AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Türkmənistanda “kommunal cənnət”in sonu - Siyasətdən uzaq türkmənlər necə yaşayırlar?

  23

Respublika prezidenti məhsuldarlığı artırmaq üçün əcdadların əkinçilik haqda qanadlı deyimləri məcmuəsini təcili şəkildə hazırlamağı əmr edib. Bununla yanaşı, hökumət iddia edir ki, ölkədə aclıq yoxdur, əvəzində ixrac edilməsi mümkün olan "artıq" kənd təsərrüfatı məhsulları var.

Prezident Qurbanqulı Berdımuhəmmədov icra hakimiyyətinin builki ilk toplantısının gedişində göstəriş verib ki, kənd təsərrüfatının islahatı çərçivəsində əkinçiliyə aid atalar sözləri, məsəllər və qanadlı deyimlər məcmuəsi hazırlansın.

Demokratikmusavat.com strateq.az-a istinadən bildirir ki, respublikanın dövlət agentliyinin xəbər verdiyi kimi, prezident açıqlayıb ki, sahənin əsas vəzifələri buğda və pambığın məhsuldarlığını yüksəltməkdir. Əlbəttə, torpaqların meliorasiyasının yaxşılaşdırılmasından da söhbət gedib, bu zaman isə əcdadların tarixi kənd təsərrüfatı sınaqlarını öyrənmədən və bunu quraqlıq  şəraitində əkinçiliyin aparılmasının özəlliklərini əks etdirən atalar sözləri və məsəllər kimi bir yerə yığmadan ötüşmək heç cür mümkün deyil. O, belə bir "lüğət"in hazırlanmasını Türkmənistan Kənd Təsərrüfatı Universitetinin boynuna qoyub.

Berdımuhəmmədovun ən müxtəlif mövzularda yazıçılıq şövqündən aşağıda danışılacaq. Burada isə qeyd edək ki, rəsmi məlumatlara görə, respublikada kəskin ehtiyac duyulan ilkin tələbat ərzaqları - un, şəkər, bitki yağı və sairənin idxalı 27,5% azalıb. Hökumət süd məhsullarının, demək olar, 60%, ət və kolbasa məmulatlarının 40% və s.-nin daşınmasının aşağı düşməsinin məhz hansı dövrdə baş verdiyini dəqiqləşdirmir.  Yalnız rəqəmlər gətirilir. Amma yerli məhsulun ixracatı artır - Berdımuhəmmədovun izah etdiyi kimi, "ölkədə istehsal edilən ərzaq mallarının artıqlığı hesabına". Hətta prezident yeni satış bazarları aramağı buyurub.

Ümumiyyətlə, Türkmənistanda acları doyurmayıblar, amma əvəzində tamaşa və belə deyək, ruhsal qidalarla doydurublar. Özəlliklə də Aşqabaddakı küknar Mərkəzi Asiya dövlətlərində ən ucası idi - 39 metr (Bəzəkli Yeni il ağacı nəzərdə tutulur - red.). Daşkənddə 35, Düşənbədə 28 metrdə dayanıblar. Amma, bax, Bişkek və tox Astana "simiclik" edib - orada haradasa cəmi 25 metr hündürlüyündə baş küknar qoyublar.

Yazıçılıqdan söz düşmüşkən. Başqa hansı bir respublika təkcə küknarın uzunluğuyla deyil, həm də hələ mahnılara mətn də yazan prezidentin özünün tərtib etdiyi nağıllar kitabından personajlarla bəzədilməsiylə qürrələnə bilər! O, Yeni ildə respublika əhalisini musiqisini nəvəsi yazdığı belə mahnılardan biriylə təbrik edib! Özü də o, üç dildə - türkmən, ingilis və almanca səslənib.

Yada salaq ki, Berdımuhəmmədov həmçinin atalar sözləri, məsəlləri və onun fikrincə, türkmən xalqının "ruh dünyası və özülü"nü əks etdirən xeyli - qırxa yaxın kitab çap etdirib, bunları hətta məktəblərdə də öyrənirlər.

