AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

"Leyli və Məcnun" haqqında - Mark Morrislə Bakıya və cəhənnəmə qədər...

  17

The Guardian, Böyük Britaniya

20.11.2018 

Müəllif: Luk Cenniniqs

12-ci əsrin poeması olan "Leyli və Məcnun" bir şair və onun sevdiyi, lakin itirdiyi qız haqqındadır. Lord Bayron bu poemanı "Şərqin Romeo və Cülyetta"sı kimi xarakterizə edir.

"Leyli və Məcnun" operası ilk dəfə 1908-ci ildə Azərbaycanda, Bakıda səhnələşdirilib. 2007-ci ildə onu violençel ustası Yo-Yo Manın rəhbərlik etdiyi "İpək Yolu" ansamblı ifa edib. 2016-cı ildə isə amerikalı xareoqraf Mark Morris "İpək Yolu" ansamblının ifa etdiyi əsərin xareoqrafiyasını yaradıb. Morrisin rəqqaslarının azərbaycanlı vokalistlər Alim Qasımov və Fərqanə Qasımova, həmçinin 12 nəfərlik güclü heyətə malik "İpək Yolu" ansamblı ilə birgə canladırdığı "Leyli və Məcnun" əsəri kifayət qədər uğurlu alınıb. Qeyd edək ki, F.Qasımova A.Qasımovun qızıdır.

Bu, zəngin və böyük işdir. Rəqqasların geyimlərini - qadın rəqqaslar səhnəyə tünd qırmızı geyimdə, kişilərsə mavi köynəkdə çıxıb - ötən ilin martında vəfat etmiş britaniyalı rəssam Qovard Hodjkin dizayn edib. Səhnənin arxa hissəsi də Q.Hodjkinin rəsmləri ilə bəzədilib.

Azərbaycanlı bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin yazdığı "Leyli və Məcnun" operası ilk dəfə 1908-ci ildə səhnələşdirilib. Muğamın üstünlük təşkil etdiyi bu opera musiqi şedevri kimi tanınır. "Leyli və Məcnun" operası ifaçılarla tamaşaçılar arasında musiqili poetik əlaqə yaradır. Qəribə görünsə də, bu əsərlə ilk dəfə tanış olan tamaşaçılar belə, onu hərarətlə qarşılayır. Hətta Morrisin tənqidçisi Simon Broton "Songlines" jurnalına bildirib ki, "artıq Morris mənim xoşuma gəlməyə başlayıb. Bu, həddindən artıq möhtəşəm musiqidir. Bu tamaşadakı rəqqaslar da möhtəşəmdir".

"Leyli və Məcnun" səmimi və kədərli əsərdir. Gənc şair Qeyslə uşaqlıq sevgisi Leylini bir-birindən zorla ayrılır, Leylini başqası ilə evləndirirlər. Qəlbi qırılan Qeys səhrada sərgərdan kimi dolaşmağa başlayır. Bu üzdən onu "Məcnun" (dəli) adlandırmağa başlayırlar. Leyli ilə Məcnun bu həyatda qovuşa bilmirlər. Onları ölüm birləşdirir...

Bu, çox dramatik əsərdir. Amma qəribədir ki, Morrisin işində sanki gərginlik çatışmır. Ona sanki bir-birini sevən gənclərin ayrılmasından sonra qoşuluruq. Yəni tamaşada bizi əsərə əvvəldən cəlb edəcək bir şey yoxdur. Orada yalnız ayrılıq nəticəsində meydana gələn qəm-kədər və sonda bir-birini sevən şəxslərin ölümü var.

Morris istedadlı musiqiçi kimi tanınır. O, təxminən 40 illik xareoqrafiya karyerası dövründə həm klassik, həm də müasir musiqilərə üstünlük verib. Musiqiçi ən sevimli işlərində barokko kanonundan istifadə edib. "Leyli və Məcnun" əsərində isə o, "yumşaq" musiqi formasına üstünlük verib. Başqa sözlə, oradakı musiqi sevgililərin davamlı iztirabını, Məcnunun sərgərdan dolaşdığı səhranın aramsız küləyini canladırır. Q.Hodjkinin işində isə çox sayda rəsm yer alır: qan ləkələri, şəlalə və s. Odur ki, Morrisin rəqs xoreoqrafiyası son dərəcə "yumşaq" təsir bağışlayır.

