AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Azərbaycanla Pakistan arasında ticarət və biznes potensialı

  39

Hər hansı iki ölkə arasında iqtisadi və ticari əlaqələr onların münasibətindəki dinamikanı, mahiyyəti proqnozlaşdırmaq, təhlil etmək üçün sanki lakmus kağızıdır. Azərbaycanla Pakistan da ümumi tarixi, eyni dini dəyərləri bölüşür. Buna baxmayaraq, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi cəmi 7,3 milyon dollardır.

Bakı ilə İslamabad gələcək 5 ildə bu göstəricinin 500 milyon dollara çatdırılması üçün əməkdaşlıq sazişi imzalayıb. Son onilliklərdə, yəni Azərbaycanla Pakistan arasında əlaqələrin qurulmasından bu yana onlar ticarət əlaqələrini ən yüksək səviyyəyə çatdırmağa çalışır. Ölkələr bunun üçün əllərindən gələni edir. Azərbaycanın 21-ci əsrin əvvəllərində böyük neft ölkəsinə, həmçinin iqtisadi cəhətdən güclü regional oyunçuya çevrilməsi iki ölkə arasındakı ticarət əlaqələrində yeni impuls olub. Ticarət münasibətlərini genişləndirmək məqsədilə Azərbaycan və Pakistanın İqtisadiyyat nazirlikləri arasında ikitərəfli investisiya əlaqələrinin inkişafı üzrə xüsusi işçi qrupu da yaradılıb. Son illərdə pakistanlı biznesmenlər Azərbaycana 4,2 milyon dollar investisiya qoyub. Azərbaycan iqtisadiyyatı pakistanlı biznesmenlər üçün bir çox sahədə böyük potensiala malikdir. Məsələn, idman məhsulları, dəri sənayesi, əczaçılıq, enerji, kənd təsərrüfatı ilə bağlı yüngül avadanlıqların istehsalı, kənd təsərrüfatı məhsullarının tədarükü sahəsi daxil olmaqla, bir çox sahədə birgə müəssisələr yaradıla bilər. Lakin 2018-ci ilin yanvar-iyun aylarında iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 5,82 milyon dolar təşkil edib.

İki müsəlman qardaş ölkə Pakistanla Azərbaycan unikal ümumi tarixi, siyasi, dini dəyərləri bölüşür. Onlar arasında əlaqə hələ hər iki xalqın İran imperiyasının tərkibində olduğu zaman yaranıb.

Pakistan Azərbaycanın müstəqilliyini 1991-ci ildə (Türkiyədən sonra ikinci dövlət olaraq) tanıyıb. 1992-ci ildə iki dövlət arasında diplomatik əlaqələr qurulub. Pakistan Bakıda səfirlik açmış ilk ölkələrdəndir. İslamabadla Bakı arasında rəsmi diplomatik münasibətlərin qurulmasından sonra bu əlaqələr davamlı inkişaf edib. Bu gün onlar dərin və sıx qardaşlıq münasibətləri qurub və bu əlaqələr durmadan güclənir, inkişaf edir.

İki ölkənin rəhbərliyi və xalqı arasında isti münasibətlər var. Hələ 1995-ci ildə Pakistanın baş naziri Nəvaz Şərif Bakıya səfər etmiş, 1996-cı ilin aprelində isə Azərbaycanın mərhum prezidenti Heydər Əliyev İslamabada gəlmişdi. Bu səfərlərdən sonra iki ölkə arasında siyasi və iqtisadi əlaqələr daha da inkişaf etməyə başlayıb. İki ölkə bir-birini beynəlxalq arenada da dəstəkləyir.

1995-ci ildə Azərbaycanla Pakistan iqtisadi əməkdaşlığa dair saziş imzalayıb. Bundan sonra onlar arasında ticarət dövriyyəsi qeydiyyata alınmağa başlayıb. Bununla yanaşı, bu gün iki ölkə arasındakı Hökumətlərarası Birgə Komissiya ikitərəfli ticarət üçün yeganə strukturdur. Üstəlik, bu komissiya mövcud iqtisadi potensialdan tam istifadə edə bilmir. Başqa sözlə, Azərbaycanla Pakistanın iqtisadi potensialını nəzərə alsaq, ölkələr arasındakı hazırkı ticarət dövriyyəsinin qaneedici olmadığını söyləyə bilərik.

