AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Ombudsman 20 Yanvarla bağlı beynəlxalq təşkilatlara bəyanat ünvanladı

  41

İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Elmira Süleymanova 1990-cı il 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb.

Ombudsman Aparatından Demokratikmusavat.com-a verilən məlumata görə, bəyanat BMT-nin Baş Katibinə, BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasına, BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarına, BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarına, BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasına, YUNİSEF-ə, YUNESKO-ya, Avropa İttifaqına, Avropa Şurasına, ATƏT-ə, Beynəlxalq və Avropa Ombudsmanlar İnstitutlarına, Asiya Ombudsmanlar Assosiasiyasına, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına və bu quruma üzv dövlətlərin Ombudsmanlar Assosiasiyasına, Avropa Uşaq Hüquqları Ombudsmanları Şəbəkəsinə, Beynəlxalq Sülh Bürosuna, müxtəlif ölkələrin ombudsmanlarına, Azərbaycan Respublikasının xarici ölkələrdəki və xarici ölkələrin respublikamızdakı səfirliklərinə, Azərbaycanın diaspor təşkilatlarına göndərilib.

Bəyanatda deyilir: "1990-cı il qanlı 20 Yanvar faciəsindən artıq 29 il keçir. Unudulması mümkün olmayan, insanlığa qarşı törədilmiş bu qatı cinayət hər dəfə ürək ağrısı ilə yad edilir. Yaddaşlara Qara Yanvar gecəsi kimi həkk olunmuş həmin qanlı tarix həm şəhidlərimizin anım günü, həm də Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə aparan xalqımızın birliyi, fəxr və şərəf günüdür. Bu hadisələr bir daha nümayiş etdirdi ki, xalqımız müstəqilliyinin, pozulmuş hüquqlarının bərpa olunması naminə savaşmaq əzmindədir.

Belə ki, 1988-ci ildən başlayaraq Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində baş qaldıran erməni separatizminə keçmiş SSRİ rəhbərliyi tərəfindən dəstək verilməsi və ölkəmizə qarşı qərəzli mövqe nəticəsində adı çəkilən vilayətin idarə və təşkilatlarının tədricən respublikamızın tabeliyindən çıxarılması, azərbaycanlıların Ermənistandakı tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya edilməsi, soydaşlarımızın ağır işgəncələrə, zorakılıqlara məruz qalması xalqımızın səbrini tükəndirmişdi. Həmin dövrdəki Sovet hökumətinin göstərişi ilə xalqımızın haqlı etirazını boğmaq, Azərbaycanda genişlənən milli-azadlıq hərəkatının qarşısını almaq üçün 20 Yanvar qırğını törədildi.

Rəsmi faktlara əsasən bildiririk ki, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet ordusunun qoşunları qəfildən Bakı və Sumqayıt şəhərlərinə, habelə ölkəmizin digər şəhər və rayonlarına yeridilmiş, hərbi gəmilərlə gətirilmiş desant qrupları, tanklar və digər ağır hərbi texnikadan istifadə etməklə, dinc əhalini atəşə məruz qoymuş, bununla da beynəlxalq hüquq normaları, keçmiş SSRİ-nin və Azərbaycan SSR-in konstitusiyalarının müvafiq müddəaları, fundamental insan hüquqları kobudcasına pozulmuş, doğma yurdunun azadlığının və öz hüquqlarının müdafiəsinə qalxmış çoxmillətli xalqımıza qarşı insanlıq əleyhinə qatı cinayət törədilmişdir.

