AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Azərbaycanla Pakistan arasında ticarət və biznes potensialı

  23

Hər hansı iki ölkə arasında iqtisadi və ticari əlaqələr onların münasibətindəki dinamikanı, mahiyyəti proqnozlaşdırmaq, təhlil etmək üçün sanki lakmus kağızıdır. Azərbaycanla Pakistan da ümumi tarixi, eyni dini dəyərləri bölüşür. Buna baxmayaraq, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi cəmi 7,3 milyon dollardır.

Bakı ilə İslamabad gələcək 5 ildə bu göstəricinin 500 milyon dollara çatdırılması üçün əməkdaşlıq sazişi imzalayıb. Son onilliklərdə, yəni Azərbaycanla Pakistan arasında əlaqələrin qurulmasından bu yana onlar ticarət əlaqələrini ən yüksək səviyyəyə çatdırmağa çalışır. Ölkələr bunun üçün əllərindən gələni edir. Azərbaycanın 21-ci əsrin əvvəllərində böyük neft ölkəsinə, həmçinin iqtisadi cəhətdən güclü regional oyunçuya çevrilməsi iki ölkə arasındakı ticarət əlaqələrində yeni impuls olub. Ticarət münasibətlərini genişləndirmək məqsədilə Azərbaycan və Pakistanın İqtisadiyyat nazirlikləri arasında ikitərəfli investisiya əlaqələrinin inkişafı üzrə xüsusi işçi qrupu da yaradılıb. Son illərdə pakistanlı biznesmenlər Azərbaycana 4,2 milyon dollar investisiya qoyub. Azərbaycan iqtisadiyyatı pakistanlı biznesmenlər üçün bir çox sahədə böyük potensiala malikdir. Məsələn, idman məhsulları, dəri sənayesi, əczaçılıq, enerji, kənd təsərrüfatı ilə bağlı yüngül avadanlıqların istehsalı, kənd təsərrüfatı məhsullarının tədarükü sahəsi daxil olmaqla, bir çox sahədə birgə müəssisələr yaradıla bilər. Lakin 2018-ci ilin yanvar-iyun aylarında iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 5,82 milyon dolar təşkil edib.

İki müsəlman qardaş ölkə Pakistanla Azərbaycan unikal ümumi tarixi, siyasi, dini dəyərləri bölüşür. Onlar arasında əlaqə hələ hər iki xalqın İran imperiyasının tərkibində olduğu zaman yaranıb.

Pakistan Azərbaycanın müstəqilliyini 1991-ci ildə (Türkiyədən sonra ikinci dövlət olaraq) tanıyıb. 1992-ci ildə iki dövlət arasında diplomatik əlaqələr qurulub. Pakistan Bakıda səfirlik açmış ilk ölkələrdəndir. İslamabadla Bakı arasında rəsmi diplomatik münasibətlərin qurulmasından sonra bu əlaqələr davamlı inkişaf edib. Bu gün onlar dərin və sıx qardaşlıq münasibətləri qurub və bu əlaqələr durmadan güclənir, inkişaf edir.

İki ölkənin rəhbərliyi və xalqı arasında isti münasibətlər var. Hələ 1995-ci ildə Pakistanın baş naziri Nəvaz Şərif Bakıya səfər etmiş, 1996-cı ilin aprelində isə Azərbaycanın mərhum prezidenti Heydər Əliyev İslamabada gəlmişdi. Bu səfərlərdən sonra iki ölkə arasında siyasi və iqtisadi əlaqələr daha da inkişaf etməyə başlayıb. İki ölkə bir-birini beynəlxalq arenada da dəstəkləyir.

1995-ci ildə Azərbaycanla Pakistan iqtisadi əməkdaşlığa dair saziş imzalayıb. Bundan sonra onlar arasında ticarət dövriyyəsi qeydiyyata alınmağa başlayıb. Bununla yanaşı, bu gün iki ölkə arasındakı Hökumətlərarası Birgə Komissiya ikitərəfli ticarət üçün yeganə strukturdur. Üstəlik, bu komissiya mövcud iqtisadi potensialdan tam istifadə edə bilmir. Başqa sözlə, Azərbaycanla Pakistanın iqtisadi potensialını nəzərə alsaq, ölkələr arasındakı hazırkı ticarət dövriyyəsinin qaneedici olmadığını söyləyə bilərik.