Məhz bu üzdən hər iki ölkə ticarət əlaqələrinin inkişafı üçün iş adamlarına müraciət edib. Bu gün Bakı ilə İslamabad ticarət dövriyyəsini biznes təcrübəsi və bazara çıxışla bağlı təcrübələrini bölüşməklə də artıra bilər. Azərbaycanın əsas məhsulu neftdir. Pakistanın isə enerji resurlarına ciddi ehtiyacı var. Odur ki, Pakistan Azərbaycan neft-qazı üçün potensial bazardır.

Rəsmi hesabata əsasən, hazırda Azərbaycanda 267 Pakistan şirkəti fəaliyyət göstərir və onların ölkəyə qoyduğu sərmayə 4,2 milyon dollardır. 2018-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi ötən illə müqayisədə 36% artıb.

Pakistanlı biznesmenlər Azərbaycanın kənd təsərrüfatı bazarını daha yaxşı öyrənməli və bu ölkəyə məhsulların ixracı üçün tərəfdaşlar tapmalıdır. Düzdür, Pakistan Azərbaycana pomidor, kartof, düyü, paltar tədarük edir. Amma cərrahi avadanlıqların və idman məhsullarının da ixrac imkanları araşdırılmalıdır.

Məlum olduğu kimi, Pakistan iqtisadiyyatı kənd təsərrüfatına əsaslanır və o, daha çox kənd təsərrüfatı məhsulları ixrac edir. O, regionun ən böyük düyü istehsalçısıdır və onun bu bazardakı payı daha da artır. Digər tərəfdən, Pakistan manqosu bütün dünyada məşhurdur. Düyü, manqo, pambıq və bir neçə kənd təsərrüfatı məhsulu Pakistan iqtisadiyyatının gücüdür. Bu gün düyü ilə manqo Mərkəzi Asiya regionuna və digər regionlara ixrac edilir. Doğrudur, bu işlə məşğul olan şirkətlərin sayı elə də çox deyil. Halbuki, hökumətlə, həmçinin ticarət-sənaye palatası ilə əməkdaşlıqla, bu sahıdə daha böyük işlər görmək olar. Bundan əlavə, Pakistan kartof, soğan, mərci, pambıq, əczaçılıq, cərrahi, tekstil məhsulları və s. ixrac edə bilər.

Pakistanın idman məhsullarının istehsalı potensialı da var və Azərbaycan bu sahədə də böyük bazardır. Çünki bu ölkədə çox sayda idman yarışı keçirilir.

Birgə müəssisələrin yaradılması və əməkdaşlıqla bağlı digər vacib sahə enerji sektorudur. Azərbaycan neft və digər enerji məhsulların böyük istehsalçısı, Pakistan isə ən böyük istehlakçılarındandır. Məhz bu üzdən iki ölkə bu sahədə əməkdaşlığa dair saziş imzalayıb. Bundan başqa, Bakı ilə İslamabad arasında maye qazının Pakistana ixracı ilə bağlı danışıqlar aparılır.

İki ölkənin biznesmenləri arasında görüşlərin, əlaqələrin genişlənməsi ikitərəfli ticarətin inkişafına töhfə verəcək. Pakistan Azərbaycan bazarında rəqiblərini əvəzləyə bilər. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, neft-qaz ehtiyatları sayəsində Azərbaycan iqtisadiyyatı kifayət qədər güclüdür. Bu üzdən, orada müxtəlif məhsulların qiyməti bir çox ölkədəkindən daha ucuzdur. Orada qiymətlərin sabit qalacağını söyləmək mümkündür.