Yeri gəlmişkən, məktəblər barədə. "Azatlık" radiosunun məlumaıtna görə, bu günlərdə burada Türkmənistan prezidentinin portretlərini dəyişdirməyə başlayıblar - yeni təsvirdə qaraqaş-qaragöz adamın gicgahlarına dən düşüb. Müəllimlərin özləri yeni portetin "üzərinə atılırlar". Amma bütün "büdcədən yeyənlər" - nazirliklərin, idarələrin əməkdaşları, tibbi personal və başqaları da belə etməli olurlar. Pedaqoqlar da qış tətillərində uşaqları "daimi" ekskursiyalara öz hesablarına aparmağa borcludurlar.

Respublikada əvvəllər pulsuz olan qaz, elektrik enerjisi və suyun verilməsinin praktik ləğvi ilə də bağlı türkmənlərin gözlənilməz xərcləri meydana çıxıb. Amma "böyük müsibət" Yeni ildə baş verib - əhalini öz hesabına qaz sayğacı tipli uyğun ölçü cihazları quraşdırmağa məcbur edəndə. Sayğac qoymamısan, gərəkli arayış və sənədləri almayacaqsan. Ümumiyyətlə, arayış almaqdan ötrü cihazların olduğu haqda arayış gətirmək lazımdır. Əks halda, işıqsız, istisiz və susuz qalarsan. Amma cərimələr olacaq. Respublikada, özəlliklə də əyalətlərdə ölçü cihazları artıq qıtdır.

Ümumiyyətlə, türkmənlərin 1992-ci ildən bəri qürur duyduqları "kommunal cənnət" 2019-cu ildə dönməzcəsinə yoxa çıxıb. Hər şey isə ona görədir ki, əhali "çox yaxşı yaşamağa" başlayıb və kommunal xərcləri ödəmək onun üçün müşkül deyil. Yeri gəlmişkən, bunun ona neçəyə oturacağı hələlik bilinmir. Amma tariflər hər necə olur-olsun, işsizliyin yüsksək səviyyəsi və cüzi maaş şəraitində sadə adamın pul kisəsi daha bərk "arıqlayacaq". Qeyd edək ki, söhbət təbii qaz ehtiyatlarına görə dünyada dördüncü yer tutan, miqdarına görə ikinci qaz yataqlarının sahibi olan ölkədən gedir.

Türkmənistan paytaxtı Aşqabad ağ mərmərdən binaların ən böyük sayına görə Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb - bunlar altı yüzə yaxın idi. İndi kəcdən  - Berdı Muhəmmədovun sevimli rəngi - ağ binalar daha çoxdur. Hökumət hətta bütün avtomobilləri bu rəngə boyamağı əmr edib. Türkmənistanın şəhərlərində isə təmizlik idealdır, cah-cəlallı saraylar qalaq-qalaqdır. Və hökuməti tənqid etmək heç olmaz - ancaq mətbəxdə pıçıltıyla. Sovetsonrası məkanın ən qapalı ölkəsində istənilən narazılığa görə səsin mütləq həbsxanadan gələr. Əvəzində mənzərə nə qədərdir! Düzdür, çörək və din daxil olmaqla adi azadlıqlar yoxdur. Məsələn, polis məscidə tez-tez baş çəkənləri, iş yerində namaz qılanları və ümumiyyətlə, dini mövzuda söhbətləşənləri sorğuya tutur. "Qatı möminlər"ə xəbərdarlıq edirlər: məsciddə və ya hər harada olur-olsun, namaz qılmayın. Əks halda, onlar işlərini itirirlər. Bu "dünyəvi" dövlətdə dini azadlığa Konstitusiya və beynəlxalq öhdəliklərlə zəmanət verilib, amma necəsə qəribədir.

