AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Türkmənistanda “kommunal cənnət”in sonu - Siyasətdən uzaq türkmənlər necə yaşayırlar?

  13

Respublika prezidenti məhsuldarlığı artırmaq üçün əcdadların əkinçilik haqda qanadlı deyimləri məcmuəsini təcili şəkildə hazırlamağı əmr edib. Bununla yanaşı, hökumət iddia edir ki, ölkədə aclıq yoxdur, əvəzində ixrac edilməsi mümkün olan "artıq" kənd təsərrüfatı məhsulları var.

Prezident Qurbanqulı Berdımuhəmmədov icra hakimiyyətinin builki ilk toplantısının gedişində göstəriş verib ki, kənd təsərrüfatının islahatı çərçivəsində əkinçiliyə aid atalar sözləri, məsəllər və qanadlı deyimlər məcmuəsi hazırlansın.

Demokratikmusavat.com strateq.az-a istinadən bildirir ki, respublikanın dövlət agentliyinin xəbər verdiyi kimi, prezident açıqlayıb ki, sahənin əsas vəzifələri buğda və pambığın məhsuldarlığını yüksəltməkdir. Əlbəttə, torpaqların meliorasiyasının yaxşılaşdırılmasından da söhbət gedib, bu zaman isə əcdadların tarixi kənd təsərrüfatı sınaqlarını öyrənmədən və bunu quraqlıq  şəraitində əkinçiliyin aparılmasının özəlliklərini əks etdirən atalar sözləri və məsəllər kimi bir yerə yığmadan ötüşmək heç cür mümkün deyil. O, belə bir "lüğət"in hazırlanmasını Türkmənistan Kənd Təsərrüfatı Universitetinin boynuna qoyub.

Berdımuhəmmədovun ən müxtəlif mövzularda yazıçılıq şövqündən aşağıda danışılacaq. Burada isə qeyd edək ki, rəsmi məlumatlara görə, respublikada kəskin ehtiyac duyulan ilkin tələbat ərzaqları - un, şəkər, bitki yağı və sairənin idxalı 27,5% azalıb. Hökumət süd məhsullarının, demək olar, 60%, ət və kolbasa məmulatlarının 40% və s.-nin daşınmasının aşağı düşməsinin məhz hansı dövrdə baş verdiyini dəqiqləşdirmir.  Yalnız rəqəmlər gətirilir. Amma yerli məhsulun ixracatı artır - Berdımuhəmmədovun izah etdiyi kimi, "ölkədə istehsal edilən ərzaq mallarının artıqlığı hesabına". Hətta prezident yeni satış bazarları aramağı buyurub.

Ümumiyyətlə, Türkmənistanda acları doyurmayıblar, amma əvəzində tamaşa və belə deyək, ruhsal qidalarla doydurublar. Özəlliklə də Aşqabaddakı küknar Mərkəzi Asiya dövlətlərində ən ucası idi - 39 metr (Bəzəkli Yeni il ağacı nəzərdə tutulur - red.). Daşkənddə 35, Düşənbədə 28 metrdə dayanıblar. Amma, bax, Bişkek və tox Astana "simiclik" edib - orada haradasa cəmi 25 metr hündürlüyündə baş küknar qoyublar.

Yazıçılıqdan söz düşmüşkən. Başqa hansı bir respublika təkcə küknarın uzunluğuyla deyil, həm də hələ mahnılara mətn də yazan prezidentin özünün tərtib etdiyi nağıllar kitabından personajlarla bəzədilməsiylə qürrələnə bilər! O, Yeni ildə respublika əhalisini musiqisini nəvəsi yazdığı belə mahnılardan biriylə təbrik edib! Özü də o, üç dildə - türkmən, ingilis və almanca səslənib.

Yada salaq ki, Berdımuhəmmədov həmçinin atalar sözləri, məsəlləri və onun fikrincə, türkmən xalqının "ruh dünyası və özülü"nü əks etdirən xeyli - qırxa yaxın kitab çap etdirib, bunları hətta məktəblərdə də öyrənirlər.

Yeri gəlmişkən, məktəblər barədə. "Azatlık" radiosunun məlumaıtna görə, bu günlərdə burada Türkmənistan prezidentinin portretlərini dəyişdirməyə başlayıblar - yeni təsvirdə qaraqaş-qaragöz adamın gicgahlarına dən düşüb. Müəllimlərin özləri yeni portetin "üzərinə atılırlar". Amma bütün "büdcədən yeyənlər" - nazirliklərin, idarələrin əməkdaşları, tibbi personal və başqaları da belə etməli olurlar. Pedaqoqlar da qış tətillərində uşaqları "daimi" ekskursiyalara öz hesablarına aparmağa borcludurlar.