Bakıya daxil olan silahlı qoşunlar milliyyətindən, yaşından və cinsindən asılı olmayaraq, 168 nəfər silahsız mülki şəxsi, o cümlədən uşaqları, qadınları və yaşlıları amansızcasına öldürmüş, paytaxtda və başqa ərazilərdə 744 dinc, günahsız insan yaralanmış, yüzlərlə adam itkin düşmüş, 841 nəfər qanunsuz olaraq həbs edilmişdir. Həmin hadisələr zamanı hətta yaralıları çıxaran təcili tibbi yardım maşınlarına və həkimlərə də atəş açılmış, nəticədə tibb işçiləri şəhid olmuş, yaralanmışlar. Qadağan edilmiş silah və sursatdan istifadə etməklə ölçüyəgəlməz dağıntılar törədilmişdir. Hadisə ilə bağlı məlumatın əhalidən gizlədilməsi məqsədilə SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin təşkil etdiyi təxribat nəticəsində Respublika televiziyasının enerji bloku partladılmışdır.

O dövrdə Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev bu qanlı hadisələrlə bağlı Moskva şəhərində Azərbaycan xalqı adından sərt bəyanat vermiş, 20 Yanvar faciəsində xalqımıza qarşı törədilmiş qırğına siyasi qiymət verilməsini və günahkarların cəzalandırılmasını tələb etmişdir.

Qeyd olunmalıdır ki, həmin hadisələr xalqımızın iradəsini qıra bilməmiş və azadlıq mübarizəsi 1991-ci ildə Azərbaycanın öz müstəqilliyinin bərpası ilə nəticələnmişdir.

Prezident Heydər Əliyevin tövsiyəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi xüsusi sessiya keçirmiş və bu qanlı hadisəyə siyasi-hüquqi qiymət verilmişdir. 20 Yanvar tarixi respublikamızda hər il Ümumxalq Hüzn günü kimi qeyd olunur və həmin gün yüz minlərlə insan tərəfindən şəhidlər ehtiramla yad edilir.

Faciə zamanı qətlə yetirilmiş, müxtəlif millətlərdən olan Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarına ölkə Prezidentinin müvafiq Fərmanına əsasən "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı verilmiş, habelə "1990-cı il 20 Yanvar hadisələri zamanı əlil olmuş şəxslərə dövlət qayğısının artırılması haqqında" Sərəncama əsasən, müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir, bu şəxslərə dövlət tərəfindən müavinət, şəhid ailələrinə isə Prezident təqaüdü verilir.

Hər il olduğu kimi, bu il də dünya ictimaiyyətinin diqqətini həmin qanlı hadisələrə yönəltmək məqsədilə müvafiq Sərəncamla "20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümünün keçirilməsi ilə bağlı tədbirlər planı" təsdiq edilib və icra olunur.

Həmin dəhşətli faciə dinc əhalinin qırılmasına səbəb olub. Nəticədə BMT-nin Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsi, Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt və digər beynəlxalq hüquqi sənədlər kobud şəkildə pozulub. Lakin öz mahiyyətinə və miqyasına görə XX əsrdə törədilmiş ən dəhşətli cinayətlərdən olan 20 Yanvar hadisələrinə indiyədək beynəlxalq hüquqi qiymət verilməyib, qanlı aksiyanın sifarişçiləri və icraçıları cəzalandırılmayıb.

Beynəlxalq hüquqa əsasən, 20 Yanvar faciəsi insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilməlidir. Belə ki, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Statutunun 7-ci maddəsinə əsasən, insanların məhv edilməsi, məcburi yoxa çıxarılması, siyasi, irqi, etnik, mədəni və ya cinsi motivlərə görə təqib edilməsi, işgəncə, qəsdən güclü iztirablara səbəb olma və ya ağır bədən xəsarətləri, yaxud fiziki və ya psixi sağlamlığa mühüm ziyan vurmaqdan ibarət olan digər qeyri-insani hərəkətlər insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilir.

O dövrdə Sovet dövlətinin rəhbərliyi beynəlxalq hüquq normalarını kobudcasına pozaraq, həmin cinayətlə Ermənistana dəstək vermiş, nəticədə Azərbaycana qarşı uzunmüddətli erməni təcavüzü, etnik təmizləmə, soyqırımı baş vermiş, respublikamızın torpaqlarının 20 faizi zəbt edilmiş, Ermənistan ərazisindən, ölkəmizin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Dağlıq Qarabağ və ətraf yeddi rayondan yerli azərbaycanlı əhali zorla qovulmuşdur. Bu hadisələr kütləvi şəkildə dinc əhalinin fundamental hüquqlarının pozulması ilə nəticələnmiş və indiyədək bir milyondan çox soydaşımız qaçqın və məcburi köçkün həyatı yaşayır.