Beləliklə, Azərbaycan Pakistanın yeni gəlir mənbələri tapmasına yardım göstərə bilər. Bu, Pakistanın iqtisadiyyatının güclənməsində vacib rol oynayacaq. Digər tərəfdən, Azərbaycan Pakistanın enerji sahəsinə investiya qoya bilər. Xatırladaq ki, rəsmi Bakı "Azərbaycan 2020: Gələcəyə baxış" şüarı ilə iqtisadiyyatını və ticarət yollarını şaxələndirir. O, Pakistanın istehsal etdiyi kənd təsərrüfatı və tekstil məhsullarına maraq göstərir. Buna görə Pakistan üçün böyük potensial meydana gəlir. Azərbaycan Pakistanın enerji sektoruna, Pakistan isə bu ölkənin yuxarıda qeyd olunan sahələrinə sərmayə qoya bilər. Bütün bunlar hər iki ölkənin biznesmenləri üçün yaxın gələcəkdə yaradılacaq imkanlardan asılı olacaq.

Daily Times, Pakistan
19.10.2018 

Müəllif: Muhamməd Asif Nur

(İngilis dilindən tərcümə - WorldMedia.Az)

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Xatirə İslam: "Sənəti var, amma adam deyil" - VİDEO

Yaz gəldi, meşə yanğınları başladı - Riqada təhlükə...

AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində komandalar arasında beş gürz və beş lentlə qrup hərəkətlərində qaliblər mükafatlandırılıb: Azərbaycan qızıl və gümüş medallar qazanıb - FOTO

Türkiyədə müxalifət liderinə hücum olub - FOTO

Ukraynada seçicilərin 48 faizə yaxını səs verib

Kinomuzun "Təhminə”si: “Qorxurdum ki, məni Azərbaycanda oğurlayarlar”

Azərbaycan komandası AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində beş lent ilə qrup hərəkətlərində gümüş medal qazanıb

“Qazprom”un menecerinin evindən seyf oğurlandı

Ukraynada SON DURUM: kim qalib gəlir? - Exit-poll-un qeyri-rəsmi nəticələrinə görə...

Azərbaycana qarşı yeni "kampaniya"lar hazırlanır

"Beşiktaş" futbolçusu ilə bağlı qərarını verdi

Azərbaycan komandası AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində beş halqa ilə qrup hərəkətlərində qızıl medal qazanıb

Bundesliqa təmsilçisində məşqçi istefası

Azərbaycan XİN Şri-Lankada baş verən terror aktlarını pisləyib

Leyla Abdullayeva: "Azərbaycan Gürcüstanla dövlət sərhədinin demarkasiyasına dair müzakirələrin davam etdirilməsi məsələsində hər hansı bir maneə görmur" - MÜSAHİBƏ

Ərdoğandan Şri Lanka açıqlaması: Bəşəriyyətə qarşı...

Ronaldo "Juventus"dan gedəcəyi haqda danışdı

Sevgilisindən ayrılmış gənc özünü Venesuela səfirliyinin damından atmaq istədi

Zelenskiyə çılpaq qadın hücum etdi

AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirinin ip, top, gürz və lentlə hərəkətlərdə qalibləri mükafatlandırılıb - FOTO

Fransanın Nant şəhərində Azərbaycan məktəbi açıldı

Nərminə Səmədova II AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində gümüş medal qazanıb

"GRENKE Chess Classic 2019": Arkadi Naydiç ilk turu heç-heçə ilə başa vurub

Bakıda bədii gimnastika üzrə AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirinin final yarışları davam edir - FOTOREPORTAJ

Bakıda bədii gimnastika üzrə AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirinin finall yarışları davam edir - FOTOREPORTAJ

Şri-Lankada dəhşətli TERROR: 8-ci partlayış - 185 ölü, 500 yaralı - YENİLƏNİB - VİDEO - FOTO

İtaliyalı Sofiya Raffaelli bədii gimanstika üzrə AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində gürzlə hərəkətlərdə birinci yeri tutub

