AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Ərzaq təhlükəsizliyinin «təhlükəsi»

  61

Məhsulun keyfiyyətinə vətəndaş cəmiyyətləri və əhali nəzarət etməlidir

 Son zamanlar mediada tez-tez rast gəldiyimiz məlumatlardan biri də, kimlərinsə Qida Təhlükəsizliyi Ağentliyinin adından istifadə edərək sahibkarlardan rüşvət alması faktları ilə bağlıdır.

Bu günlərdə Agentliyin sədri Qoşqar Təhməzli də məlumat yayıb ki, indiyə qədər özünü Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşı kimi təqdim edən və qurumun adından istifadə edən 6 nəfər şəxs aşkarlanıb.

Sədir əlavə edib ki, həmin şəxslərə cinayət işi açılıb və həbs ediliblər. Bütün bunlara baxmayaraq, bu kimi hallarla bağlı Agentliyə daxil olan müraciətlərin sayı artmaqdadır və hüquq-mühafizə orqanları bu istiqamətdə lazımi tədbirlər görür.

Bu problemin ən maraqlı tərfi odur ki, pul qazanmaq istəyən işbazlar nə üçün Ağentliyin adından istifadə etməyə üstünlük verirlər və nə üçün sahibkarlar Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin adından gələn rəsmi şəxslərə pul verməkdə maraqlıdırlar? Yəqin ki, sualın cavabını bu məsələlərdən anlayışı olan oxucular təxmin etdi - ona görə ki, Agentliyin sahibkarlara qarşı qoyduğu tələblər əksər obyektlərdə yerinə yetirilmir, yəqin ki, sahibkarlar məhz bu səbədən Agentliyin əməkdaşlarına rüşvət verirlər ki, həmin çatışmamazlıqları ört-basdır etsinlər. Bəzi hiyləgər və dələbuz vətəndaşlarımız da asan yolla pul qazanmaq məqsədi ilə Ağentliyin saxta vəsiqələrini hazaırlayar sahibkarlardən "haqq", yəni rüşvət yığırlar. Hazırda Agenitliyə məlum olan altı nəfərdir, böyük ehtimalla onların sayı daha çoxdur.

Agentlik sədrini narahat edən bu tendensiyadan, belə bir nəticə çıxır ki, bu dövlət qrumu qida təhlukəsizliyinə nəzarətdən daha çox sahibkarları xərcə salmaqla məşğuldur və digərlərinin onun bazarına girməsindən pəjmürdədir.

Çünki bu Agenitlik yaranan gündən cəmiyyətdə onun fəaliyyəti barədə geniş müzakirələr gedir və qrumun hərəkətlərindən ciddi narazılıqlar var. Lakin bu məsələnin bir tərəfidir, məsələnin digər tərəfi ondan ibarətdir ki, bir dövlət qurumu bütün ölkə üzrə qida təhlükəsizliyini təmin edə bilərmi? Məlum olduğu kimi, istənilən ölkədə istehsal və ticarət obyektlərinin sayı on minlərlə ölçülür. Bu qədər sayda obyektlərdə eyni zamanda milyonlarla mal istehsal edilir və satılır, bu qədər məhsul axınının təhlükəsizliyini bir dövlət qrumunun təmin etməsi, faktiki olaraq mümkün deyil. Çünki inzibati nəzarət metodu ilə çox məhdud bir sferanı müşahidə altında saxlamaq olar. Bizdə yaradılan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi sovetlər dönəminin mövcud olan məşhur "OTK"nın (texniki nəzarət şöbəsi) analoqudur. Sovetlər dönəmində bu qurum effektiv şəkildə fəaliyyət göstərirdi, ona görə ki, o vaxt bir sahibkar vardi, o da dövlət özü idi. İnzibati qaydada bütün istehsal müəssisələrində hazır məhsul "OTK"nın yoxlamasından sonra satışa çıxarılırdı. Məhsulun yoxlamadan keçməsi barədə şöbənin möhürü mütləq ya məhsulun qablaşdırmasının üzərində, ya da onu müşaiyət edən sənəddə olurdu. Hazırda isə ölkədə onminlərlə istehsalçı və satıcı sahibkar var. Belə bir vəziyyətdə inzibati metodla keyfiyyətə nəzarət etmək faktiki olarq mümkün deyil, buna istək olsa belə, dövlət orqanı çox təmiz işləsə də, bu texniki baxımdan heç bir qurumun imkanları daxilinə deyil.