Məhz bu üzdən hər iki ölkə ticarət əlaqələrinin inkişafı üçün iş adamlarına müraciət edib. Bu gün Bakı ilə İslamabad ticarət dövriyyəsini biznes təcrübəsi və bazara çıxışla bağlı təcrübələrini bölüşməklə də artıra bilər. Azərbaycanın əsas məhsulu neftdir. Pakistanın isə enerji resurlarına ciddi ehtiyacı var. Odur ki, Pakistan Azərbaycan neft-qazı üçün potensial bazardır.

Rəsmi hesabata əsasən, hazırda Azərbaycanda 267 Pakistan şirkəti fəaliyyət göstərir və onların ölkəyə qoyduğu sərmayə 4,2 milyon dollardır. 2018-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi ötən illə müqayisədə 36% artıb.

Pakistanlı biznesmenlər Azərbaycanın kənd təsərrüfatı bazarını daha yaxşı öyrənməli və bu ölkəyə məhsulların ixracı üçün tərəfdaşlar tapmalıdır. Düzdür, Pakistan Azərbaycana pomidor, kartof, düyü, paltar tədarük edir. Amma cərrahi avadanlıqların və idman məhsullarının da ixrac imkanları araşdırılmalıdır.

Məlum olduğu kimi, Pakistan iqtisadiyyatı kənd təsərrüfatına əsaslanır və o, daha çox kənd təsərrüfatı məhsulları ixrac edir. O, regionun ən böyük düyü istehsalçısıdır və onun bu bazardakı payı daha da artır. Digər tərəfdən, Pakistan manqosu bütün dünyada məşhurdur. Düyü, manqo, pambıq və bir neçə kənd təsərrüfatı məhsulu Pakistan iqtisadiyyatının gücüdür. Bu gün düyü ilə manqo Mərkəzi Asiya regionuna və digər regionlara ixrac edilir. Doğrudur, bu işlə məşğul olan şirkətlərin sayı elə də çox deyil. Halbuki, hökumətlə, həmçinin ticarət-sənaye palatası ilə əməkdaşlıqla, bu sahıdə daha böyük işlər görmək olar. Bundan əlavə, Pakistan kartof, soğan, mərci, pambıq, əczaçılıq, cərrahi, tekstil məhsulları və s. ixrac edə bilər.

Pakistanın idman məhsullarının istehsalı potensialı da var və Azərbaycan bu sahədə də böyük bazardır. Çünki bu ölkədə çox sayda idman yarışı keçirilir.

Birgə müəssisələrin yaradılması və əməkdaşlıqla bağlı digər vacib sahə enerji sektorudur. Azərbaycan neft və digər enerji məhsulların böyük istehsalçısı, Pakistan isə ən böyük istehlakçılarındandır. Məhz bu üzdən iki ölkə bu sahədə əməkdaşlığa dair saziş imzalayıb. Bundan başqa, Bakı ilə İslamabad arasında maye qazının Pakistana ixracı ilə bağlı danışıqlar aparılır.

İki ölkənin biznesmenləri arasında görüşlərin, əlaqələrin genişlənməsi ikitərəfli ticarətin inkişafına töhfə verəcək. Pakistan Azərbaycan bazarında rəqiblərini əvəzləyə bilər. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, neft-qaz ehtiyatları sayəsində Azərbaycan iqtisadiyyatı kifayət qədər güclüdür. Bu üzdən, orada müxtəlif məhsulların qiyməti bir çox ölkədəkindən daha ucuzdur. Orada qiymətlərin sabit qalacağını söyləmək mümkündür.

Beləliklə, Azərbaycan Pakistanın yeni gəlir mənbələri tapmasına yardım göstərə bilər. Bu, Pakistanın iqtisadiyyatının güclənməsində vacib rol oynayacaq. Digər tərəfdən, Azərbaycan Pakistanın enerji sahəsinə investiya qoya bilər. Xatırladaq ki, rəsmi Bakı "Azərbaycan 2020: Gələcəyə baxış" şüarı ilə iqtisadiyyatını və ticarət yollarını şaxələndirir. O, Pakistanın istehsal etdiyi kənd təsərrüfatı və tekstil məhsullarına maraq göstərir. Buna görə Pakistan üçün böyük potensial meydana gəlir. Azərbaycan Pakistanın enerji sektoruna, Pakistan isə bu ölkənin yuxarıda qeyd olunan sahələrinə sərmayə qoya bilər. Bütün bunlar hər iki ölkənin biznesmenləri üçün yaxın gələcəkdə yaradılacaq imkanlardan asılı olacaq.