Görənlər şoka düşdü: 11 kq qızılla oyuna getdi - FOTO

Poçettino üçün 180 milyon avro

Şri-Lankada dəhşətli TERROR: kilsələrdə və otellərdə partlayışlar: 185 ölü, 500 yaralı - YENİLƏNİB - VİDEO - FOTO

Azərbaycanlı gimnast Nərminə Səmədova AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində bürünc medal qazanıb

Zelenski səs verdi, çıxış etdi - VİDEO

Azərbaycan gimnastı AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində bürünc medal qazanıb

Bakıda bədii gimnastika üzrə II AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirinin ikinci günü start götürüb - FOTO

Binəqədidə qan töküldü: kürəyindən bıçaqladılar

Qvardiolanın güvənmədiyi futbolçunu “Yuventus” və “Bavariya” istəyir

Kluba məxsus təyyarə qəzaya uğradı - Ölənlər var

İngiltərədə ilin ən yaxşısı adına 6 namizəd

ABŞ-da hər həftə 100 kilsə bağlanır

"Real"dan 3 transfer bombası: 320 milyon avro...

Şri-Lankada dəhşətli TERROR: kilsələrdə və otellərdə partlayışlar: 160 ölü, 360 yaralı - YENİLƏNİB - VİDEO - FOTO

Luis Almaniyaya getməkdən imtina etdi

Hizbullah İsrailə qarşı savaşa başlayır? - Müharibə anonsu

Bu gün Şimali Makedoniya da prezident seçkiləridr

Namiqin Masallı paylaşımı diqqət çəkdi - FOTO

Şri-Lankada dəhşətli TERROR: kilsələrdə və otellərdə partlayışlar: ölü sayı 52-ə çatdı - YENİLƏNİB - VİDEO - FOTO

Boksçu Elnur Səmədov erməni rəqibini məğlub etdi

Türkiyə paytaxtında gey-paradlara icazə verildi

Rusiya Suriyanın bu limanını yarım əsrlik alır

Kamp-Nou-da növbəti "Barsa şou" - VİDEOİCMAL

Şri-Lankada dəhşətli TERROR: kilsələrdə və otellərdə partlayışlar: ölü sayı 42-ə çatdı - YENİLƏNİB - VİDEO

Hüsniyə yeməyə görə ağladı - FOTO

"Yuventus"dan möhtəşəm çempionluq oyunu - VİDEOİCMAL

Şri-Lankada dəhşətli TERROR: kilsələrdə və otellərdə partlayışlar: 20 ölü, 80 yaralı - YENİLƏNİB - VİDEO

Şri-Lankada dəhşətli TERROR: kilsələrdə və otellərdə partlayışlar: 20 ölü, 80 yaralı - YENİLƏNİB

Kriştianu Ronaldu yeni rekorda imza atdı

Səmra yenə bodidə - FOTO

Şri-Lankada kilsələrdə və otellərdə partlayışlar: 80 yaralı

Meksikada zavodda yanğın

Bu gün Ukraynada prezident seçkilərinin ikinci turudur

Millət vəkili: "Radikal müxalifət nümayəndələri düşmən qüvvələrə, anti-Azərbaycan şəbəkəyə dəstək verirlər"

ABŞ-da hücum hazırlayan məktəbli qızlar saxlanılıb

"Bakıda AGF Junior Trophy turniri parlaq və gözəl keçir" - tamaşaçı

Bu gün 11-ci sinif şagirdləri üçün imtahanlar keçirilir

Qazaxıstan yığmasının bədii gimnastika üzrə məşqçisi: "Bakıda hər zaman yeni təəssüratlar və bilik almağı planlaşdırırıq"

Fransada etirazlar zamanı 14 polis yaralanıb

"Bakıda Milli Gimnastika Arenasında ab-hava möhtəşəmdir" - rusiyalı gimnast

Aprelin 22-dən Formula 1 ilə əlaqədar avtomobillərin hərəkəti məhdudlaşdırılacaq yolların SİYAHISI

XI-XIV əsrlərə aid memarlıq incisi Pir Hüseyn Xanəgahına FOTOSƏYAHƏT

Ağaxan Abdullayev, Alim Qasımov, Elnarə, Simarə... - ARXİV VİDEO

Azərbaycanda yaz ayında füsunkar qış mənzərələri - FOTO

Ulduzlarımızın səhvlərlə dolu statusları - Kim Azərbaycan dilini yaxşı bilir?

