AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Ombudsman 20 Yanvarla bağlı beynəlxalq təşkilatlara bəyanat ünvanladı

  15

İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Elmira Süleymanova 1990-cı il 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb.

Ombudsman Aparatından Demokratikmusavat.com-a verilən məlumata görə, bəyanat BMT-nin Baş Katibinə, BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasına, BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarına, BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarına, BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasına, YUNİSEF-ə, YUNESKO-ya, Avropa İttifaqına, Avropa Şurasına, ATƏT-ə, Beynəlxalq və Avropa Ombudsmanlar İnstitutlarına, Asiya Ombudsmanlar Assosiasiyasına, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına və bu quruma üzv dövlətlərin Ombudsmanlar Assosiasiyasına, Avropa Uşaq Hüquqları Ombudsmanları Şəbəkəsinə, Beynəlxalq Sülh Bürosuna, müxtəlif ölkələrin ombudsmanlarına, Azərbaycan Respublikasının xarici ölkələrdəki və xarici ölkələrin respublikamızdakı səfirliklərinə, Azərbaycanın diaspor təşkilatlarına göndərilib.

Bəyanatda deyilir: "1990-cı il qanlı 20 Yanvar faciəsindən artıq 29 il keçir. Unudulması mümkün olmayan, insanlığa qarşı törədilmiş bu qatı cinayət hər dəfə ürək ağrısı ilə yad edilir. Yaddaşlara Qara Yanvar gecəsi kimi həkk olunmuş həmin qanlı tarix həm şəhidlərimizin anım günü, həm də Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə aparan xalqımızın birliyi, fəxr və şərəf günüdür. Bu hadisələr bir daha nümayiş etdirdi ki, xalqımız müstəqilliyinin, pozulmuş hüquqlarının bərpa olunması naminə savaşmaq əzmindədir.

Belə ki, 1988-ci ildən başlayaraq Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində baş qaldıran erməni separatizminə keçmiş SSRİ rəhbərliyi tərəfindən dəstək verilməsi və ölkəmizə qarşı qərəzli mövqe nəticəsində adı çəkilən vilayətin idarə və təşkilatlarının tədricən respublikamızın tabeliyindən çıxarılması, azərbaycanlıların Ermənistandakı tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya edilməsi, soydaşlarımızın ağır işgəncələrə, zorakılıqlara məruz qalması xalqımızın səbrini tükəndirmişdi. Həmin dövrdəki Sovet hökumətinin göstərişi ilə xalqımızın haqlı etirazını boğmaq, Azərbaycanda genişlənən milli-azadlıq hərəkatının qarşısını almaq üçün 20 Yanvar qırğını törədildi.

Rəsmi faktlara əsasən bildiririk ki, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet ordusunun qoşunları qəfildən Bakı və Sumqayıt şəhərlərinə, habelə ölkəmizin digər şəhər və rayonlarına yeridilmiş, hərbi gəmilərlə gətirilmiş desant qrupları, tanklar və digər ağır hərbi texnikadan istifadə etməklə, dinc əhalini atəşə məruz qoymuş, bununla da beynəlxalq hüquq normaları, keçmiş SSRİ-nin və Azərbaycan SSR-in konstitusiyalarının müvafiq müddəaları, fundamental insan hüquqları kobudcasına pozulmuş, doğma yurdunun azadlığının və öz hüquqlarının müdafiəsinə qalxmış çoxmillətli xalqımıza qarşı insanlıq əleyhinə qatı cinayət törədilmişdir.