Daily Times, Pakistan
19.10.2018 

Müəllif: Muhamməd Asif Nur

(İngilis dilindən tərcümə - WorldMedia.Az)

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Şəhriyar yenə məğlub oldu, Teymur heç-heçə etdi

Ayaz Quliyev "Spartak"da debüt etdi

Torpaq sürüşməsi İranda 147 kəndin yolunu bağladı

Neftin qiyməti 62 dolları ötüb

Tereza Mey parlamentə "Brexit" üzrə "B planı"nı təklif edib

Gəncə Dövlət Filarmoniyasında “Kəpəz Kuboku 2019” yarışı keçiriləcək - FOTO

Məşhur aktyor dünyasını dəyişib

Ərdoğan və Putin Suriyadakı vəziyyəti müzakirə edəcəklər

Meksikada boru kəmərinin partlaması nəticəsində 91 nəfər ölüb

Karakasda polis etirazçılara atəş açır - VİDEO - YENİLƏNİB

Pakistanda yanacaq daşıyan yük maşını avtobusla toqquşub: çoxlu sayda ölən var

Çində ÜDM-in artım tempi ABŞ-la ticarət mübahisələri səbəbindən minimuma düşüb - Tramp

"Neftçi" qanalı hücumçusunu əcnəbi kluba icarəyə verib

Ermənistanın gələcəyi Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllindən asılıdır - Sevinc Fətəliyeva

Qvatemalada avtobusda partlayış nəticəsində 6 nəfər yaralanıb

Helmond şəhərində atışma baş verib, 2 uşaq yaralanıb

Misirdə minanın partlaması nəticəsində 2 uşaq ölüb

İndoneziya sahillərində 6,1 bal gücündə zəlzələ olub

Qanalı yarımmüdafiəçi rəsmən "Barselona"da

İcbari tibbi sığortadan sonra poliklinikaların necə xidmət göstərəcəyi açıqlanıb

"Yuventus" və "Milan"dan qələbə

“Beşiktaş”da maaş ala bilməyən futbolçu küsüb getdi

Mərakeşdə təyyarə qəzaya uğradı

Kerç boğazında iki gəmi yanır, 14 ölü - VİDEO

Zelenski seçki kampaniyasına pulu kimdən aldığını açıqladı

Dəliməmmədlidə ağır qəza, ölən var

Səməd Seyidov: "AŞPA və Azərbaycan arasında, xüsusilə də Mehman Hüseynovun işi kimi çox mürəkkəb məsələlər üzrə əməkdaşlıq və dialoq qarşılıqlı anlaşmaya gətirib çıxaracaq"

Günün qoroskopu: Sizi maraqlandıran məlumatları əldə edin

İqtisadçı, moda təşkilatçısı və səyyah - FOTO

Biznes üçün maliyyədən öncə lazım olanlar - Araşdırma

Kerç boğazında iki gəmidə yanğın zamanı ölənlərin sayı 11 nəfərə çatıb - YENİLƏNİB

Nuradan ŞOK SÖZLƏR: "İndi kişilər xanımı bir işarə ilə əldə edir və..." - FOTO

Kerç boğazında yanan iki gəmidə 16 Türkiyə vətəndaşı olub - YENİLƏNİB

Mirqafar Seyidov: "Milli Şuranın mitinqinə icazə verilməməsi ilə bağlı Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti qarşısında vəsatət qaldıracağam" - MÜSAHİBƏ

"Fənərbağça" Bursada büdrədi - FOTO

Sebastyan Fettel: "Mixael Şumaxer oğlu ilə fəxr edəcək"

Fransada erməni mafiozlara qarşı xüsusi əməliyyat keçirilib

Yaponiyada supermarketlər şəbəkəsi xarici malların qiymətini endirir

Karlos Qon girov müqabilində azad ediləcəyi təqdirdə Yaponiyanı tərk etməyəcəyini bildirib

Səfərbərlik Xidmətinin rəisi İŞDƏN ÇIXARILDI

ABŞ-da azərbaycanlı: "Köpək balığını qrildə hazırlamışam" - FOTO

GMO məhsullar Azərbaycan bazarına əsasən hansı ölkələrdən daxil olur?

7 yaşlı azərbaycanlı vunderkind xarici və yerli təhsil müəssisələrindən təkliflər alır - FOTO

İrlandiya Britaniya ilə Brexitə dair ikitərəfli danışıqlara getməyəcək

Konor əl çəkmir: Rusiyada Həbiblə döyüşmək istəyirəm...

