AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Yeni nazir pensiyaçılar
barədə nə düşünür?

  1126

Əhalinin növlərə bölünməsinə son
qoyulmasının zamanı çoxdan çatıb

 

Ertələnmiş prezident seçkilərindən sonra Nazirlər Kabinetində xeyli dəyişikliklər baş verdi, o cümlədən də pensiya təminatının ağıllı möhtəkiri Səlim Müslümov da işsiz qaldı. Bizi maraqlandıran əsla onun işsiz qalması və ya cəzalandırılıb-cəzalandırılmaması deyil. Biz artıq Səlim Müsümovun pensiya sisteminə gətirdikləri eybəcərliklərin aradan qaldırılması barədə düşünürük.

Görəsən, prezidentin ehtimad göstərdiyi yeni nazir Sahil Babayev bunun öhtəsindən gələ biləcəkmi? 2006-cı ildən başlayan, haqqında Azərbaycan xalqına əfsanələr danışılan pensiya islahatı nəticəsində formalaşan yeni pesiya sistemi ahıllarımızın 95 faizinə 150-200 manat, 5 faizinə isə 2-5 min manat civarında pensiya verir. Bu yerdə qeyd edək ki, ölkədə real minimum istehlak səbəti 250-300 manat arasında tərəddüd edir.

Bu isə o deməkdir ki, illərlə əmək sərf edib, pensiya təminatı qazanan ahıllarımıza kənar dəstək olmasa, onların dilənməkdən başqa çarəsi qalmır. Hansı ki, artıq bir çoxları bu yoldadı, küçədə-dalanda utana-utana əl açıb dilənir. Azərbaycan xalqının mentalitetinə görə, ahıllara böyük hörmət və diqqət var, onlar gənc və orta nəslin ağsaqqalı, yolgöstərənidir. Küçədə dilənməyə vadar edilən ahıl bizə hansı ağsaqqallığı edə, hansı yolu göstərə bilər?!

Dünən H.Cavid parkında bu cür dilənməyə vadar edilən yaşlı bir kişi ilə həmsöhbət oldum. Mənə tövsiyyəsi o oldu ki, bala nə qədər qolunda qüvvət var, oğurluq-doğurluq, fərq etməz, özünə var-dövlət topla, iş qur ki, qocalanda bu dövlətə ehtiyacın olmasın!

Bəli, bu təkcə Xıdır kişinin deyil, orta statistik azərbaycanlı pensiyaçının fikridir. Ahıllarımız, ağsaqqallarımız bizə məsləhət verir ki, oğurlayın, varlanın! Bu rəy isə ordan qaynaqlanır ki, onlar özləri dövlətə arxayın olub, vətənə xidmət edib dilənci gününə qalıblar, istəmirlər biz də onların həyatını təkrar yaşayaq. Bu sindromu sındırmaq üçün isə yeganə yol var - ölkə ahıllarını layiqli məvaciblə təmin etmək!

Ötən ilin yayında Hadi Rəcəblinin və Səlim Müslümovun təşəbbüsü (guya pensiyaçıların təklifləri əsasında - bu qədər gülünc arqumentlə) pensiya yaşı 65-ə, əmək pensiyası almaq üçün staj 25 ilə və ya 15 min pensiya kapitalına qədər qaldırıldı. Tutaq ki, doğrudan da buna ehtiyac var, real tələbatdır. Elə isə nə üçün ölkədə pensiya təminatı qazanılan əmək bazarı və əmək münasibətləri qaydaya salınmır?

Belə ki, bu təklifləri həyata keçirməzdən əvvəl "kölgə iqtisadiyyatı" minimuma endirilməli, bütün əməkhaqqılar sosial sığortaya cəlb edilməlidir. Hökumət sahibkarlardan tələb etməlidir ki, vətəndaşlarına layiqli əmək haqqı və pensiya təminatı versin. Bunu təmin etməkdən ötəri isə biznes azad olmalıdır, oliqarxiya və monopoliya aradan qaldırılmalı - hökumət adamları biznesdən kənarlaşdırılmalıdır.

Bununla yanaşı, pensiya kapitalı real olaraq indeksləşdirilməlidir. Hər il ölkədə inflyasiya 18-20 faiz təşkil etdiyi halda, pensiya kapitalı cəmi 5-6 faiz indeksləşdirilir. Bu səbəbdən də 2006-cı ildə yatrılan pensiya kapitalı qəpik-quruşa çevrilib. Təsəvvür edin ki, son 10-12 ildə hər il pensiya kapitalı azı 10 faiz dəyər itirir, beləliklə 10 ilə yoxa çıxır. Əslində isə pensiya kapitalı real dəyərini itirməməlidir, əksinə artmalıdır. Bu sərbəst vəsaitdir, hökumət onu idarə etməklə artırmalıdır.