Azərbaycan tərəfi bu münaqişənin sülh yolu ilə həllinə mütəmadi olaraq səylər göstərir, təşəbbüslər irəli sürür. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev münaqişənin sülh yolu ilə yalnız ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllini tapmasının, zəbt edilmiş Azərbaycan torpaqlarından işğalçı qüvvələrin çıxarılmasının zəruriliyini dəfələrlə və qətiyyətlə nüfuzlu beynəlxalq qurumların, o cümlədən BMT Baş Məclisinin tribunalarından bəyan etmişdir. Bu isə nüfuzlu beynəlxalq qurumların müvafiq qərarlarında, o cümlədən Avropa Parlamentinin 12 dekabr 2018-ci ildə qəbul etdiyi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bir daha vurğulandığı Qətnamədə öz əksini tapmışdır.

Qeyd olunmalıdır ki, 29 il əvvəl törədilmiş 20 Yanvar hadisələrinin beynəlxalq hüquqa əsasən, beynəlxalq cinayətlərin ən ağır növlərindən olan insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilməsi üçün kifayət qədər hüquqi sənədlər, eyni zamanda bu qətliamın icrasına əmr verənlərin və törədənlərin, ən əvvəl isə o vaxtki Sovet dövləti rəhbərliyinin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün yetərincə əsaslar mövcuddur.

Bu kimi halları törədənlərin cəzalandırılmaması dünyanın hədəflədiyi əsas prioritetlərinə, BMT-nin prinsiplərinə, Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə ziddir.

Biz dünya ictimaiyyətini və beynəlxalq qurumları Azərbaycan xalqının haqlı tələblərini dəstəkləməklə, insanlıq əleyhinə bu cinayəti törətmiş şəxslərin layiqincə cəzalandırılması naminə bu qanlı aksiyaya beynəlxalq hüquqi qiymət verməyə çağırırıq".

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Zakir Həsənov hərbi hospitalda - FOTO

3 maşın toqquşdu, qadın öldü - Azərbaycanda - FOTO

"Təki hamının ailəsi müğənnininki kimi qeyrətli olsun" - Fatimə və Roza əsəbiləşdi

Tanınmış azərbaycanlı müğənni məşhur restoranda zəhərləndi

11 klub 1 futbolçu ilə maraqlanır

Heydər Əliyev Fondu sosial xidmət müəssisəsində Novruz şənliyi təşkil edib - FOTO

Böyük Britaniya Aİ-dən "Brexit"in təxirə salınmasını istəyib

Bakı sakinindən tapança və 6 ədəd patron götürülb

Bu xəstəxananın 14 min qaz borcu var - "Azəriqaz" məhkəməyə verdi

Nə qədər çalışsam da "Bacanaqlar"la "Qız atası"nı... - Mehriban Ələkbərzadə ilə MÜSAHİBƏ - FOTO

Modriç 7-ci dəfə "ən yaxşı" seçildi

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb

DİM məhkəməyə verildi - 75 manata görə

Prezident İlham Əliyev Qazaxıstan prezidenti Kasım-Jomart Tokayevi təbrik edib - YENİLƏNİB

Nazirlik “Veysəloğlu”nu 2 milyon cərimələdi

"Əminəm ki, problemi yoluna qoyacağıq"

Xınalıq yolunda qar uçqunu oldu

"Real" "Liverpul"un super ulduzunu istəyir

Bayrama gələnlər qəzaya düşdü - Azərbaycanda - FOTO

Prezident İlham Əliyev Qazaxıstan prezidenti vəzifəsini icra edən Kasım-Jomart Tokayevi təbrik edib