Morrisin rəqqasları səhnədə qaçır, dövrə vurur, kişi rəqqaslar qadınları başlarının üzərinə qaldırır... Bununla yanaşı, musiqiçilərlə ifaçılar səhnənin mərkəzində yerləşdiyindən, rəqqaslar üçün məkanın məhdud olduğu görünür. Bu üzdən rəqslərin çəkisi lazımi qədər hiss olunmur. Texniki baxımdan isə rəqslərə söz ola bilməz.

Musiqiyə gəlincə, hər şey mükəmməldir! Musiqiçilərin heç biri digərindən geri qalmır. A.Qasımov və F.Qasımova sevgililərin faciəvi vəziyyətini hərarətlə təsvir edirlər. Hətta tamaşanın xareoqrafiyası onların ifasına çata bilmir. Ümumiyyətlə, burada xareoqrafiya çox vaxt musiqinin yanında effektsiz görünür.

"İpək Yolu" ansamblının ifası ilə indiyədək tanış olmasam da, onun musiqi partiturasını anlaya bildim. Musiqidə digər elementlərlə müqayisədə muğama daha çox üstünlük verilir. Lakin Morrisin xareoqrafiyası kimi, Hodjkinin rəsmləri də bu tamaşada böyük paya sahib deyil. Odur ki, tamaşanı onlarsız da səhnələşdirmək olardı.

(İngilis dilindən tərcümə - WorldMedia.Az)

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Günün qoroskopu: yaşamın yeknəsək ritminə kobud müdaxilə etməyin

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Xalq rəssamı Tahir Salahovun 90 illik yubileyinə həsr edilən sərgi ilə tanış olublar

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Emin Ağalarovun konsertində olub - FOTO

Bakı Ekspo Mərkəzində dünya şöhrətli rəssam Tahir Salahovun 90 illik yubileyinə həsr edilən sərgi açılıb - FOTO

Təl-Əvivdə "sarı jiletlər" etiraz aksiyası zamanı 10 nəfər saxlanılıb

Ermənistanda sonuncu rusdilli televiziya proqramı bağlanıb

Pakistanda konvoya hücum zamanı təhlükəsizlik qüvvələrinin bir neçə əməkdaşı həlak olub

Azərbaycanlı aktrisa unuda bilmədiyi insan haqqında: "Həyatımda olmayan…" - MÜSAHİBƏ - FOTO

Mübahisə etdi, bıçaqlandı

Atmosferi çirkləndirən başlıca mənbə

Tramp: "Vaşinqton və Pekin tezliklə..."

Qızıl və gümüş ucuzlaşıb

Ata 9 yaşlı qızına illərlə təcavüz etdi, hamilə qoydu, sonra...

UEFA Ermənistan Futbol Federasiyasını cərimələyib

Britaniya hökuməti deputatların "Brexit"lə bağlı tələblərini qəbul edəcək

XƏBƏRDARLIQ: Bəzi yaşayış evləri vulkanlara yaxınlaşır

Strasburqda silahlı hücumda ölənlərin sayı 4 nəfərə çatıb

Bərdə və Ağcabədidə DOST mərkəzləri yaradılacaq - FOTO

Dünya ulduzu Bakıda - FOTO

Ərdoğan Trampla danışdı: Nələr müzakirə edildi?