Respublikada əvvəllər pulsuz olan qaz, elektrik enerjisi və suyun verilməsinin praktik ləğvi ilə də bağlı türkmənlərin gözlənilməz xərcləri meydana çıxıb. Amma "böyük müsibət" Yeni ildə baş verib - əhalini öz hesabına qaz sayğacı tipli uyğun ölçü cihazları quraşdırmağa məcbur edəndə. Sayğac qoymamısan, gərəkli arayış və sənədləri almayacaqsan. Ümumiyyətlə, arayış almaqdan ötrü cihazların olduğu haqda arayış gətirmək lazımdır. Əks halda, işıqsız, istisiz və susuz qalarsan. Amma cərimələr olacaq. Respublikada, özəlliklə də əyalətlərdə ölçü cihazları artıq qıtdır.

Ümumiyyətlə, türkmənlərin 1992-ci ildən bəri qürur duyduqları "kommunal cənnət" 2019-cu ildə dönməzcəsinə yoxa çıxıb. Hər şey isə ona görədir ki, əhali "çox yaxşı yaşamağa" başlayıb və kommunal xərcləri ödəmək onun üçün müşkül deyil. Yeri gəlmişkən, bunun ona neçəyə oturacağı hələlik bilinmir. Amma tariflər hər necə olur-olsun, işsizliyin yüsksək səviyyəsi və cüzi maaş şəraitində sadə adamın pul kisəsi daha bərk "arıqlayacaq". Qeyd edək ki, söhbət təbii qaz ehtiyatlarına görə dünyada dördüncü yer tutan, miqdarına görə ikinci qaz yataqlarının sahibi olan ölkədən gedir.

Türkmənistan paytaxtı Aşqabad ağ mərmərdən binaların ən böyük sayına görə Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb - bunlar altı yüzə yaxın idi. İndi kəcdən  - Berdı Muhəmmədovun sevimli rəngi - ağ binalar daha çoxdur. Hökumət hətta bütün avtomobilləri bu rəngə boyamağı əmr edib. Türkmənistanın şəhərlərində isə təmizlik idealdır, cah-cəlallı saraylar qalaq-qalaqdır. Və hökuməti tənqid etmək heç olmaz - ancaq mətbəxdə pıçıltıyla. Sovetsonrası məkanın ən qapalı ölkəsində istənilən narazılığa görə səsin mütləq həbsxanadan gələr. Əvəzində mənzərə nə qədərdir! Düzdür, çörək və din daxil olmaqla adi azadlıqlar yoxdur. Məsələn, polis məscidə tez-tez baş çəkənləri, iş yerində namaz qılanları və ümumiyyətlə, dini mövzuda söhbətləşənləri sorğuya tutur. "Qatı möminlər"ə xəbərdarlıq edirlər: məsciddə və ya hər harada olur-olsun, namaz qılmayın. Əks halda, onlar işlərini itirirlər. Bu "dünyəvi" dövlətdə dini azadlığa Konstitusiya və beynəlxalq öhdəliklərlə zəmanət verilib, amma necəsə qəribədir.

Ümumiyyətlə, çağdaş dildə deyilsə, Türkmənistan "yandırır". Amma təkcə o deyil. "Ozodi" radiosu xəbər verir ki, az "mürtəce" Tacikistanda altmış yaşdan cavan kişilər saqqalını qırxmasa, xarici pasport ala bilmirlər. Xarici pasport möminlərə Məkkə və Mədinəni ziyarət etmək üçün gərəkdir. DİN-də inandırırlar ki, saqqalla bağlı problem yoxdur, amma o, hökmən "təmiz, qalın və səliqəli" olmalıdır.

Habelə yada salaq ki, üzdə bitən tük problemi daha "dünyəvi" Qazaxıstanda da var. Yəni saqqal, daha doğrusu, "görünüşü" eynilə qısa şalvar kimi "destruktiv dini axınlar" üçün səciyyəvi atribut sayılır. Qazaxıstanda hətta qanuni və qanunsuz saqqallara "örnək" hazırlayıblar. Əlbəttə, özəlliklə də Əfqanıstana yaxınlığı üzündən Mərkəzi Asiyada "destruktiv dini axınlar" deyilən problem var və təbii, bu bölgənin bütün respublikalarının hökumətləri narahatdır. Amma saqqala, namaza, məscidə tez-tez baş çəkməyə (vaxtaşırı necə olmalıdır?) və s.-ə yasaq problemi həll edə bilməz, amma möminlərin hüquqlarını, dini ekstremizmi törədən və qidalandıran dini dözümsüzlüyü pozmağa transformasiya oluna bilər. Özəlliklə də uyğun elmi və dini maarifçiliyin  olmadığı, lətifəvari yasaqların var olduğu, habelə Türkmənistan  və Tacikistan əhalisinin böyük çoxluğunun ifrat yoxsulluğu şəraitində.

