmayacaq

ABŞ tanınmış iranlı alimi azad etdi

Həmasdan İsrailə xəbərdarlıq: Səbrimiz daşır

"Qarabağ"ın üzvü ilə 3 Premyer Liqa və Hollandiya klubu maraqlanır - İddia

"Ajax"dan İspaniya nəhənginə

Azərbaycan BMT-yə növbəti dəfə müraciət etdi - Ermənistanla bağlı

"W-trio" qrupunu mən dağıtdım" - Röya

Qubalı milyarder Rusiyanın ən sərt rejimli həbsxanalarından birinə “etap” olundu

“Cənab general, dostumuzun bir məsələsi var, onu həll etmək lazımdır” - Dələduz Əlixan adamlari haralara “işə düzəldirdi”...

Məhəmməd Salahın hər kəsdən gizlətdiyi xanımı - FOTO

Paul Poqba necə müsəlman olub? - Həyat hekayəsi

Daha bir "Qalatasaray"lının mesajları yayımlandı - FOTO

“Sən nə edirsən?! Sonun çatıb, anladın?!...” - Oliqarx hakimi hədələdi

Yunanıstanda 4,3 maqnitudalı zəlzələ olub

Gülnarə Kərimovaya qarşı daha bir ittiham

Məhəmmədrəsuldan növbəti qələbə - Yenə nokautla

Bərzanidən Bağdada mesaj: Cəzalandırılsın...

Beqoviçin yeni klubu hansı olacaq? - Britaniya mediası adları açıqladı

Salome Zurabişvili: "Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev zəmanəmizin ən uğurlu liderlərindən biridir"

Ukraynada matəm elan olundu

Mançester derbisində 3 qol - VİDEOİCMAL

"Dəmir günbəz" öz işini gördü - İsrail ordusundan növbəti uğur

Türkiyədə 5 PKK terrorçusu məhv edildi

Kimyəvi maddə daşıyan sistern aşıb, ölənlər var

La Liqada MESSİ ŞOU - VİDEOİCMAL

Hindistanda FACİƏ: azı 43 nəfər həlak olub

Avropa birinciliyində ilk yarış günündə atletlərimiz qüvvəsini sınayıb - FOTO

Paytaxt Karakasda həyəcan: İnsanlar təxliyə edildi

İsrail ordusu "Həmas" obyektlərinə hücum etdiyini deyib

Günün qoroskopu: istənilən faydalı fəaliyyət üçün çox münasib gündür

Könüllü gömrükçülər Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyası, Kinoloji Mərkəzi və "Azərterminalkompleks" Birliyinə səfər ediblər - FOTO

Alimlər təbiətin insan səs-küyündən qorunmasını tələb edir

F vitamini haqqında maraqlanılan hər şey

İran yeni PUA-nı təqdim etdi: Harada istifadə ediləcək?

Bibiheybət məscidi yaxınlığında son durum

Ağciyər xəstəliklərini insandan daha yaxşı müəyyən edən süni intellekt

Gürcüstanda balıqçı gəmisi qəzaya uğrayıb