Bakıya daxil olan silahlı qoşunlar milliyyətindən, yaşından və cinsindən asılı olmayaraq, 168 nəfər silahsız mülki şəxsi, o cümlədən uşaqları, qadınları və yaşlıları amansızcasına öldürmüş, paytaxtda və başqa ərazilərdə 744 dinc, günahsız insan yaralanmış, yüzlərlə adam itkin düşmüş, 841 nəfər qanunsuz olaraq həbs edilmişdir. Həmin hadisələr zamanı hətta yaralıları çıxaran təcili tibbi yardım maşınlarına və həkimlərə də atəş açılmış, nəticədə tibb işçiləri şəhid olmuş, yaralanmışlar. Qadağan edilmiş silah və sursatdan istifadə etməklə ölçüyəgəlməz dağıntılar törədilmişdir. Hadisə ilə bağlı məlumatın əhalidən gizlədilməsi məqsədilə SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin təşkil etdiyi təxribat nəticəsində Respublika televiziyasının enerji bloku partladılmışdır.

O dövrdə Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev bu qanlı hadisələrlə bağlı Moskva şəhərində Azərbaycan xalqı adından sərt bəyanat vermiş, 20 Yanvar faciəsində xalqımıza qarşı törədilmiş qırğına siyasi qiymət verilməsini və günahkarların cəzalandırılmasını tələb etmişdir.

Qeyd olunmalıdır ki, həmin hadisələr xalqımızın iradəsini qıra bilməmiş və azadlıq mübarizəsi 1991-ci ildə Azərbaycanın öz müstəqilliyinin bərpası ilə nəticələnmişdir.

Prezident Heydər Əliyevin tövsiyəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi xüsusi sessiya keçirmiş və bu qanlı hadisəyə siyasi-hüquqi qiymət verilmişdir. 20 Yanvar tarixi respublikamızda hər il Ümumxalq Hüzn günü kimi qeyd olunur və həmin gün yüz minlərlə insan tərəfindən şəhidlər ehtiramla yad edilir.

Faciə zamanı qətlə yetirilmiş, müxtəlif millətlərdən olan Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarına ölkə Prezidentinin müvafiq Fərmanına əsasən "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı verilmiş, habelə "1990-cı il 20 Yanvar hadisələri zamanı əlil olmuş şəxslərə dövlət qayğısının artırılması haqqında" Sərəncama əsasən, müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir, bu şəxslərə dövlət tərəfindən müavinət, şəhid ailələrinə isə Prezident təqaüdü verilir.

Hər il olduğu kimi, bu il də dünya ictimaiyyətinin diqqətini həmin qanlı hadisələrə yönəltmək məqsədilə müvafiq Sərəncamla "20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümünün keçirilməsi ilə bağlı tədbirlər planı" təsdiq edilib və icra olunur.

Həmin dəhşətli faciə dinc əhalinin qırılmasına səbəb olub. Nəticədə BMT-nin Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsi, Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt və digər beynəlxalq hüquqi sənədlər kobud şəkildə pozulub. Lakin öz mahiyyətinə və miqyasına görə XX əsrdə törədilmiş ən dəhşətli cinayətlərdən olan 20 Yanvar hadisələrinə indiyədək beynəlxalq hüquqi qiymət verilməyib, qanlı aksiyanın sifarişçiləri və icraçıları cəzalandırılmayıb.

Beynəlxalq hüquqa əsasən, 20 Yanvar faciəsi insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilməlidir. Belə ki, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Statutunun 7-ci maddəsinə əsasən, insanların məhv edilməsi, məcburi yoxa çıxarılması, siyasi, irqi, etnik, mədəni və ya cinsi motivlərə görə təqib edilməsi, işgəncə, qəsdən güclü iztirablara səbəb olma və ya ağır bədən xəsarətləri, yaxud fiziki və ya psixi sağlamlığa mühüm ziyan vurmaqdan ibarət olan digər qeyri-insani hərəkətlər insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilir.