Ümumiyyətlə, çağdaş dildə deyilsə, Türkmənistan "yandırır". Amma təkcə o deyil. "Ozodi" radiosu xəbər verir ki, az "mürtəce" Tacikistanda altmış yaşdan cavan kişilər saqqalını qırxmasa, xarici pasport ala bilmirlər. Xarici pasport möminlərə Məkkə və Mədinəni ziyarət etmək üçün gərəkdir. DİN-də inandırırlar ki, saqqalla bağlı problem yoxdur, amma o, hökmən "təmiz, qalın və səliqəli" olmalıdır.

Habelə yada salaq ki, üzdə bitən tük problemi daha "dünyəvi" Qazaxıstanda da var. Yəni saqqal, daha doğrusu, "görünüşü" eynilə qısa şalvar kimi "destruktiv dini axınlar" üçün səciyyəvi atribut sayılır. Qazaxıstanda hətta qanuni və qanunsuz saqqallara "örnək" hazırlayıblar. Əlbəttə, özəlliklə də Əfqanıstana yaxınlığı üzündən Mərkəzi Asiyada "destruktiv dini axınlar" deyilən problem var və təbii, bu bölgənin bütün respublikalarının hökumətləri narahatdır. Amma saqqala, namaza, məscidə tez-tez baş çəkməyə (vaxtaşırı necə olmalıdır?) və s.-ə yasaq problemi həll edə bilməz, amma möminlərin hüquqlarını, dini ekstremizmi törədən və qidalandıran dini dözümsüzlüyü pozmağa transformasiya oluna bilər. Özəlliklə də uyğun elmi və dini maarifçiliyin  olmadığı, lətifəvari yasaqların var olduğu, habelə Türkmənistan  və Tacikistan əhalisinin böyük çoxluğunun ifrat yoxsulluğu şəraitində.

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

12 il sonra üçəmləri oldu, üçotaqlı mənzil bağışlandı - FOTO

Novruz tətilini necə keçirək? - Gənclərə məsləhət

Həyat yoldaşı Aytən Səfərovanı belə təbrik etdi - FOTO

Niderlandda atışma nəticəsində üç nəfər həlak olub

Türkün zəfər dastanı - Çanaqqala savaşının 104-cü ili

Senator Kirsten Cillibrand 2020-ci ildə ABŞ prezidenti vəzifəsinə namizədliyini irəli sürəcək

Görkəmli xanəndə Xan Şuşinskinin vəfatından 40 il ötür

Ölənlərin sayı minə çata bilər - Mozambik prezidentindən ŞOK AÇIQLAMA

Yeni Zelandiyada kütləvi qətl törədən şəxs haqda daha bir fakt

Babayandan Qarabağla bağlı inanılmaz TƏKLİF

Kiyevdə Poroşenkonun şirniyyat mağazası yandı - VİDEO

Babam yaşındakı kişinin qucağında... - Terrorçudan şok etiraf

Gənc oğlan azyaşlı qohumunu cinsi əlaqəyə məcbur etdi - Qusarda şok olay

Nazir: "Venesuela neft tədarükü üçün yeni bazarlar axtarır"

Nazpərini Hema Maliniyə oxşatdılar - FOTO

Ruhani: "İran ABŞ-ı məhkəməyə verməlidir"

“Türk Hava Yolları” Antalya-Bakı-Antalya istiqamətində birbaşa uçuşlara başlayır

Yol polisi ər-arvadı belə döydü - İranda tükürpədən olay - VİDEO

Trend İnformasiya Agentliyinin əməkdaşı KİVDF-nin elan etdiyi yazı müsabiqəsinin qalibi olub - FOTO

Əli Həsənov: "Azərbaycan dövlətinin KİV-lərə, jurnalistlərə dəstəyi şəffaf şəkildə həyata keçirilir, bu prosesdə heç bir qaranlıq məqam yoxdur" - FOTO