"Beşiktaş"ın baş məşqçi postuna namizədlər - SİYAHI

"Bavariya”dan 80 milyonluq transfer

Prezident İlham Əliyev Qazaxıstan xalqının lideri Nursultan Nazarbayevə zəng edib

"Bizim həyət" layihəsi çərçivəsində abadlaşdırılan növbəti həyət sakinlərin istifadəsinə verilib - FOTO

Ferqüssonun çeynənmiş saqqızı ŞOK QOYMƏTƏ satıldı

Vüsalə həbsdə olan Təranənin qızını ziyarət etdi - FOTO

Qazaxıstan parlamenti Astananın adının dəyişdirilməsi haqda qanun qəbul etdi

Kasilyasdan yeni müqavilə

"Qadağalarla yaşayan qızlar ikiüzlüdür" - Səmra

Türkiyədə şiddətli zəlzələ

Dariqa Nazarbayeva Qazaxıstan senatının spikeri seçilib

"Barselona"nın transfer bombası

Bundesliqa klubu yeni baş məşqçisini açıqladı

Ronaldo və Messi eyni klubda çıxış edə bilər - İDDİA

Hökumətdən maraqlı təklif - Hər ata görə min dollar

Qazaxıstanın yeni prezidenti vəzifəsinin icrasına başladı

Zakir Həsənov Pakistana rəsmi səfərə gedir

Əlilliyi olan şəxslər, valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlar peşə təhsili müəssisələrinə müsabiqədənkənar qəbul ediləcək - YENİ QAYDA

Elmar Məmmədyarov Çili Respublikasında bir sıra görüşlər keçirib - FOTO

Evində narkotik yetişdirən şəxs ələ keçdi

Nikola Yurçeviç Qurban Qurbanovun qadağasını ləğv etdi - Zaqrebdə son vəziyyət necədir?

Azərbaycanda ötən il 1286 minik avtomobili istehsal edilib

Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir"

Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycanın qonşu dövlətlərlə əlaqələri yeni mərhələyə qədəm qoyub"

"Mərcan" toyuqlu Şah plov Novruz süfrəsinin əsas bəzəyidir

Prezident İlham Əliyev: "Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin icrası Azərbaycanın uzunmüddətli, dayanıqlı inkişafını təmin edəcək, siyasi və iqtisadi maraqlarımızı qoruyacaq"

Dörd ölkədən Türkiyəyə qarşı həmlə

"Barselona"nın bəyənmədiyi futbolçunu 25 klub istəyir

Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək"

Prezident İlham Əliyev: "Bu il və bundan sonrakı illərdə ordu quruculuğu üçün nə lazımsa, onu da edəcəyik"

Türkiyədə əməliyyat: Çox sayda PKK mənsubu həbs olundu

Azərbaycan Prezidenti: "Hər bir sahədə islahatların aparılması ilə bağlı müvafiq göstərişlər verilib və sənədlər paketi hazırlanır"

Əhalinin banklardakı pulları 8 milyard manatı keçib

Abramoviç “Çelsi”yə qiymət qoydu: 2,5 milyard!

Azərbaycan Prezidenti: "Problemli kreditlərin həlli ilə bağlı fərmanın dünyada bənzəri yoxdur"

Gümüş İtaliya yolunda

Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə danışıqlar formatının dəyişdirilməsi ilə bağlı qaldırılan məsələləri qəbul edə bilməz"

Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan yalnız və yalnız inkişaf yolu ilə gedəcək, vətəndaşların sosial vəziyyəti ildən-ilə yaxşılaşacaq"

ABŞ-Türkiyə böhranının nəticəsi ağır olacaq - Oleq Ponomarenko

Qazaxda bir gecədə üç nəfər bıçaqlandı

Düşmən cəbhədə təxribat törətdi

Tramp Makrona zəng etdi: Suriyadakı vəziyyət...