O dövrdə Sovet dövlətinin rəhbərliyi beynəlxalq hüquq normalarını kobudcasına pozaraq, həmin cinayətlə Ermənistana dəstək vermiş, nəticədə Azərbaycana qarşı uzunmüddətli erməni təcavüzü, etnik təmizləmə, soyqırımı baş vermiş, respublikamızın torpaqlarının 20 faizi zəbt edilmiş, Ermənistan ərazisindən, ölkəmizin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Dağlıq Qarabağ və ətraf yeddi rayondan yerli azərbaycanlı əhali zorla qovulmuşdur. Bu hadisələr kütləvi şəkildə dinc əhalinin fundamental hüquqlarının pozulması ilə nəticələnmiş və indiyədək bir milyondan çox soydaşımız qaçqın və məcburi köçkün həyatı yaşayır.

Azərbaycan tərəfi bu münaqişənin sülh yolu ilə həllinə mütəmadi olaraq səylər göstərir, təşəbbüslər irəli sürür. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev münaqişənin sülh yolu ilə yalnız ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllini tapmasının, zəbt edilmiş Azərbaycan torpaqlarından işğalçı qüvvələrin çıxarılmasının zəruriliyini dəfələrlə və qətiyyətlə nüfuzlu beynəlxalq qurumların, o cümlədən BMT Baş Məclisinin tribunalarından bəyan etmişdir. Bu isə nüfuzlu beynəlxalq qurumların müvafiq qərarlarında, o cümlədən Avropa Parlamentinin 12 dekabr 2018-ci ildə qəbul etdiyi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bir daha vurğulandığı Qətnamədə öz əksini tapmışdır.

Qeyd olunmalıdır ki, 29 il əvvəl törədilmiş 20 Yanvar hadisələrinin beynəlxalq hüquqa əsasən, beynəlxalq cinayətlərin ən ağır növlərindən olan insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilməsi üçün kifayət qədər hüquqi sənədlər, eyni zamanda bu qətliamın icrasına əmr verənlərin və törədənlərin, ən əvvəl isə o vaxtki Sovet dövləti rəhbərliyinin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün yetərincə əsaslar mövcuddur.

Bu kimi halları törədənlərin cəzalandırılmaması dünyanın hədəflədiyi əsas prioritetlərinə, BMT-nin prinsiplərinə, Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə ziddir.

Biz dünya ictimaiyyətini və beynəlxalq qurumları Azərbaycan xalqının haqlı tələblərini dəstəkləməklə, insanlıq əleyhinə bu cinayəti törətmiş şəxslərin layiqincə cəzalandırılması naminə bu qanlı aksiyaya beynəlxalq hüquqi qiymət verməyə çağırırıq".

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Yaponiyada supermarketlər şəbəkəsi xarici malların qiymətini endirir

Karlos Qon girov müqabilində azad ediləcəyi təqdirdə Yaponiyanı tərk etməyəcəyini bildirib

Səfərbərlik Xidmətinin rəisi İŞDƏN ÇIXARILDI

ABŞ-da azərbaycanlı: "Köpək balığını qrildə hazırlamışam" - FOTO

GMO məhsullar Azərbaycan bazarına əsasən hansı ölkələrdən daxil olur?

7 yaşlı azərbaycanlı vunderkind xarici və yerli təhsil müəssisələrindən təkliflər alır - FOTO

İrlandiya Britaniya ilə Brexitə dair ikitərəfli danışıqlara getməyəcək

Konor əl çəkmir: Rusiyada Həbiblə döyüşmək istəyirəm...

"Monako" hücumçusunu icarəyə verdi

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Davosda Çinin CGTN televiziyasına müsahibə verib

Prezident İlham Əliyev Davosda "Rossiya 1" televiziya kanalına müsahibə verib - FOTO

Prezident İlham Əliyev Davosda Dünya İqtisadi Forumunun prezidenti ilə görüşüb - FOTO

Qara dənizdə iki gəmidə yanğın nəticəsində 10 nəfər ölüb - YENİLƏNİB

Avropa İttifaqında transmilli narkomafiyaya zərbə endirilib

PKK-çı qadın: "Təşkilata qatılanlara ilk bunu edirlər" - VİDEO

Qara dənizin şimal sahillərində iki gəmidə yanğın başlayıb

Netanyahu: "İsrail ona təhdid yaradan istənilən ölkəyə zərbə endirəcək"