Əli Həsənov: "Azərbaycan dövlətinin KİV-lərə, jurnalistlərə dəstəyi şəffaf şəkildə həyata keçirilir, bu prosesdə heç bir qaranlıq məqam yoxdur"

Artıq ayrı evlərdə yaşayırlar

Allahşükür Paşazadə Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib

Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının Doğum Evinin və Uşaq Xəstəxanasının əsaslı təmirinə 2 milyon manat ayrılıb

İstanbul heç vaxt Konstantinopol olmayacaq - Ərdoğan

Hikmət Hacıyev Almaniya XİN-in Şərqi Avropa bölməsinin direktoru ilə görüşüb

“Qarabağ”ın qapıçısı Fransa ilə oyun üçün milliyə çağırıldı

"Elə qadın var ki, müğənni ondan namusludur" - Damla

“Messi ilə eyni dövrdə yaşamaq xoşbəxtlikdir” - Valverde

Elnur niyə efirlərdən imtina edib?

“Narkotikə görə 1-2 sutka komada olmuşam” - Elşad Xose

"Beşiktaş"ın futbolçusu Azərbaycan millisindən kənarlaşdırıldı

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqını Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib

“Bacanaqlar”da bu dəfə Afəti ələ saldılar - VİDEO

Gürcüstan parlamentində dava - VİDEO

Millət vəkili: "Əfv sərəncamlarının verilməsi humanizm, əxlaqi və cəmiyyətdaxili harmoniyanın qorunması baxımından böyük önəm daşıyır"

Nazirlər Kabinetinin illik hesabatı: sistemli və ardıcıl fəaliyyətin töhfələri

Gülnarə Xəlilovanın “Novruz” kolleksiyasi Özbəkistanda təqim ediləcək - VİDEO - FOTO

Səudiyyəli nazir: "Azərbaycan OPEC+ sazişinin digər ölkələri üçün nümunədir"

Ekspert: "Prezident İlham Əliyevin əfv sərəncamı ulu öndər Heydər Əliyevin humanizm siyasətinin uğurla davam etdirilməsinin təsdiqidir"

UEFA Ronalduya intizam işi açdı - "Atletiko" ilə oyunda etdiyi hərəkətə görə

Kəpəyin istehsalı və satışının da ƏDV-dən azad edilməsi təklif olunur

Azərbaycana 84 kq heroin keçirmək istədilər, qarşısı alındı

LUKOYL Azərbaycanda fəaliyyətini genişləndirmək istəyir

Poçt göyərçini fantastik qiymətə satıldı - FOTO

Maştağada 7 nömrəli Birləşmiş Şəhər Xəstəxanasının ərazisində yeni korpusun tikintisi ilə bağlı maliyyə vəsaiti ayrılıb

“Xoşuma gəldi, qoydum belimə” - Küçədən silah tapan şəxs - VİDEO - FOTO

OPEC+ monitorinq komitəsinə yeni ölkələr daxil olacaq

Hikmət Hacıyev: "Azərbaycanın da səbrinin həddi var"

Rüşvətə görə həbs edilən prokuror azadlığa buraxıldı

Xorvatiya - Azərbaycan oyununun hakimləri açıqlandı

"Testene Art Baku" III Beynəlxalq İncəsənət festival-müsabiqənin Qala konserti keçirildi

Nəhənglərin Kante savaşı - "Çelsi" 100 milyon tələb edir

Siyavuş Novruzov: "Əfv sərəncamının imzalanması xarici qüvvələri, ermənipərəst dairələri ciddi şəkildə narahat edir"

Nəsrinin incəbelliyinin sirri - 7-dən sonra yemək yemir - FOTO

İki qadın futbolçu nişanlandı - FOTO

Bank Respublika Torpaq çərşənbəsində kreditlər üzrə faizləri endirəcək!