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

“Vikipediya”da məşhur bəstəkar Elza İbrahimova haqqında 8 dildə məqalə yaradıldı

Abxaziyada Rusiyaya məxsus ZTR aşdı, ölənlər var

“Atamın qız formasıyam” - Əməkdar artist - VİDEO - FOTO

“Saçım uzun olanda çox sataşırdılar” - Çingiz Mustafayev - VİDEO - FOTO

“O rol məndə iz buraxdı” - Xoşagəlməz vərdişlərə yiyələnən əməkdar artistin ETİRAFLARI - VİDEO - FOTO

“Xalqın tələblərinə qarşı mübarizə aparmaq qanuni deyil” - İran prezidenti

Yaponiya İrandan neft idxalını bərpa edib

AŞPA-nın daimi prezidenti seçilib

Bir cib diktatorunun manifesti və ya Müsibəti-Əli

24 ildir danışmadığı bibisinin efirə çıxması Oksananı utandırdı

Oksananın arıqlığında fotoşop izləri - FOTO

60 ölkənin dövlət başçısı Davos Forumuna toplaşır

Ötən il Gürcüstan Azərbaycana 98 mln. dollar dəyərində siqaret satıb

Elnarənin açıqlaması ətrafında qalmaqal bitmir - "Müğənnilik nə vaxtdan eyib peşə olub?"

Azərbaycanda yeni diaspor saytı fəaliyyətə başladı

"Barselona"da ciddi itki - 2 həftə oynamayacaq

Orxan Məmmədov: "Qadın sahibkarlığının inkişafı üzrə stimullaşdırıcı mexanizmlərin işlənib hazırlanması nəzərdən keçirilir" - FOTO

Türkiyə Zap, Haftanin və Xakurkda terrorçuları vurdu

Balotellinin yeni klubu müəyyənləşdi

"Paşinyan hoqqabazdır" - Respublika Partiyası

"Neftçi"dən növbəti oğurluq: Bu dəfə "Fənərbağça"dan - VİDEO

Qurban Qurbanovdan Pedro açıqlaması

Şəfiqə Axundovanın anadan olmasından 95 il ötür

Gürcüstan və Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsinin həcmi 1 mlrd. dolları ötüb

"Barselona"dan növbəti qələbə - VİDEO - FOTO

Nanə Elçinin arxiv görüntülərini yaydı - VİDEO

"Mançester Siti" 3 xalı 3 qolla qazandı - VİDEO - FOTO

Mehriban Xanlarova anası üçün göz yaşı tökdü - VİDEO

14 yaşlı qız 21 yaşlı oğlanla çılpaq halda xarabalıq ərazidə tutuldu - FOTO

Əfqanıstan hökuməti "Taliban" ilə danışıqlar aparmağa hazırdır

Türkiyədə tələbələri aparan avtobusla yük maşını toqquşdu: 20-dən çox yaralı var

Azərbaycanlı hakimlərə danışılmış oyunlarla bağlı seminar keçirildi

Gürcüstanın Azərbaycana borcu azalıb

"10 illik dəyişimim, emo deyiləm" - FOTO

Çində əhalinin sayı açıqlandı: 1,395 milyard nəfər

Ofeliya Aslan Musiqili Teatrda yad ediləcək - FOTO

Sabiq baş nazir metroda - FOTO

"Tottenhem"dən möhtəşəm geridönüş - VİDEO - FOTO

Ukraynada daha bir azərbaycanlı iş adamı itkin düşüb

Moskvada film kimi olay: quldurların əlindən qaçdı, zirehli "Gelandewagen"inə oturub onları güllələdi

Əfqanıstanda xüsusi təyinatlıların bazasında partlayış: 18 nəfər ölüb

Marseloya şok: əsas heyətdə yerini itirib

"Mehman Hüseynov məsələsi, sadəcə, bir bəhanədir, əsl məqsəd Azərbaycanın uğurlarına kölgə salmaqdır"

ABŞ-ın hərbi gəmisi Gürcüstandadır

Aynişan kədərləndi: "Anam 7 il yataqda mübarizə apardı"

4 futbolçu qəzada öldü

Azərbaycan klubu “Şalke” və "Zenit"in sabiq futbolçusunu baxışdan keçirir

"Ey ağzıgöyçəklər, şəhid ailələri üçün özünüz nə etmisiniz?"