Rəqsanə təsdiqlədi: polis rəisi evini əlindən alır

Qeysər kəsiyi əməliyyatları “epidemiya” halını alıb - Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı

Yeni ildə sevdiklərimizə nə hədiyyə edək? - SEÇİM

ABŞ-ın İrəvandakı yeni səfirindən Qarabağ mesajı

Valideynləri 5 yaşlı körpəni şkafa kilidləyib ac saxladılar - DƏHŞƏTLİ FOTO

Politoloq: "NATO ilə Rusiya arasında təmasların Bakıda baş tutması Azərbaycandakı təhlükəsizlik mühitinin yüksək qiymətləndirildiyini göstərir"

Bülənt Ərsoy yeni imici ilə səhnəyə çıxdı - FOTO

Nənələrimiz və analarımız niyə bu qədər zorakılığa məruz qalmırdı? - ŞƏRH

ABŞ səmasında 10 saat havada asılı qalan nəhəng obyekt UNO-dur? - FOTO

Dünyada su problemi başlayır - Araşdırma

Ronalduya iki il həbs cəzası veriləcək

Flora Kərimovadan seviləsi qadın olmağın ƏSAS SİRRİ: Qorxmamışam ki, kimsə məni ata bilər

Dünyanın dörd bucağına terror məktubları göndərilir - FOTO

Suriyanın bu ərazisi İŞİD-dən azad edildi

Göz quruluğu sindromu

750 milyon insan ölkəsini tərk etmək istəyir - Araşdırma

Hindistanda məbəddə plovdan zəhərlənmə - 7 ölü, 80 nəfər xəstəxanada

Belarus Prezidentinin Rusiyaya səfərinin tarixi açıqlanıb

Lavrov Tahir Salahovun sərgisində olub

Aşıq Əliyə qadağa: “Bir də bu mahnını oxuma” - VİDEO

"Tolqa heç vaxt oğlunu qucağına almayıb" - Günay

“Ferrari” yeni bolidini təqdim edəcək

Yaponiya süni "ulduz yağışı" yaradacaq

18 yaşlı idmançıdan dünya REKORDU

"Paşinyan hakimiyyətinin təcrübəsi çatmır" - Sabiq erməni deputat

Əfqanıstanda dəfn mərasiminə HÜCUM - 4 ölü, 9 yaralı

Azərbaycanda “Aqrar tədarük və təchizat” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti yaradılıb

Lukaşenko və Putin Ermənistan rəhbərliyini işğal olunmuş rayonları qaytarmağa çağırdı

İspaniya kuboku 1/8 finalın püşkü atıldı - "Barselona" və "Real"ın rəqibləri müəyyənləşdi

Kürdəmirdə yol tikintisinə 2,82 milyon manat ayrılıb

Budapeştdə də etiraz aksiyası başladı

Rəşadın erməniyə hücumu - VİDEO

Rekordçu 27-ci klubla müqavilə imzaladı

FHN əməkdaşlarına ali hərbi və ali xüsusi rütbələr, fəxri adlar verilib

Aleksandr Lukaşenko: "Ermənistan KTMT üzvlərinə güzəştə getməlidir"

Heydər Əliyev Fondunun Vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın bir qrup rusiyalı qadının məktubuna cavabı

Ekspert: "Azərbaycan-Rusiya strateji əməkdaşlığı bundan sonra da səmərə verəcək"

Nazir: "Azərbaycan torpaqlarının işğalı heç vaxt Ermənistanın istədiyi siyasi nəticəni verməyəcək"

Prezident İlham Əliyev İranın informasiya və milli təhlükəsizlik nazirini qəbul edib

“Google” 2018-ci ildə adları ən çox axtarılan idmançıları açıqladı

"Minsk qrupu Qarabağ münaqişəsini həll etmək üçün əlini ağdan qaraya vurmayıb" - Lukaşenko

“Sibel Can məni evinə dəvət etdi” - Ruhi Əliyeva

Qurban Qurbanov ilin məşqçisi seçildi - 10 ildə 9-cu dəfə

Toy gecəsinin səhəri gəlini öldürən bəydən QANDONDURAN İFADƏ: Atamla... - FOTO

Almeydanın klubunda maliyyə problemi - "Ödənişlər gecikəndə futbolçular əsəbiləşir"