Bu gün "Səs həftəsi" başlanır

Ərdoğan Putinlə müzakirə edəcəyi əsas mövzunu açıqladı

Ruhəngiz Brilliantla arxiv FOTOsunu yaydı

Rusiya Baş Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru və müavininə sanksiya tətbiq edilib

“Bu şəhərdə” necə populyarlaşdı? - Astroloq

OPEK 2019-cu ildə Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozları açıqlayıb

"Barselona"dan sürpriz transfer həmləsi

32 yaşlı qadın "donuz qripi"ndən ölüb

Deputat: "Şəhidlər xiyabanı kimi müqəddəs bir məkandan siyasi məqsədlər üçün istifadəyə cəhd milli mübarizə tariximizə hörmətsizlikdir"

Rusiyanın ən yaşlı sakini öldü - 128 yaş...

"Trabzonspor"a təklif - Azərbaycan çempionatına qatılın

Ərdoğan: "Mənbic əsl sahiblərinə qaytarılacaq"

"Qəbələ"də baş məşqçi dəyişikliyi

“Təhminə və Zaur”da qalmaqal - Aktyorların pulunu ödəmədilər

Prezident İlham Əliyev meksikalı həmkarına başsağlığı verib

"Milli Şura"çıların itirilmiş mənəviyyatı...

Rusiyada bananlar arasında 50 kiloqram narkotik tapıldı

Biabırçılıq və ləyaqətsizlik saçan anlar - Zabil Məhərrəmov

Prezident İlham Əliyev Mehman Hüseynovun işinin obyektiv və ədalətli araşdırılması ilə bağlı tapşırıq verdi

Əməkdar artist Saleh Bağırovun babası imiş - FOTO

İrandan Azərbaycana narkotik vasitə keçirilməsinin qarşısı alındı

"Neftçi" yunanıstanlı hücumçu transfer edir - 300 min avro maaş verəcək

Səməd Seyidov yenidən AŞPA-nın vitse-prezidenti seçilib

Hüquq müdafiəçiləri Mehman Hüseynova görə Prezidentdən xahiş etdilər

Dünyanın ən iri akulası Havay sularındadır - VİDEO

Ermənistan hökuməti silahlı qiyamçıya təzminat ödəyəcək

Prezidenti İlham Əliyev Hacı İsmayılovu “Şöhrət” ordeni ilə təltif etdi

35 yaşlı hücumçudan yeni rekord - Batistutanın bir addımlığında

"Sabah" İsveçrə klubu ilə qarşılaşacaq

ABŞ-ın hərbi karvanına hücum edən 5 terrorçu zərərsizləşdirilib, 2 hərbçi yaralanıb - VİDEO

"Barselona"nın futbolçusu azarkeşə hücum edib

"Arsenal"da ciddi itki - Ulduz futbolçu üçün mövsüm erkən başa çatdı

Gəncə Dövlət Flarmoniyasında “Kəpəz Kuboku 2019” yarışması keçiriləcək - FOTO

“Vikipediya”da məşhur bəstəkar Elza İbrahimova haqqında 8 dildə məqalə yaradıldı

Abxaziyada Rusiyaya məxsus ZTR aşdı, ölənlər var

“Atamın qız formasıyam” - Əməkdar artist - VİDEO - FOTO

“Saçım uzun olanda çox sataşırdılar” - Çingiz Mustafayev - VİDEO - FOTO

“O rol məndə iz buraxdı” - Xoşagəlməz vərdişlərə yiyələnən əməkdar artistin ETİRAFLARI - VİDEO - FOTO

“Xalqın tələblərinə qarşı mübarizə aparmaq qanuni deyil” - İran prezidenti

Yaponiya İrandan neft idxalını bərpa edib

AŞPA-nın daimi prezidenti seçilib

Bir cib diktatorunun manifesti və ya Müsibəti-Əli

24 ildir danışmadığı bibisinin efirə çıxması Oksananı utandırdı

Oksananın arıqlığında fotoşop izləri - FOTO

60 ölkənin dövlət başçısı Davos Forumuna toplaşır

Ötən il Gürcüstan Azərbaycana 98 mln. dollar dəyərində siqaret satıb

Elnarənin açıqlaması ətrafında qalmaqal bitmir - "Müğənnilik nə vaxtdan eyib peşə olub?"