Bəs belə bir şəraitdə - onminlərlə sahibkarın çalışdığı bazar iqtisadityyatı ölkəsində qida təhlükəsizliyini necə təmin etmək olar? Bu model Azərbaycan üçün yenilik olsa da, dünyanın bazar iqtisadiyyatı ölkələrində çoxdan tətbiq edilir. Çox maraqlıdır ki, sözügedən ölkələrdə əsas yük vətəndaş cəmiyyətinin və sıravi vətəndaşların üzərinə düşür. Belə ki, ölkəyə bütün növ məhsul və xidmətlərin keyfiyyətini ölçən laboratoiyalar gətirilir. Həmin laboratoriyaları vətəndaş cəmiyyəti institutları müvafiq qanunvericiliyə uyğun olaraq işlədir. Dövlət yalnız onların fəaliyyətinə - avadanlıqlarının standartlara uyğun, hər hansı bir şirkətin məhsuluna qarşı qərəzin olub-olmamasına və s. nəzarət edir. Hətta, bəzi ölkələrdə dövlət apellyasiya laboratoriyaları da var. Belə laboratoriyalarda mübahisəli məsələlər çözülür. Mexanizm ondan ibarətdir ki, vətəndaş hər hansı bir mal və xidmətin keyfiyyətindən narazıdırsa, dərhal həmin laboratoriyalardan birinə müraciət edir, xidmət haqqını ödəyərək məhsulun keyfiyyətinə dair təsdiqlənmiş sənəd alır. Sənəddə məhsulun keyfiyyətsizliyi təsdiqlənirsə, vətəndaş məhkəməyə müraciət edərək günahı olan sahibkardan çox böyük məbləğdə təzminat tələb edir. Məhkəmələr isə həmin məbləğin sahibkardan alınıb zərərçəkənə ödənilməsini təmin edir. Cəmiyyətdə isə belə təzminatların məbləğinin yüksək olması dəstəklənir, media tərəfindən işıqlandırılır. Bir tərəfdən keyfiyyətsiz məhsula görə cərimələnən sahibkarın nüfuzu körlanır, digər tərəfdən isə sahibkar təzminat ödəməklə ciddi zərərə düşür. Bütün bu zərərlərdən sığortalanmaq üçün hər bir sahibkar istehsal etdiyi və satdığı məhsula özü ciddi nəzarət edir. Beləcə, bütün ölkə üzrə nəinki qida təhlükəsizliyinə, hətta, bütün məhsulların keyfiyyətinə nəzarət təmin edilir. Bu modelin işlədiyi Avropa ölkələrində keyfiyyətsiz məhsula çox nadir hallarda rast gəlmək olur. Çünki buna bütün vətəndaşlar nəzarət edir və onlar bu nəzarətdə çox maraqlıdırlar, ən azı bu yolla yaxşı qazanmaq mükündür.

 

P.S:

 

Şirkət xərçəngə yoluxan ər-arvada fantastik kompensasiya ödəyəcək

 

ABŞ-da kənt təsərrüfatı sahəsində fəaliyyət göstərən bir şirkət ər-arvada 2 milyard 55 milyon dollar təzminat ödəyəcək.

Medicina.az bildirir ki, bu barədə Kaliforniya ştatının Oklend şəhərinin əyalət məhkəməsi hökm oxuyub. Buna səbəb alaq otlarının təmizlənməsi üçün satışa buraxılan kimyəvi məhsulun istifadəçilərdə xərçəngə səbəb olmasıdır.

Belə ki, amerikalı cütlük Alberta Pilliod və həyat yoldaşı 9 ildir xərçənglə mübarizə aparır. Həyatlarını bir gündə ömürlük dəyişən səbəb isə tarlaları üçün aldıqları dərman olub. Belə ki, cütlük  illər əvvəl tarlaları üçün dərman vasitəsi alıb. Lakin özləri xərçəngə düçar olub.

