AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Uşaqlar niyə küçələrdən küsüb?

  35

Azyaşlıların sosial şəbəkələrdən aktiv istifadə etməsi nəticələrini getdikcə daha çox bəlli edir. Zəmanə uşaqların əyləncələrini dəyişə biləcək qədər güclüdür? Yoxsa hər şeyi zamanın üstünə ataraq günahlardan boyun qaçıran yenə insanlar, valideynlərdir?

Uşaqların formalaşmasında təkcə ailə yox, həm də cəmiyyətin rolu olduğunu hər kəs bilir. Bunu bilə-bilə örnək olmayan insanlardan ibarət sosial şəbəkələrdən uşaqların istifadə etməsinə göz yummaq insanları haraya aparır? Nəticədə, bu gün ağlamalı vəziyyət yaranıb. 

Azyaşlı uşaqların ağlına belə səhifə yaratmaq necə gələ bilər? "Instagram"dakı cütlük səhifələrini görərək, əlbəttə ki. Gör-götür dünyasıdır axı.

"Instagram"da bu cür cütlük səhifələri, demək olar, yarışa giriblər və ya sadəcə, özlərinə xoşdur deyə belə səhifə işlədirlər, o, ayrı mövzudur, amma bu gün bu sıraya azyaşlılar da daxil olur. 

Demokratikmusavat.com oxu.az-a istinadən bildirir ki, məsələ təkcə bu deyil. Gələcəkdə heç bir sahəyə təsirsiz keçməyəcəyini bilə-bilə qarşısıalınmaz vəziyyətə doğru yol açılır. Braziliyalılar deyir, futbol küçədən gəlir.

Azərbaycanda futboldan şikayətçi olanlar bunu heç düşünüblər, görəsən? Futbol sevgisi olan bir çox uşağın sevgisi universitet məcburiyyəti ilə öldürüldü. Hazırda isə topla oynamaq sevgisi uşaq yaşlardan məhv edilməyə başlayır? Əsl uşaq əyləncələri, hərəkətli oyunlar robotlaşmış sistemlə əvəz olunur?

12 yaşlı Ayşən Əlizadə deyir ki, sosial şəbəkələrdən istifadə etməsələr, heç nə itirmirlər. Sadəcə, öz aralarında söhbət edərkən yayılır və maraq inkişaf edir:

"Telefonu dördüncü sinifdə oxuyandan istifadə edirəm. Altıncı sinifdən bəri "Instagram" işlədirəm. Nə qədər telefon işlətmirəm desələr də, əksər uşaqların telefonu var. Əvvəllər sinfimizdə heç kimin "Instagram" hesabı yox idi. İki-üç nəfər hesab açdıqdan sonra bu yayıldı. Bəziləri valideyndən icazəli, bəziləri valideyndən xəbərsiz bunu istifadə edir.

"Instagram"da sinif yoldaşlarımızın paylaşımları və sevdiyimiz kino, serial paylaşımlarına baxırıq. Telefonda daha çox oyunlar oynayırıq. Uşaqlar arasında söhbət edərkən kimsə hansısa oyunu çox tərifləyir və biz də onu telefona yükləyirik.

Çöldə baş verə biləcək təhlükəli hadisələrə görə mənə həyətə düşüb oyun oynamağa icazə vermirlər. Evdə oturmağa məcbur oluram. Evdə də dərs oxuyuram, əyləncə kimi isə telefonla oynamaq, ya da televizora baxmağa məcburam. 

Özüm də küçəyə tək çıxmağa çəkinirəm. Uşaq qaçırılması, narkotikə yönəltmə, orqan mafiyası haqda sinifdə xəbərlər eşidirik.

Fiziki tərbiyə dərsini həyətdə keçsək də, o dərsdə də oyun oynamırıq, telefonlarda oynayırıq, mahnıya qulaq asırıq, oyunlara marağımız yoxdur, enerjimiz də yoxdur. Bu yaşlarda biz bir-birimizə təsir etməyi yaxşı bacarırıq. Telefon və sosial şəbəkələri istifadə etməyəndə heç nə dəyişmir, sadəcə, sırf ətrafdakılar tərifləyir deyə hər kəs işlədir. Məndə və bir çox uşaqda maraq bu cür yaranıb".