Sevda bir çantaya 5 min dollar ödəyib

Bottas Avstraliya Qran Prisinin qalibi oldu

Xristian futbolçu müsəlmanlara dəstək oldu - VİDEO

OPEK+ ölkələrinin növbəti görüşü təxirə salına bilər

Azərbaycan OPEK+ sazişi çərçivəsində göstəricilərini daha da yaxşılaşdıracaq

Qızların Avropa çempionatında yumruq davası - VİDEO

"Nar" nömrə ilə xaricdə Wi-Fi pulsuzdur

İranda çay daşdı - Park su altında qaldı - VİDEO

2010-cu ildə Şəbnəm - Təəccübləndirən dəyişim - FOTO

“Ronalduya nifrət edirəm, ancaq…” – Qrizmann

Rusiyalı ekspert Azərbaycan-Səudiyyə Ərəbistanı birgə layihələrinin reallaşdırılmasını proqnozlaşdırır

“Bəzilərində xarizma və sənət yoxdur” - Əməkdar artistdən atmaca - VİDEO - FOTO

Super Liqada qalmaqal - Derbi yarıda qaldı - FOTO

Hollandiyada tramvayda gülləbaran - FOTO

Millət vəkili: "Prezidentin əfv sərəncamı ümumi ictimai həmrəylik baxımından da əlamətdar hadisəyə çevrildi"

Serbiyada prezidentin istefası istənilir - FOTO

Aşıq Ulduz iş adamı olan kürəkəninin sərvətindən danışdı: "Bakıda, İstanbulda evi..."

Sosial şəbəkədən asılı qalanların qorxusu - VİDEO - FOTO

Abbas Bağırov ilk dəfə həyat yoldaşı və oğlu ilə - FOTO

"İndi arvadlarımıza daha çox vaxt ayıracağıq" - Tomas Müller

Yeni 10 manatlıqlar dövriyyəyə buraxılıb - FOTO

Yeni 10 manatlıqlar dövriyyəyə buraxılıb

İstanbulda fabrik yanır: 5 nəfər zəhərlənib - YENİLƏNİB

Əfsanəvi gitaraçı vəfat etdi

140 kq-lıq qadın 9 yaşlı qızın üstündə oturub, öldürdü - FOTO

Realiti şounun iştirakçısı meşədə ölü tapıldı - FOTO

"Pop oxuyanlar acından ölür, mənə isə bir toya 7 min verirlər"

"Xalq seçimi": Day.Az-ın oxucuları yaxşıların yaxşısını seçdilər - VİDEO - FOTO

Doğuş "Səni axtarıram"a bu geyimdə gəldi - FOTO

İşdən çıxarılan tibb işçilərindən daha bir VİDEO

Məscid qətliamını canlı yayımlayan yeniyetmə də həbs olundu - FOTO

Bakı ilə Dərbənd və Maqas şəhərləri arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb

Cüdo üzrə paralimpiya yığmamız Gürcüstana gedib

Talıbdan onu tənqid edənlərə: "İkiüzlülər" - Qalmaqal

Deputat: "OPEC+ formatında iclasın Bakıda keçirilməsi mühüm hadisədir"

Bursa səfərində "Qalatasaray"dan möhtəşəm geri dönüş - VİDEO - FOTO

Aydın Xırdalanlı bu hala düşdü - FOTO

Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin enerji və sənaye nazirini qəbul edib

Messidən het-trik, "Barselona" darmadağınla qalib gəldi - VİDEO - FOTO

İsrail əsgəri öldürüldü, Qəzzada ehsan paylandı

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün müdafiəsi, 20 Yanvar və Çernobıl hadisələri zamanı əlil olanlar avtomobillə təmin olunacaqlar - SƏRƏNCAM

Səudiyyəli nazir: "Əsas məqsəd qlobal neft ehtiyatları səviyyəsini normallaşdırmaqdır"

Nazir müavini: "Rusiya OPEK+ sazişinin icrasına sadiqdir"