Şəhərin mərkəzində QADIN ALVERİ - Razılaşan maşına minib gedir - FOTO

Nazir: "Çexiya şirkətləri Bakı-Tbilisi-Qars ilə yükdaşımalara maraq göstərir"

Səudiyyə Ərəbistanında qadınlar üçün daha bir qadağa aradan qalxır

“Allah necə yaradıbsa, elə də oluram. Sadəcə olaraq, bir az əl gəzdirirəm"

Azərbaycan Premyer Liqası dünya reytinqində 20 pillə gerilədi

Pele tənqid etdi, Neymar susmadı - "Nə istəsən deyə bilərsən"

20 yanvar Qətərdə anıldı

Kapital Bank-ın müştəriləri "13-cü maaş" qazandı

Firanın şəffaf geyimi tənqid edildi - FOTO

Röyanın 20 Yanvar paylaşımına da söz tapdılar, müğənni susdurdu - FOTO

İsrailin Suriyanı bombalama anı - VİDEO

"Formula-1" pilotunun nişanlısı hamilədir - FOTO

İngiltərə klubu əfsanəvi futbolçuya tapşırıldı

Rusiyanın bu şəhərindən Azərbaycan sərhədinədək elektrik qatarları işləyəcək

Millinin boksçusu avtomobil qəzasında ÖLDÜ: 3 yaralı var - VİDEO - FOTO

Halldorsson "Qarabağ"ı İslandiya çempionuna dəyişir

"Yox" cavabı aldığı üçün tanınmış modelin üzünə kislota töküb yandırdı - FOTO

Bu gün AŞPA-nın qış sessiyası işinə başlayır

Meksikada baş vermiş faciədə ölənlərin sayı 85-ə çatıb - YENİLƏNİB - VİDEO

Trampla Kim Çen In arasında görüşün mümkün yeri açıqlanıb

Meksikada baş vermiş faciədə ölənlərin sayı 85-ə çatıb - VİDEO

İsrail ordusu Suriyada İranın silah anbarlarına hücum edir

Ərdoğan və Tramp telefonla nədən danışıblar?

Azərbaycanda Ay tutulmasını izləmək mümkün olub

İtaliya A Seriyası: 20-ci turun oyunları keçirilib

Şənlik iştirakçıları atəşə tutulub, 7 nəfər ölüb

Pompeo İran liderlərinə çağırış edib

İkinci ABŞ-KXDR sammiti Vyetnamda keçiriləcək

Vaşinqtonda yanğın aparıcı telekanalların studiyalarına ziyan vurub

Afinada mitinq zamanı Yunanıstan telekanalının çəkiliş qrupuna hücum olub

Azərbaycanda doğum evlərində yeni standartlar tətbiq ediləcək

Yaponiya Kuril adalarının bir hissəsini almağa razılaşıb

La Liqa: 20-ci turun görüşləri keçirilib

İki azyaşlı bağlı qapı arxasında qalıb

İsveçrədə iki nəfər qar uçqunu nəticəsində həlak olub

Dörd otaqlı ev yanıb

Qadın qaynı tərəfindən döyülüb

5-10 dəqiqəyə uşaqların qəlbini ələ alan Nuranə: "Uşaqların çoxu mənə "bacı", "xala" deyir" - FOTO

Ölkəmizin ən məşhur meşə zolağı sayılan Qəçrəşin füsunkar qış mənzərələri - FOTOREPORTAJ

"Bütün günü baş kəsmə videolarına, neqativ yüklü xəbərlərə baxsanız..." - FOTO

Mənzil idarəçiliyində yeni mərhələnin başlanğıcı

Günün qoroskopu: Maliyyə fonu uğursuzdur

Rəcəbov heç-heçə etdi, Məmmədyarov isə...