15 yaşlı Fərid İsmayılov isə küçədə futbol oynamaq həvəskarı olsa da, vaxt olmadığını və küçədə birlikdə oynayacaq çox adam olmadığını bildirib. O deyir ki, belə getsə, hər kəs telefona qapanacaq.


Psixoloq Gülnar Orucova məsələnin sırf valideyn məsuliyyətsizliyindən irəli gəldiyini deyir:

"Əvvəllər sosial şəbəkələr belə aktiv deyildi, indi küçə oyunları uşaqlar üçün maraqsızlaşıb. Çünki internet - virtual oyunlar uşaqları daha çox cəlb edir. 

Övlad ailənin güzgüsüdür. Uşaq valideynlərin əlindən telefonun düşmədiyini görürsə, ona meyillənəcək. Valideynlərdən sorğu keçirsək ki, sonuncu dəfə uşağınızla hansı oyunu oynamısınız? Cavab olacaq: heç bir oyun.

Bağçalarda da vəziyyət belədir. Əvvəllər bağçalarda televizor, kompüterdən istifadə olunmurdu. İndi isə onlara meyillilik yaranır. 

İndi dördüncü və beşinci sinifdən başlayaraq uşaqlar sosial şəbəkələrdən istifadə edirlər. "TikTok" kimi proqramlarda bunu görmək olur. Uşaq nədənsə məhrum olanda onu əldə etmək üçün mübarizə aparır. Uşaqları internetdən tamamilə məhrum etmək yox, sadəcə, zaman vermək lazımdır - dərsləri oxuduqdan sonra bir saat, məsələn. Valideynlər uşaq ağlayanda, yemək yeyəndə ona telefon verirlər və uşaq yemək qarşısına gələndə gözləri telefon axtarır. Həyatımızda zərərli heç nə yoxdur, zərərli hədd var". 

Valideynlər də bu fikri təsdiqləyir, məsələnin sırf onların narahatlıqlarından irəli gəldiyini deyirlər.

Valideyn Aytən Dadaşova deyir ki, uşaqları həyətə buraxmamasının səbəbi həyətdəki digər uşaqlardır:

"Dörd və səkkiz yaşlı iki oğlum var. Evdə maşınları ilə oynayırlar və ya bir-birinə riyaziyyat məsələləri deyib həll edirlər. Həyətdəki uşaqların əksəriyyəti söyüş söyür və aqressivdir. Uşaqlarımı onların içərisinə necə buraxa bilərəm?"

Buradan da görünür ki, hər şey ailədə formalaşır və cəmiyyətdə hər kəs bir-birinə təsir edə bilir. Bəlkə də, uşaqlar küçədən küsməyib, sadəcə, əyləncə məfhumlarını qarışdırıblar. Bu gün onlara düzgün yol göstərmək və dünyagörüşlərini, zövqlərini formalaşdırmaq üçün düzgün cəmiyyətdə böyütmək ancaq valideynlərdən asılıdır. 

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Ağ Evdən açıqlama: “Tramp demokratlara qarşı hüquqi təqibə başlamayacaq”

İranın Şiraz şəhərində 11 nəfər öldü - FOTO

"Napoli" futbolçusuna 150 milyon qiymət qoydu

Bağ evlərindən oğurluq edən şəxslər saxlanıldılar - FOTO

“Tünzalə çox danışır, Elza müğənni deyil”

İtaliyada 100-ə yaxın reys təxirə salınıb - SƏBƏB

Ekspert: "Nazarbayevin əsasını qoyduğu xarici siyasi kurs onun xələfləri tərəfindən davam etdiriləcək"

ABŞ-da məscidə od vuruldu

Tereza Mey istefa şərtini açıqladı

"Bizə qarşı oyunlarda güclərinin 200 faizini istifadə edirlər"

Süd və süd məhsulları alarkən diqqətli olun!