Azərbaycanda yeni diaspor saytı fəaliyyətə başladı

"Barselona"da ciddi itki - 2 həftə oynamayacaq

Orxan Məmmədov: "Qadın sahibkarlığının inkişafı üzrə stimullaşdırıcı mexanizmlərin işlənib hazırlanması nəzərdən keçirilir" - FOTO

Türkiyə Zap, Haftanin və Xakurkda terrorçuları vurdu

Balotellinin yeni klubu müəyyənləşdi

"Paşinyan hoqqabazdır" - Respublika Partiyası

"Neftçi"dən növbəti oğurluq: Bu dəfə "Fənərbağça"dan - VİDEO

Qurban Qurbanovdan Pedro açıqlaması

Şəfiqə Axundovanın anadan olmasından 95 il ötür

Gürcüstan və Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsinin həcmi 1 mlrd. dolları ötüb

"Barselona"dan növbəti qələbə - VİDEO - FOTO

Nanə Elçinin arxiv görüntülərini yaydı - VİDEO

"Mançester Siti" 3 xalı 3 qolla qazandı - VİDEO - FOTO

Mehriban Xanlarova anası üçün göz yaşı tökdü - VİDEO

14 yaşlı qız 21 yaşlı oğlanla çılpaq halda xarabalıq ərazidə tutuldu - FOTO

Əfqanıstan hökuməti "Taliban" ilə danışıqlar aparmağa hazırdır

Türkiyədə tələbələri aparan avtobusla yük maşını toqquşdu: 20-dən çox yaralı var

Azərbaycanlı hakimlərə danışılmış oyunlarla bağlı seminar keçirildi

Gürcüstanın Azərbaycana borcu azalıb

"10 illik dəyişimim, emo deyiləm" - FOTO

Çində əhalinin sayı açıqlandı: 1,395 milyard nəfər

Ofeliya Aslan Musiqili Teatrda yad ediləcək - FOTO

Sabiq baş nazir metroda - FOTO

"Tottenhem"dən möhtəşəm geridönüş - VİDEO - FOTO

Ukraynada daha bir azərbaycanlı iş adamı itkin düşüb

Moskvada film kimi olay: quldurların əlindən qaçdı, zirehli "Gelandewagen"inə oturub onları güllələdi

Əfqanıstanda xüsusi təyinatlıların bazasında partlayış: 18 nəfər ölüb

Marseloya şok: əsas heyətdə yerini itirib

"Mehman Hüseynov məsələsi, sadəcə, bir bəhanədir, əsl məqsəd Azərbaycanın uğurlarına kölgə salmaqdır"

ABŞ-ın hərbi gəmisi Gürcüstandadır

Aynişan kədərləndi: "Anam 7 il yataqda mübarizə apardı"

4 futbolçu qəzada öldü

Azərbaycan klubu “Şalke” və "Zenit"in sabiq futbolçusunu baxışdan keçirir

"Ey ağzıgöyçəklər, şəhid ailələri üçün özünüz nə etmisiniz?"