"Monako" hücumçusunu icarəyə verdi

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Davosda Çinin CGTN televiziyasına müsahibə verib

Prezident İlham Əliyev Davosda "Rossiya 1" televiziya kanalına müsahibə verib - FOTO

Prezident İlham Əliyev Davosda Dünya İqtisadi Forumunun prezidenti ilə görüşüb - FOTO

Qara dənizdə iki gəmidə yanğın nəticəsində 10 nəfər ölüb - YENİLƏNİB

Avropa İttifaqında transmilli narkomafiyaya zərbə endirilib

PKK-çı qadın: "Təşkilata qatılanlara ilk bunu edirlər" - VİDEO

Qara dənizin şimal sahillərində iki gəmidə yanğın başlayıb

Netanyahu: "İsrail ona təhdid yaradan istənilən ölkəyə zərbə endirəcək"

Bu gün "Səs həftəsi" başlanır

Ərdoğan Putinlə müzakirə edəcəyi əsas mövzunu açıqladı

Ruhəngiz Brilliantla arxiv FOTOsunu yaydı

Rusiya Baş Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru və müavininə sanksiya tətbiq edilib

“Bu şəhərdə” necə populyarlaşdı? - Astroloq

OPEK 2019-cu ildə Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozları açıqlayıb

"Barselona"dan sürpriz transfer həmləsi

32 yaşlı qadın "donuz qripi"ndən ölüb

Deputat: "Şəhidlər xiyabanı kimi müqəddəs bir məkandan siyasi məqsədlər üçün istifadəyə cəhd milli mübarizə tariximizə hörmətsizlikdir"

Rusiyanın ən yaşlı sakini öldü - 128 yaş...

"Trabzonspor"a təklif - Azərbaycan çempionatına qatılın

Ərdoğan: "Mənbic əsl sahiblərinə qaytarılacaq"

"Qəbələ"də baş məşqçi dəyişikliyi

“Təhminə və Zaur”da qalmaqal - Aktyorların pulunu ödəmədilər

Prezident İlham Əliyev meksikalı həmkarına başsağlığı verib

"Milli Şura"çıların itirilmiş mənəviyyatı...

Rusiyada bananlar arasında 50 kiloqram narkotik tapıldı

Biabırçılıq və ləyaqətsizlik saçan anlar - Zabil Məhərrəmov

Prezident İlham Əliyev Mehman Hüseynovun işinin obyektiv və ədalətli araşdırılması ilə bağlı tapşırıq verdi

Əməkdar artist Saleh Bağırovun babası imiş - FOTO

İrandan Azərbaycana narkotik vasitə keçirilməsinin qarşısı alındı

"Neftçi" yunanıstanlı hücumçu transfer edir - 300 min avro maaş verəcək

Səməd Seyidov yenidən AŞPA-nın vitse-prezidenti seçilib

Hüquq müdafiəçiləri Mehman Hüseynova görə Prezidentdən xahiş etdilər

Dünyanın ən iri akulası Havay sularındadır - VİDEO

Ermənistan hökuməti silahlı qiyamçıya təzminat ödəyəcək

Prezidenti İlham Əliyev Hacı İsmayılovu “Şöhrət” ordeni ilə təltif etdi

35 yaşlı hücumçudan yeni rekord - Batistutanın bir addımlığında

"Sabah" İsveçrə klubu ilə qarşılaşacaq

ABŞ-ın hərbi karvanına hücum edən 5 terrorçu zərərsizləşdirilib, 2 hərbçi yaralanıb - VİDEO

"Barselona"nın futbolçusu azarkeşə hücum edib

"Arsenal"da ciddi itki - Ulduz futbolçu üçün mövsüm erkən başa çatdı

Gəncə Dövlət Flarmoniyasında “Kəpəz Kuboku 2019” yarışması keçiriləcək - FOTO

“Vikipediya”da məşhur bəstəkar Elza İbrahimova haqqında 8 dildə məqalə yaradıldı

Abxaziyada Rusiyaya məxsus ZTR aşdı, ölənlər var

“Atamın qız formasıyam” - Əməkdar artist - VİDEO - FOTO

“Saçım uzun olanda çox sataşırdılar” - Çingiz Mustafayev - VİDEO - FOTO

“O rol məndə iz buraxdı” - Xoşagəlməz vərdişlərə yiyələnən əməkdar artistin ETİRAFLARI - VİDEO - FOTO

“Xalqın tələblərinə qarşı mübarizə aparmaq qanuni deyil” - İran prezidenti

Yaponiya İrandan neft idxalını bərpa edib

AŞPA-nın daimi prezidenti seçilib

Bir cib diktatorunun manifesti və ya Müsibəti-Əli

24 ildir danışmadığı bibisinin efirə çıxması Oksananı utandırdı

Oksananın arıqlığında fotoşop izləri - FOTO

60 ölkənin dövlət başçısı Davos Forumuna toplaşır

Ötən il Gürcüstan Azərbaycana 98 mln. dollar dəyərində siqaret satıb

Elnarənin açıqlaması ətrafında qalmaqal bitmir - "Müğənnilik nə vaxtdan eyib peşə olub?"