Türkiyədə SOCAR neft-kimya kompleksinin idarə heyətində dəyişiklik olub

Nazir müavini: "Bolqarıstan QDİƏT-də Azərbaycanın işini davam etdirəcək"

Ermənistanla sərhədin Qazax və Ağstafa rayonları ərazisindəki döyüş postları DSX tərəfindən təhvil alınıb

“Terrorçular Menbicdən çıxmasa, Silahlı Qüvvələrimiz ora girəcək“

"Trend of the Year” 2018 mükafatını alanların adları açıqlandı - FOTO

“Qarabağ”ın futbolçusuna Londonda maraqlı dəstək - FOTO

Uğursuz paltar seçən Xatunun selluitləri göründü - FOTO

Hər il övladı dünyaya gələn kişi: "Arvadımla qarşı-qarşıya oturub çay belə içmərəm" - VİDEO

Evdən qaçan 15 yaşlı qızın faciəvi sonu - Oğlanla yazışmırş - FOTO

Baş katib: "QDİƏT üçün müasir dövrün çağırışlarına cavab vermək vacibdir"

Sampaolinin yeni iş yeri müəyyənləşdi

Lavrov: "Rusiya Dağlıq Qarabağ məsələsində razılaşmaya nail olunması üçün əlindən gələni edəcək"

Aİ növbəti dəfə Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə dəstəyini ifadə edib

“Qarabağ”ın oyunundakı erməni təxribatı ilə bağlı YENİ TƏFƏRRÜATLAR

“Ölümümü gözləyirəm” - Niyam oğlu dediyi uşağın atası deyilmiş - VİDEO - FOTO

“İnsanlarımız inkişafdan geri qalırlar” - Bakını çirkləyən şəhər sakinləri - VİDEO - FOTO

Bakıdan İrəvana iki zərbə: ermənilər Dağlıq Qarabağ məsələsində birdəfəlik UDUZDULAR

Ruhi Əliyeva: "Gəldiyimi eşidən kimi Sibel Can məni evinə dəvət etdi"

ABŞ Səudiyyə vəliəhdini Haşoqqinin qətlində ittiham etdi - RƏSMİ

Avropa Parlamentində qəbul edilən qətnamə Azərbaycan diplomatiyasının növbəti uğurudur

Cavab oyunlarının vaxtı açıqlandı - Azərbaycan kuboku

Türkiyədə su anbarında şlüz dağılıb, ətraf ərazilər təhlükədədir

Azərbaycanda ər ona xəyanət edən arvadının Votsap səsini yaydı: "Pivə alıb sizə gəlirəm" - VİDEO

Vasif: "Bu oyunda nə xanımlıq qalır, nə cənablıq"

Mövlud Çavuşoğlu: "Azərbaycanın QDİƏT-ə sədrliyi müddətində bir sıra problemləri həll etmək mümkün oldu"

Türkiyədə 200-dən çox hərbçi saxlanıldı

Tramp bayram qabağı Ağ evdə jurnalistləri qəbul etməyəcək

Prezident İlham Əliyev Türkiyənin xarici işlər nazirini qəbul edib - FOTO

Paşinyanın ən yaxın adamlarından biri sutenyor çıxdı

Almeydalı "Astana"nın Avropa macərası başa çatdı - VİDEO

"Avropa Parlamentinin yeni qətnaməsi Azərbaycanın maraqlarına cavab verir" - FOTO

"Elə-belə fırlanmağa çıxmışdım" - Bakıda mənzildən oğurluq edən Gürcüstan vətəndaşı - VİDEO - FOTO

Türkiyədəki qatar qəzasının səbəbi bilindi - FOTO

Saunada yanğın oldu - 50 nəfər təxliyə edildi

Rəşaddan erməni təxribatına sərt reaksiya: Qaçdım ki, əlindəki əskini alım - VİDEO

Strasburqu qana boyayan terrorçunun FOTOsu - İŞİD üzvüdür

Lavrov və Çavuşoğlu arasında Bakıda görüş keçirilir

Lavrov: "Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı siyasi savaş meydanı olmamalıdır"

Türkiyəli mütəxəssis millimizə baş məşqçi təyin olundu

Dilarə açıq-saçıq geyimi ilə diqqət çəkdi - FOTO

1 mənzil sizdən, əlavə 14 otaq bizdən! - "Hünər Qüllələri" layihəsinin təqdimatı olub

Röya: “Qadın qadını necə belə əzə bilər?”