İki gün ərzində 31 cinayətin üstü “isti izlər”lə açıldı

Muğam Mərkəzində "musiqi alətlərinin tarixi” mövzusunda beynelxalq konfrans keçirilib - FOTO

Azərbaycanlı aktyor həmkarı ilə evləndi - FOTO

Nazir: "Azərbaycan OPEC-in neft bazarında balansın saxlanması üzrə səylərini bundan sonra da dəstəkləməyə hazırdır"

ARB 24-ün keçmiş əməkdaşları telekanal adından sui-istifadə edirlər - AÇIQLAMA

Muğam Mərkəzində konsert keçirilib - FOTO

Aprelin 1-dən yaşa görə müavinətlər 80 faizə yaxın artırılacaq

"Transfer sehrbazı" "Sevilya"ya qayıtdı

“Aparıcı olduğuma görə məni almırdılar”

“Marsel” də PSJ ilə bacarmadı

"Mançester Siti"yə zəif rəqib

La Liqa: lider fərqi artırdı

Yeni Zelandiya silah dövriyyəsi haqqında qanunu sərtləşdirir - Terror aktından sonra

Övladlığagötürmə ilə bağlı YENİ QAYDALARın layihəsi hazırlanır

“Gəlişini mayda gözləyirdik, özünü marta çatdırdı” - FOTO

"Prezident İlham Əliyevin əfv sərəncamı məhkum üzvü olan ailələrin bayram sevincinə əlavə sevinc qatdı"

“Boeing” qəzaları arasında oxşarlıq aşkarlandı - FOTO

Cəmilənin FOTOların istifadə edib, saxta hesab açdılar - FOTO

Kosmik təhlükə: Yerə asteroid yaxınlaşır

Ərdoğan tramvay sürdü - FOTO

Latviyalı nazir: "Azərbaycanla nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıqda maraqlıyıq"

Bakıda OPEC+ Birgə Monitorinq Komitəsinin iclası start götürür

Bakıda güclü külək əsir

Boksçumuz Avropa çempionu oldu

Çin prezidenti İtaliya, Fransa və Monakoya səfər edəcək

Konqo DR-da qatar relsdən çıxıb: onlarla ölü və yaralı

Terrorçuya haqq qazandıran siyasətçini peşman etdilər

Messi "Barselona"nın tərkibində ən çox qələbə qazanan futbolçudur

Əfqanıstanda 5 İŞİD üzvü məhv edilib

Zelandiya teraktının səbəbkarı... - Türk nazir açıqladı

Xalid Əl Falih: "OPEK+ razılaşmasının icrası mart ayında 100 faizi keçəcək"

Honkonq metrosunda qatarlar toqquşub - FOTO

Bu dəfə "Boinq" sərnişinləri ölümdən döndü

"S-400 sistemlərinin alınması ABŞ-Türkiyə münasibətlərində ciddi problemlər yaradır"

Milan derbisində 5 qol vuruldu

Nazir: "Kiçik və orta biznesə sərmayələr Latviya və Azərbaycan arasında iqtisadi əməkdaşlığa böyük fayda verəcək"

Zimbabvedə daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı 65-ə çatıb

"Neft bazarında əminlik tədricən qayıdır"

5 ədəd top mərmisi tapılıb - FOTO

Bakteriya mənşəli qida zəhərlənmələri - İnsan orqanizminə düşdükdə...

İnformasiya müharibəsi dövründə kibertəhlükəsizlik

"İnsan vətənpərvər doğulmur, yetişdirilir" - Mənim balam - FOTO

"Azərbaycan ordusu aprel döyüşləri ilə düşmənə mesaj verdi"

Günün qoroskopu: İntuisiyanızın səsinə qulaq verin

Terrorçunun ailəsi üzr istədi - FOTO

Dəməşq qərb dördlüyünün birgə bəyanatına cavab verdi

Türk əsgərlər xüsusi təhlükəli terrorçunu məhv etdilər