Azərbaycanda yeni diaspor saytı fəaliyyətə başladı

"Barselona"da ciddi itki - 2 həftə oynamayacaq

Orxan Məmmədov: "Qadın sahibkarlığının inkişafı üzrə stimullaşdırıcı mexanizmlərin işlənib hazırlanması nəzərdən keçirilir" - FOTO

Türkiyə Zap, Haftanin və Xakurkda terrorçuları vurdu

Balotellinin yeni klubu müəyyənləşdi

"Paşinyan hoqqabazdır" - Respublika Partiyası

"Neftçi"dən növbəti oğurluq: Bu dəfə "Fənərbağça"dan - VİDEO

Qurban Qurbanovdan Pedro açıqlaması

Şəfiqə Axundovanın anadan olmasından 95 il ötür

Gürcüstan və Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsinin həcmi 1 mlrd. dolları ötüb

"Barselona"dan növbəti qələbə - VİDEO - FOTO

Nanə Elçinin arxiv görüntülərini yaydı - VİDEO

"Mançester Siti" 3 xalı 3 qolla qazandı - VİDEO - FOTO

Mehriban Xanlarova anası üçün göz yaşı tökdü - VİDEO

14 yaşlı qız 21 yaşlı oğlanla çılpaq halda xarabalıq ərazidə tutuldu - FOTO

Əfqanıstan hökuməti "Taliban" ilə danışıqlar aparmağa hazırdır

Türkiyədə tələbələri aparan avtobusla yük maşını toqquşdu: 20-dən çox yaralı var

Azərbaycanlı hakimlərə danışılmış oyunlarla bağlı seminar keçirildi

Gürcüstanın Azərbaycana borcu azalıb

"10 illik dəyişimim, emo deyiləm" - FOTO

Çində əhalinin sayı açıqlandı: 1,395 milyard nəfər

Ofeliya Aslan Musiqili Teatrda yad ediləcək - FOTO

Sabiq baş nazir metroda - FOTO

"Tottenhem"dən möhtəşəm geridönüş - VİDEO - FOTO

Ukraynada daha bir azərbaycanlı iş adamı itkin düşüb

Moskvada film kimi olay: quldurların əlindən qaçdı, zirehli "Gelandewagen"inə oturub onları güllələdi

Əfqanıstanda xüsusi təyinatlıların bazasında partlayış: 18 nəfər ölüb

Marseloya şok: əsas heyətdə yerini itirib

"Mehman Hüseynov məsələsi, sadəcə, bir bəhanədir, əsl məqsəd Azərbaycanın uğurlarına kölgə salmaqdır"

ABŞ-ın hərbi gəmisi Gürcüstandadır

Aynişan kədərləndi: "Anam 7 il yataqda mübarizə apardı"

4 futbolçu qəzada öldü

Azərbaycan klubu “Şalke” və "Zenit"in sabiq futbolçusunu baxışdan keçirir

"Ey ağzıgöyçəklər, şəhid ailələri üçün özünüz nə etmisiniz?"

Şəhərin mərkəzində QADIN ALVERİ - Razılaşan maşına minib gedir - FOTO

Nazir: "Çexiya şirkətləri Bakı-Tbilisi-Qars ilə yükdaşımalara maraq göstərir"

Səudiyyə Ərəbistanında qadınlar üçün daha bir qadağa aradan qalxır

“Allah necə yaradıbsa, elə də oluram. Sadəcə olaraq, bir az əl gəzdirirəm"

Azərbaycan Premyer Liqası dünya reytinqində 20 pillə gerilədi

Pele tənqid etdi, Neymar susmadı - "Nə istəsən deyə bilərsən"

20 yanvar Qətərdə anıldı

Kapital Bank-ın müştəriləri "13-cü maaş" qazandı

Firanın şəffaf geyimi tənqid edildi - FOTO

Röyanın 20 Yanvar paylaşımına da söz tapdılar, müğənni susdurdu - FOTO

İsrailin Suriyanı bombalama anı - VİDEO

"Formula-1" pilotunun nişanlısı hamilədir - FOTO

İngiltərə klubu əfsanəvi futbolçuya tapşırıldı