Ermənilərlə azərbaycanlılar barışa bilərmi? - Sorğu

Çöpçü uşağın ölümünə səbəb ola bilər – Həkimlər

Oğuzda yol qəzasında ər-arvad yaralandı - Vəziyyətləri ağırdır

Ağstafada yanğın zamanı xəsarət alan qadın ölüb

Çilidə zəlzələdən sonra iki nəfər ürək tutmasından ölüb

"Futbolçulara bir az çətin tapşırıq vermişdik" - Sənan Qurbanov

"Keşlə" "Dinamo"ya uduzdu

"Qəbələ"nin oyununda 4 qol - FOTO

Binəqədidə bağlı qapı arxasında qalan şəxs xilas edilib

Rusiya İdlibə zərbə endirdi, ölən və yaralananlar var

Dayanacaq çaşqınlığı: Sərnişinlər hansı dayanacaqda dayansın?

Avtomobili sığorta olunan şəxsə 3 dəfə cərimə yazıldı

Mingəçevirdə 20 yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb - FOTO

Ağdamda qadın əməliyyat zamanı ölüb

Putinin köməkçisindən Yaponiyaya sərt mesaj

20 yanvar tarixini yeni Azərbaycan tarixinin başlanğıcı kimi qəbul etmək olar - Gürcüstanlı politoloq

Azərbaycan Ordusunda 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb

123 minə yaxın insan işıqsız qaldı

Aralıq dənizində zəlzələ

Netanyahudan tarixi qərar: 47 ildən sonra...

Afinada iğtişaşlar: 10 polis yaralandı

Tibetdə zəlzələ olub

Deputat canlı yayımda karbamid yedi - VİDEO

Nazirlər saatlarla nədən danışırlar...

Ermənilər ABŞ prezidentliyinə namizədə qarşı çıxdılar

"Neftçi" yunanıstanlı futbolçu alır

"Qəbələ"nin oyununda 4 qol - YENİLƏNİB

Azərbaycan İrana neft ixracını azaldıb

Parisdə 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb - FOTO

Ehtiyatlı olun, evdən çıxmayın - Tramp amerikalılara səsləndi

Qanlı Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsi Məşədi Dadaş məscidində yad edildi - FOTO

Qanlı Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsi Məşədi Dadaş məscidində yad edilidi - FOTO

Malidə BMT-nin düşərgəsinə hücum: 8 ölü

"Sovet İttifaqının totalitar rejimi dövründə baş verənləri bugünkü demokratik Rusiya ilə eyniləşdirmirik" - Polad Bülbüloğlu - FOTO

Cənub bölgəsində 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi yad edilib - FOTO

Biz rusiyalılar dərdinizə şərik çıxır və bu dəhşətli faciəni xatırlayırıq - Dmitri Savelyev

Qərb bölgəsində 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb - FOTO

Antalyada şəhidlərimiz anıldı - "Qəbələ"nin oyununda

Renatın komandası yenə uduzdu

"Zirə"nin rəqibləri dəyişdi

"Qəbələ" yenidən hesabda öndə

Nikol Paşinyandan hansı islahatlar gözlənir?

İsrail qırıcıları Dəməşq aerportuna hücum edib

Üç ailənin yaşadığı ev yanıb

Əfqanıstanda qubernatora bombalı hücum olub

UEFA yeni topu təqdim etdi

DİN bu gün Şəhidlər xiyabanında baş vermiş insidentə münasibət bildirib

"Azərbaycan xalqı və hökuməti Sovetlər İttifaqının totalitar rejimi ilə bügünkü demokratik Rusiyanı heç vaxt əlaqələndirməyib"

Prezident Administrasiyası: "Türkiyə Azərbaycanın ağrı-acısını heç vaxt unutmayacaq"

Mbappe nə təkzib etdi, nə də təsdiq

Əşrəf Qani yenə prezident olmaq istəyir

Malidə BMT-nin 8 əsgəri öldürüldü

Daşkənddə dəyəri 1 milyon dollardan çox olan qədim xəzinə tapılıb

İran bu məhsulların idxalını qadağan etdi

ABŞ-da öldürülən azərbaycanlının meyiti vətənə gətirildi

"Roma"da ciddi itki

Əməkdar artist: "Heç üzümüz gülmədi"

"20 Yanvar hadisələri də xalqı Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda hərəkatdan çəkindirə bilmədi"

“Sarı jiletlilər” 10-cu dəfə mitinq keçirdi - 80 min nəfər küçələrə axışdı

Çeçenistanda 123 minə yaxın insan işıqsız qalıb

Britaniyada məhkəmə binası qarşısında maşın partlayıb - VİDEO

Anri futbolçunu söydü

Milli Şura Şəhidlər Xiyabanında qarşıdurma yaratdı - 20 nəfər saxlanıldı