"Azarkeş meydançaya bayraqla qaçdı, biz də qarşısını almağa çalışdıq" - Rəşad Sadıqov

"Fənərbağça"nın yeni məşqçisinin ADI AÇIQLANDI - FOTO

İranda bu qadınlara 74 şallaq vurulacaq - FOTO

"Arsenal" - "Qarabağ" matçından FOTOLAR

"QDİƏT XİN Şurasının Bakı iclası əməkdaşlıq perspektivlərinin müzakirəsi üçün çox yaxşı imkandır"

Erməni əsgər anası oğurluq etdi - Ac uşaqları üçün

BP-nin vitse-prezidenti Bəxtiyar Aslanbəyli Bakı Ali Neft Məktəbində master klass keçdi - FOTO

Xatun: "Roza Zərgərlidən qorxuram"

"Milan"dan biabırçı məğlubiyyət - VİDEO

İrlandiya parlamenti abortları leqallaşdırdı

"Qremmi" mükafatı alan müğənni vəfat etdi - FOTO

YUNESKO Azərbaycanın fəaliyyətinə dair 5 illik hesabatı qəbul edib

2018/2019 avrokubok mövsümündə Azərbaycanın yekun mövqeyi müəyyənləşdi - REYTİNQ

Ələkbər “Maşın”da niyə yoxdur? - Murad söz vermişdi...

Rəqsanədən əkizləri ilə bağlı paylaşım

Nazir müavini: "Azərbaycan və Aİ tərəfdaşlıq sazişinin mətnini marta qədər razılaşdıra bilərlər"

"Beşiktaş" Avropa Liqası ilə vidalaşdı - VİDEO - FOTO

ABŞ Senatı Azərbaycanda səfir postuna namizədi təsdiq etdi

"Bunu yalnız qorxaqlar edə bilərlər" - Qurban Qurbanov

Moskva hava limanlarında 50-ə yaxın reys təxirə salınıb və ləğv edilib

"Maşın şou" başladı - Bu da iştirakçılar

Terrorçular 47 dinc sakini güllələyərək qətlə yetiriblər

Səbail rayon icra başçısının müavini dəyişdirilib

Almaniya vətəndaşı Türkiyədə qatarın aşması nəticəsində həlak olub

Aİ Brexit haqqında danışıqların yenidən aparılmasını mümkünsüz olduğunu bəyan edib

Ankarada güclü qar və buz səbəbindən məktəblər üçün tətil elan edilib

Bakıda 32 yaşlı kişi qonaq getdiyi evdən itkin düşdü

Çavuşoğlu və Pompeo arasında telefon danışığı olub

Venesuelada yanacaq doldurma məntəqəsində partlayış baş verib

Avropa Liqasında 1/16 finalın bütün iştirakçıları

Turizm xidmətlərinə dövlətin nəzarət edə bilməsi üçün mexanizmlər tətbiq ediləcək

"Arsenal" - "Qarabağ" oyununda erməni azarkeş separatçı rejimin bayrağı ilə stadiona qaçıb - FOTO

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı iqtisadi sanksiyaların müddətini uzadıb

Strasburqda terakt törətmiş şəxs məhv edilib - RƏSMİ - FOTO

Sergey Lavrov: "Rusiya istəyir ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ədalətli, qarşılıqlı məqbul həll olunsun"

Avropa Liqasında qrup mərhələsinə yekun vuruldu

Unikal ölkə - Bu ölkədə siyasət və idarəçilik birbaşa kriminal aləmlə bağlıdır

Yaponiya hökuməti daha çox əcnəbi işçi cəlb etmək üçün proqram hazırlayır