Türkiyə Rusiya vətəndaşları üçün vizanı ləğv edir

"Reytinqə görə məxluqları efirə çıxarıb dağ başına qoyurlar"

Bakıda kompüter oyunları salonundan oğurluq edən qrupun bir üzvü saxlanıldı

Tanınmış marketdə malların kassada başqa qiymətə satılması ilə bağlı açıqlama - FOTO

“Çat Kapı Aşk” filminin qala-gecəsi İstanbulda keçirildi - VİDEO - FOTO

10 448 tənha ahıl və əlilliyi olan şəxs evlərində sosial xidmətlə təmin olunur

“Qaşıqçı cinayəti”ndə əsas günahkarın məhkəmədən yayındığı məlum olub

LUKOIL "Şahdəniz- 2" layihəsi üçün kreditdən niyə imtina etdi?

Azərbaycanda 25 nəfərin öldüyü yanğın daha bir cinayətin üstünü açıb - Qaçırdığı qadını öldürmək istəyib.…

İranda çovğun və daşqın: 113 min nəfərə yardım edilib - VİDEO

AÇ-2020-nin talismanı bəlli oldu

Almaniya yeni islam yaratmaq istəyir

Ayanın 4 evi, 3 maşını var

Qazaxıstanda daha iki şəhərin adını dəyişmək istəyirlər

Gömrükdə avtomobillərdən 14 mobil telefon çıxdı - FOTO

Əminin məhbus qardaşoğluna telefon ötürmək cəhdi alınmadı - FOTO

Peçenye 24 yaşlı qadını öldürdü

Azərbaycan hekayələri Fransada təqdim olundu - FOTO

İspaniya Kralı Argentinada bir saat təyyarədə qaldı

19 cinayətin üstü “isti izlər”lə açıldı

"Erməni əsgərlərin cəzalandırılaraq Dağlıq Qarabağa göndərilməsi bir çox mətləblərdən xəbər verir"

Ukraynada prezidentliyə ən şanslı namizədlər - REYTİNQ

77 il əvvəl itkin düşən sualtı qayıq tapıldı - VİDEO

Müharibə veteranlarına Prezident təqaüdü təyin olunacaq - Tarix açıqlandı

Müharibə veteranlarına Prezident təqaüdü təyin olunacaq - Tarix açıqlandı

Gürcüstanda sosial işçilər tətil elan edirlər

Son 100 ildə adını dəyişən ölkələr - SİYAHI

Expressbank aztəminatlı ailələrə bayram sevinci bəxş etdi

Netanyahu ABŞ səfərini yarımçıq qoydu

"Azərbaycanın güclü futbolçuları var"

Bu gün Sumqayıtın bir hissəsində işıq olmayacaq

Myanmada dəhşətli partlayış: 16 ölü, 48 yaralı

Bədii gimnastımız beynəlxalq turnirdə 2 bürünc medal qazandı

İranda benzin borusu yanır

Sabahın hava proqnozu açıqlandı

İdman gimnastlarımız Dünya Kubokunda çıxış ediblər

Yeni Zelandiyadakı terroru kral komissiyası araşdıracaq

Qazaxıstanda neft yatağında yanğın

Prezident İlham Əliyev banqladeşli həmkarını təbrik edib

“Ayselin günahı yoxdur” - Ayandan həmkarına dəstək - VİDEO

Azərbaycan Litvaya qarşı

Keşişə 1 milyon dollar verildi

Tramp-Rusiya sövdələşməsi təsdiq olunmadı

Rusiyalı ekspert: "Paşinyan və komandası Ermənistan iqtisadiyyatını tamamilə çıxılmaz vəziyyətə salacaq"