İllərdir davam edən məhkəmə prosesində  ortaya çıxarılıb ki, satışa buraxılan məhsul qeyri-hoçkin limfomalarına səbəb olur.

Qeyri-Hoçkin limfomaları (QHL) limfa sisteminin müxtəlif cinsli bədxassəli şişlər qrupudur.

Müxtəlif cinslilik (30-dan yuxarı növ) immun sisteminin tərkibinə daxil olan limfa sisteminin funksiyalarından irəli gəlir.

 

Akif Nəsirli

Xəbər Lenti

Hindistanda avtobus qəzasında ən azı 11 nəfər ölüb

Uqandada qəza: 10 nəfər ölüb

Türkiyə təyyarələri İraqın şımalında PKK mövqələrini bombalayıb

"Qarabağ"ın oyununun vaxtı dəyişdirildi

Havanın temperaturu 39 dərəcə olacaq

Göygöldə "MAZ" yanıb

PSJ ikinci turda məğlub olub

Dağlıq ərazidə köməksiz vəziyyətdə qalan şəxs xilas edilib

"Atletiko" və "Sevilya" yeni mövsümə qələbə ilə başladı

İranın "Grace 1" tankeri Cəbəllütariqi tərk edib

"Başakşəhər" darmadağına üzüldü

Bakıda mənzildən meyit tapılıb

Millimizin üzvünün şərəfini qoruduğu komandasından növbəti qələbə

QDTİB: Azərbaycanla bərpa olunan enerji mənbələri, kənd təsərrüfatı, süd emalı sahələrində işləməyi planlaşdırırıq

Dünya çempionatının son günündə 1 gümüş, 1 bürünc medal

"Leyptsiq" yeni mövsümə darmadağınla başladı

Sakit Okeanda güclü zəlzələ olub

"Bu iş mənim hobbim olsa da..." - FOTO

700 balları itirməklə nə qazandıq?

Günün qoroskopu: Reallığa qayıdın

“Beynəlxalq Ordu Oyunları - 2019” yarışlarında hərbi qulluqçularımız mükafatlandırılıb - FOTO

Batma təhlükəsi ilə üzləşən 2 nəfər xarici ölkə vətəndaşı xilas edilib

Moruq yığan Qəbələ sakini dağdan yıxıldı

Türklərin, azərbaycanlıların və yəhudilərin qanına susamış iğdırlı “Dro”

İsrail İran hədəflərini vurdu, İraq hava məkanını bağladı

Ermənistan “140 hektar torpaq almışıq” dedi, Azərbaycan MN istehzalı cavab verdi

Beyləqanda Suvarma Sistemləri İdarəsi özəl mülkə çevrilib? – Ölü canlar, satılan qoyunlar, daha nələr…

Şeydayev derbidə 90 dəqiqə oynadı

"Səbail" "Zirə"yə qalib gəldi - YENİLƏNİB

Ülvi Qənizadə dünya çempionatının gümüş medalını qazanıb

Mətanət İsgəndərli Türkiyədə ərdə olan qızı ilə - FOTO

Cəbəllütariq ABŞ-ın "Grace1" İran tankerinin saxlanılması tələbini rədd edib

Bakıda özünü binadan atmaq istəyən şəxs xilas edilib

İkinci turun oyunlarının başlama saatı açıqlandı

Alpbax Avropa Forumu işə başlayıb

"Bavariya" Mandzukiçin transferindən imtina etdi

Məşhur futbolçu karyerasını başa vurdu

"Borussiya"dan "Bavariya"ya

Eddi debüt edə bilmədi

Hindistanda daşqın və torpaq sürüşmələrindən 18 nəfər həlak olub

Əsgər Əlizadə dünya çempionatının bürünc medalını qazanıb

Türkiyədə PKK terrorçularına qarşı əməliyyat: 10 nəfər saxlanılıb

Bu il Moldovada yanğından 60 nəfər həlak olub

Kəlbəcərlilər 577 hektar sahədə əkin aparıb

Şəhriyar Məmmədyarov Hikaru Nakamura ilə mübarizə aparacaq

İŞİD Kabildə baş verən partlayışa görə məsuliyyəti öz üzərinə götürüb

Abşeronda yük avtomobili yanıb

Dövlət qulluğuna qəbul üçün test imtahanı keçirilib

Fransada bazar yanıb - sakinlər təxliyə edilib

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Azərbaycanın layiqli övladları, əsgər və zabitləri ilə fəxr edirəm - VİDEO - FOTO