Kinomuzun qaynanası... - FOTO

İradə İbrahimova toy şəkillərini paylaşıb ərindən danışdı - FOTO

Qazaxıstan gimnastı: Azərbaycan Gimnastika Federasiyası idmançılar üçün lazımi şəraiti yaradıb

Günün qoroskopu:Yaşamınızda yeni mərhələ başlanır

Zurabişvilidən Azərbaycanla sərhəd barədə bəyanat

“Seltik” Azərbaycan millisinin futbolçusunu almaq istəyir

"Qalatasaray" və "Trabzonspor"dan qələbə

"Yuventus"dan ardıcıl 8-ci çempionluq - rekord

Milli Gimnastika Arenasında AGF Junior Trophy turnirinin qrup hərəkətlərində çoxnövçülükdə qalib və mükafatçılar mükafatlandırılıb - FOTO

Azərbaycan komandası qrup hərəkətlərində AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirinin finalına yüksəlib

Xameneini təhqir edən alimə 13 il həbs cəzası verildi

Şamaxıda ağac avtomobilin üstünə düşdü, xəsarət alanlar var

Zelenskinin namizədliyi ləğv oluna bilər

Qəbələdə dəhşətli qəza: 1 ölü, 5 yaralı

"Atletiko" səfərdən üç xalla qayıdır

"Bavariya"dan növbəti qələbə

Ramil Şeydayev əsas heyətdə

Qar 60-dan çox kəndin yolunu bağladı – İranda

Bakıda AGF Junior Trophy-nin çöxnövçülükdə mükafatlandırma mərasimi keçirilib - FOTO

Nərminə Səmədova gürzlərlə hərəkətlərdə 2-ci AGF Junior Trophy turnirinin finalında

Azərbaycan startap-ekosistem reytinqində mövqeyini yaxşılaşdırıb

Arzu Cəlilova və Nərminə Səmədova iplə hərəkətlərdə AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirinin finalına yüksəliblər

Azərbaycan gimnastları lentlə hərəkətlərdə "AGF Junior Trophy"nin finalına yüksəliblər

Aşıq Əlini tanımayacaqsız: Arıqlayıb, belə oldu... - FOTO

Bu məşhurlarımız plastik əməliyyatın QURBANI OLDU - FOTO

Gəncədə "GƏNC by Barbarisso" ailəvi gözəllik salonu fəaliyyətə başladı - FOTO

Daha bir körpə ölümü - SUMQAYITDA

Emil Balayev üçün 90 dəqiqə

İngiltərədə ilin ən yaxşı futbolçusu kim olacaq?

Lotu Qulinin adamı Moskvada sahibkarı güllələyib

Rüfət Dadaşov oynadı, komandası qələbə qazandı

"Mançester Siti" "Tottenhem"i udub liderliyə yüksəldi

"Milan" qələbəni əldən verdi

Qusarda 6 otaqlı ev yanıb

Xaçmazda istirahət mərkəzini əxlaqsızlıq yuvasına çevirdi, polis əməliyyat keçirdi

Amerikada intihara cəhdin qiyməti bu qədər bahadır

Erməni nazir Ukraynadakı vəziyyəti “Taxt oyunları”na bənzətdi

Bədii gimnastika üzrə 2-ci AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirindən ən yaxşı anlar - FOTO

ABŞ F-35-i satmasa, Türkiyə Moskvaya müraciət edəcək

Tünzalə Ağayeva transparan geyimdə - FOTO

Bəşir getdi, yenə 1 milyon adam küçələrə çıxdı

Azərbaycan gimnastı: "Azarkeşlərin fəal dəstəyi bizə çox kömək edir"

İranda 17 məktəb daşqınlara görə bağlanıb