AVRO-2020-nin seçmə mərhələsi - Türkiyə yenə meydana çıxır

Azərbaycandan Həcc ziyarətinə getmək istəyənlərin sayı artır

Putin II Dünya müharibəsi ilə bağlı tədbirə çağırılmadı

Gömrükdən "Marlboro" və kürü keçirmək istədi - FOTO

Hollandiya - Almaniya matçında 5 qol - VİDEO - FOTO

İsrailə raket atıldı - YARALILAR VAR

Tramp Türkmənistanın Azərbaycan vasitəsilə Qərbə qaz ixrac etmək imkanından yararlanacağına ümid edir

İsrail XİN Trampın Qolan yüksəkliləri haqqında imzalayacağı sənədin tarixini elan edib

ABŞ-ın Yaponiyadakı hərbi bazasında partlayış

NATO-nun baş katibi Tbilisiyə gəlib

Azərbaycanın rəqibi Uels Slovakiyanı məğlub etdi

Ərdoğan: "Bu bütün dünyaya təhdiddir"

Azərbaycanda 240-dan çox uşaq ürəyindən əməliyyat edilib

"Serbiya NATO üzvü olmaq istəmir"

Tarixi oyunlarda Azərbaycana ilk medalı qazandıran xanım - Portret - FOTO

Bir nəfərin auditoriyada 150 adamı öyrətmək dövrü bitmək üzrədir - Uğur hekayəsi - FOTO

Fərəh Əliyeva: "Bu sənət əynimə biçilib" - FOTO

15 yaşlı qız dəm qazından zəhərlənib

AVRO-2020: Almaniya - Niderland oyununda 5 qol vuruldu

Flora Kərimova ilə Afət Fərmanqızı arasında yaşanan qalmaqala Brilliant Dadaşova da qoşuldu

Günün qoroskopu: Yeni maraqlı görüş və tanışlıqlar ola bilər

İtaliyanın "Kazalesi" mafiya şəbəkəsinin 4 üzvü həbs olunub

Naməlum avtomobil 2 qadını vurdu

PSJ Tuxellə yeni müqavilə imzalayacaq

AVRO-2020: Xorvatiya uduzdu, İsraildə 6 qol

Seçkidə səs yığa bilmədi, istefa verdi

Nazarbayev istefa qərarını Putinə deyibmiş

Azəri qızı Güneldən sinəsi və göbəyi açıq FOTOLAR

Ruminiya İsrail səfirliyini Qüdsə köçürür

Kənd uşaqlarına dərs keçmək üçün hər gün Bakıdan Siyəzənə gedən xanımlar - Örnək - FOTO

Universiteti bitirəndən 2 il sonra öz işini qurdu - FOTO

Hindistanda avtobus qəzası: 6 ölü, 45 yaralı

AVRO-2020: Uelsdən qələbə, Qazaxıstan darmadağın oldu

"Qaynanam Elminaz xala mükəmməl insandır" - FOTO

Dənizə düşən şəxs xilas edilib

Həyat yoldaşını səyahət zamanı tapan Rahidə - Səyyah - FOTO

Onun, erməni şahmatçı ilə qarşılaşmada etdiyi "quduz vəzir" kombinasiyası hələ də şahmat aləmində müzakirə olunur - FOTO

Keçmiş prezident evini 80 dollara kirayəyə verir

Enən təyyarəni ildırım vurdu

Soçidə enən təyyarəni ildırım vurdu

Kişi arvadını öldürmək üçün təyyarəni öz evinə çırpdı - VİDEO

Paşinyan Baxtadze ilə görüşüb

"Barselona" ilə "Real" arasında mübarizə

“Belə şeylərə normal münasibət bəsləyirəm” - Şeydayev

Macarıstanda saxlanılan şəxs İŞİD terrorçusu çıxdı

İndoneziyada ilk metro xətti açıldı

“Sözsüz ki, kefsizik” - Yurçeviç

Hazarddan "Real Madrid"ə keçidi haqda açıqlama

Afrikada qasırğa nəticəsində ölənlərin sayı 761 nəfərə çatdı - VİDEO - FOTO