"Sarı jiletlər"in aksiyaları Fransaya 200 milyon avroya başa gəlib

"O insanlarla İŞİD arasında fərq yoxdur" - Ərdoğandan sərt sözlər

İqtisadiyyat Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların sayı artıb

Cənubi Koreyada neft tankerində yanğın: 2 ölü

İndoneziyada zəlzələ, 5,2 bal

Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd edilir

Qaçqın axınının azalması meyli saxlanılır

Şəkər xəstələri üçün dərmanların alınmasına ayrılan vəsait 22 faiz artırılıb

Bayram repertuarı

On yaşlı azərbaycanlı qız Amerikada 100 min dollar qazana bilər - VİDEO

ABŞ prezidentliyinə namizəd ilk 24 saat ərzində 6,1 milyon dollardan artıq vəsait toplayıb

Qızlar üçün maraqlı NOVRUZ FALLARI

Sədaqət toyunun vaxtını AÇIQLADI

Metropolitendə ilk dəfə Novruz şənliyi təqdim olunur - FOTO

Günün qoroskopu: Özəl həyatda isə işlər o qədər də yaxşı deyil

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib

Əfv sərəncamı Prezidentimizin humanizm siyasətinin daha bir nümunəsidir

Sabahdan BAYRAM TƏTİLİ başlayır

Övladlığagötürmə ilə bağlı yeni qaydalar hazırlanır

Türkiyədə Koroğluya abidə ucaldıldı

Tehranda təyyarədə yanğın olub

Xoşqədəm Hidayətqızı: "O rəqqasə də ailə dağıdıb"

Azərbaycan şəhəri erməni şəhəri ilə qardaşlaşıb?

Məşhur müğənnini öldürmək istəyən azərbaycanlı kimdir?

Paşinyan “Putinin NATO-su”na faciəvi ssenari yazdı: Dağılacaq, əgər...

Zurabişvili azərbaycanlılarla görüşdü - FOTO

U-21 millimizə daha bir futbolçu çağırıldı

Bütün oyunlar eyni saatda - birinci divizion

Novruzda damdan atılan duz və Bahar qız haqqında maraqlı məlumatlar

Yeni yaradılan Ərazi Tikinti-Planlaşdırma Mərkəzinin ödənişli xidmətləri - SİYAHI

Azərbaycanda bayram ərəfəsində qızıl və gümüş bahalaşıb

Bakıdan tarixi Novruz şəkilləri - FOTO

Ronaldu İspaniyada klinika açdı

AÇ-2020-nin seçmə mərhələsinin topu təqdim olundu

"0:6 hesablı məğlubiyyəti hamımız xatırlayırıq" - Maksim Medvedev

"Azərbaycan millisi bizə çətinlik yarada bilər" - xorvatiyalı hücumçu

Rusiya diviziyaları HÜCUMA HAZIRDIR

Qıpçaq bəyinin sultan nəvəsinin gedişi – Nazarbayev hər kəsi mat qoydu

BMW-dən türk dili qadağası

Bakıda yataqxanada yanğın: Sakinlər təxliyyə olundu

Riqa-Bakı-Riqa aviareysləri bərpa olunacaq

Novruz gəlir, yaz gəlir...

“Keçəl” və “Kosa” ilə bağlı təzadlı fikirlər - Onlar dəyişdirilməlidirmi?

Prezident İlham Əliyev: Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur və İçərişəhər öz gözəl simasını saxlayır

İtaliyanın əyalət parlamenti “erməni soyqırımı”nı tanıdı

Nəriman Həsənzadə: "Onda “Oskar”ı da ləğv etsinlər" - MÜSAHİBƏ

Gömrükçülərdən daha bir əməliyyat: 110 kiloqramdan artıq heroin aşkarlandı

Azərbaycan Premyer Liqasında 22-ci turun oyunlarının vaxtı açıqlandı

"Ailə dağıdan bütün məşhurların adını efirdə açıqlayacağam" - Xoşqədəm