Şəhərin mərkəzində QADIN ALVERİ - Razılaşan maşına minib gedir - FOTO

Nazir: "Çexiya şirkətləri Bakı-Tbilisi-Qars ilə yükdaşımalara maraq göstərir"

Səudiyyə Ərəbistanında qadınlar üçün daha bir qadağa aradan qalxır

“Allah necə yaradıbsa, elə də oluram. Sadəcə olaraq, bir az əl gəzdirirəm"

Azərbaycan Premyer Liqası dünya reytinqində 20 pillə gerilədi

Pele tənqid etdi, Neymar susmadı - "Nə istəsən deyə bilərsən"

20 yanvar Qətərdə anıldı

Kapital Bank-ın müştəriləri "13-cü maaş" qazandı

Firanın şəffaf geyimi tənqid edildi - FOTO

Röyanın 20 Yanvar paylaşımına da söz tapdılar, müğənni susdurdu - FOTO

İsrailin Suriyanı bombalama anı - VİDEO

"Formula-1" pilotunun nişanlısı hamilədir - FOTO

İngiltərə klubu əfsanəvi futbolçuya tapşırıldı

Rusiyanın bu şəhərindən Azərbaycan sərhədinədək elektrik qatarları işləyəcək

Millinin boksçusu avtomobil qəzasında ÖLDÜ: 3 yaralı var - VİDEO - FOTO

Halldorsson "Qarabağ"ı İslandiya çempionuna dəyişir

"Yox" cavabı aldığı üçün tanınmış modelin üzünə kislota töküb yandırdı - FOTO

Bu gün AŞPA-nın qış sessiyası işinə başlayır

Meksikada baş vermiş faciədə ölənlərin sayı 85-ə çatıb - YENİLƏNİB - VİDEO

Trampla Kim Çen In arasında görüşün mümkün yeri açıqlanıb

Meksikada baş vermiş faciədə ölənlərin sayı 85-ə çatıb - VİDEO

İsrail ordusu Suriyada İranın silah anbarlarına hücum edir

Ərdoğan və Tramp telefonla nədən danışıblar?

Azərbaycanda Ay tutulmasını izləmək mümkün olub

İtaliya A Seriyası: 20-ci turun oyunları keçirilib

Şənlik iştirakçıları atəşə tutulub, 7 nəfər ölüb

Pompeo İran liderlərinə çağırış edib

İkinci ABŞ-KXDR sammiti Vyetnamda keçiriləcək

Vaşinqtonda yanğın aparıcı telekanalların studiyalarına ziyan vurub

Afinada mitinq zamanı Yunanıstan telekanalının çəkiliş qrupuna hücum olub

Azərbaycanda doğum evlərində yeni standartlar tətbiq ediləcək

Yaponiya Kuril adalarının bir hissəsini almağa razılaşıb

La Liqa: 20-ci turun görüşləri keçirilib

İki azyaşlı bağlı qapı arxasında qalıb

İsveçrədə iki nəfər qar uçqunu nəticəsində həlak olub

Dörd otaqlı ev yanıb

Qadın qaynı tərəfindən döyülüb

5-10 dəqiqəyə uşaqların qəlbini ələ alan Nuranə: "Uşaqların çoxu mənə "bacı", "xala" deyir" - FOTO

Ölkəmizin ən məşhur meşə zolağı sayılan Qəçrəşin füsunkar qış mənzərələri - FOTOREPORTAJ

"Bütün günü baş kəsmə videolarına, neqativ yüklü xəbərlərə baxsanız..." - FOTO

Mənzil idarəçiliyində yeni mərhələnin başlanğıcı

Günün qoroskopu: Maliyyə fonu uğursuzdur

Rəcəbov heç-heçə etdi, Məmmədyarov isə...

Ermənilərlə azərbaycanlılar barışa bilərmi? - Sorğu

Çöpçü uşağın ölümünə səbəb ola bilər – Həkimlər

Oğuzda yol qəzasında ər-arvad yaralandı - Vəziyyətləri ağırdır

Ağstafada yanğın zamanı xəsarət alan qadın ölüb

Çilidə zəlzələdən sonra iki nəfər ürək tutmasından ölüb

"Futbolçulara bir az çətin tapşırıq vermişdik" - Sənan Qurbanov

"Keşlə" "Dinamo"ya uduzdu

"Qəbələ"nin oyununda 4 qol - FOTO

Binəqədidə bağlı qapı arxasında qalan şəxs xilas edilib