"Fars körfəzində istənilən gəmini ələ keçirə bilərik" - iranlı admiral

Xaçmazda qəza: üç yaralı

Beyl “Real”da qalacaq

Yük maşını hərəkətdə olarkən yandı - FOTO

Mourinyo niyə kədərləndi?

Ordumuz düşməni nişangah altında saxlayır - Müdafiə Nazirliyi

Estoniya hökuməti ictimai televiziya üçün yeni bina inşa edəcək

Bakıda 2 otaqlı mənzil yanıb - 1 nəfər xilas edilib

Qardabani rayonundakı Azərbaycan məktəbləri təmir olunur

Çində 5 bal gücündə zəlzələ olub

Türkiyədə ağır yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib

Portlend şəhəri etirazlara hazırlaşır

Finlandiya enerji sisteminin sabitləşməsində Azərbaycana kömək üçün yeni yollar axtarır

Fəriddən yeni mövsümdə ilk qol – Çexiyada

Kavani Bekhemin klubuna keçir

Hüseynov 300-ə çatdı

"Səbail" "Zirə"yə qarşı - YENİLƏNİR

Azərbaycanlı xanım müğənni avtomatla şəklini paylaşdı - Bağdadda... - FOTO

Vilayət Eyvazov bu rayona yeni polis rəisi təyin etdi

“Linfild”-“Qarabağ” matçının hakimləri müəyyənləşib

"İntihar" hallarını siyasiləşdirənlər, faciədən gəlir güdənlər

Bərdədə iki yaşlı uşağı “tok” vurdu

Oktay Rza vəfat etdi

İsmayıl Abdullayev şərhçilikdən uzaqlaşdırıldı - İrqçiliyə görə

Üç fələstinli Qəzza zolağının sərhədində atışmada ölüb

DİN və Paş Prokurorluqdan Şəmkirdəki dəhşətli hadisə ilə bağlı AÇIQLAMA

"Səbail" "Zirə"yə qarşı

Xavi ilk titulunu qazandı - Məşqçi kimi

Tiflis MDB-dən çıxmaqla səhv etdi - Burcanadze

Anomal hava şəraiti balıqların kütləvi ölümünə səbəb olub

Çin silkələndi

Markizio Italiyaya qayıdır

Şoyqu ABŞ-ı təhdid etdi: Raketləriniz...

Əfqanıstanda daha bir partlayış, 10 ölü

London məhkəməsindən Nigeriya ilə bağlı sarsıdıcı qərar - Ölkə büdcəsinin üçdə birini...

UEFA statistikanı açıqladı: "Qarabağ" bu göstəricidə bütün klubları geridə qoydu

Mario Balotellinin yeni klubu

Amerikalılar rusların "Ölü əl"ini istəyirlər

ABŞ-da böyük qarşıdurma yaşana bilər - Tramp narahatdır

CHP sədrindən Əsədlə bağlı SKANDAL ÇAĞIRIŞ

“Linfild” - “Qarabağ” matçını bu hakim idarə edəcək

Türkiyədə dəhşətli zəlzələ ABŞ-ın gizli silahı ilə törədilib?

Həsən Şaş istefa verdi - “Qalatasaray”da ŞOK

Qazaxıstanda sutka ərzində 2 zəlzələ

Ölkələrin pensiya yaşı - Siyahı

İranda süni saqqal yapışdıran 6 qız cəza alacaq - Futbol sevgisi baha başa gəldi

Türkiyədə mikroavtobus qəzası: xəsarət alanlar var

Yunker məzuniyyətini yarımçıq qoydu - SƏBƏB

Nyu-Yorkda təyyarə yaşayış binasına çırpıldı, 1 ölü

La Liqada 8 qollu heç-heçə, "Real" isə... - VİDEO

Məşhur teleaparıcı təyyarə qəzasında öldü