Əslində, yəqin ki, pensiya kapitalı idarə edilir, yəni biznesə qoyulub qazanc gətirir, lakin o rəsmləşdirilib pensiya kapitalına əlavə edilmir, ciblərə axır. Səlim Müslümovun milyardlıq mənimsəməsinin bir mənbəyi də yəqin ki, budur.

2006-cı ildə pensiya islahatına start veriləndə layihədə pensiya kapitalı barədə maraqlı bir bənd var idi: kapital sahibi vətəndaşlıqdan imtina etdikdə və ya pensiya yaşına çatmadan dünyasını dəyişdikdə onun pensiya kapitalı müvafiq olaraq, özünə və ya varisinə nəqd şəkildə ödənilməlidir. Lakin 12 il ötməsinə baxmayaraq, layihənin bu bəndi qüvvəyə minmədi. Bu illər ərzində on minlərlə insan pensiyaya çıxmamış və ya 1-2 il pensiya alandan sonra dünyasını dəyişib, sual olunur, bu vətəndaşların topladığı pensiya kapitalının taleyi necə olur, o pullar kimə çatır? Hanı bizim pensiya sistemindəki ədalət fəlsəfəsi?!

Sonda yeni nazir üçün bir təklifdə bulunub hələlik yekunlaşdıracam. Hər ay Bakı şəhərində yaşayan pensiyaçılarla rayonlarda yaşayan pensiyaçılar 10-15 gün fərqlə pensiya alır. Bu da Səlim müəllimin kurallarının bir elementidir - əhalini növlər bölmüşdü: şəhər əhalisi ağ, kənd əhalisi isə qara adamlardı, bu səbəbdən də kənddəkilər pensiyanı gec alır. Bu ənənə indi də davam edir.

Düşünürük ki, bu fərq aradan qaldırılmalıdır. Bu məsələdə xüsusi təklifim ondan ibarətdir ki, hər bir pensiyaçının növləti ay üçün məvacibi onun pensiyaya çıxdığı gün kart hesabına oturdulsun. Beləliklə, həm şəhər əhalisi ilə kənd əhalisi arasında fərq aradan qaldırılsın, həm bankomatların qarşısında uzun növbələr yaranmasın, həm də pul kütləsi dövrüyyəyə bir gündə deyil, ayın hər günündə hissə -hissə buraxılsın. Bu, həm də ölkədə maliyyə sabitliyinə töhfə verə bilən bir üsuldur.

Ümid edirik ki, yeni nazir bu məsələlərin həllində aktivlik göstərəcək.

Xəbər Lenti

Binəqədi sakini çəkiclə döyülüb

Azərbaycanda çay istehsalının 60 faizi bu rayonun payına düşür

Bakıda gənc qız eyvandan yıxılaraq ölüb

Tarixi antirekord - Çempionlar Liqasında

"Barselona"dan antirekord - Messidən rekord

"Utanıram" - Jerar Pike

BMT TŞ-da İrana qarşı silah embarqosunun müddəti uzadılmayıb

"Barselona"nın müdafiəçisi koronavirusa yoluxub

Səfir Elxan Poluxov “Qanunvericilikdə Dini Azadlıq” mövzusunda videokonfransda iştirak edib - FOTO

"Bavariya" "Barselona"nın qapısından 8 top keçirdi - FOTO

Dəniz səviyyəsindən 2200 metr yüksəklikdəki məşhur Qırız kəndi - FOTOREPORTAJ

Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 21 milyon nəfəri ötüb

"6G" şəbəkəsi nə vaxt istifadəyə veriləcək?

PSJ-də ciddi itki

ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 286 mindən çox artıb

ÜST-dən virusun qida vasitəsilə yayılması barədə AÇIQLAMA

Naqelsmann Deşamın rekordunu qırdı

"Sumqayıt"dan ayrılan futbolçu Yunanıstan klubunda

Litvada xarici tələbələrin ölkəyə girişinə icazə veriləcək

Makron İran üzrə sammitdə iştirak etməyə razılaşıb

Nişan mərasimi keçirənlər barəsində toplanmış materiallar məhkəməyə göndərildi - FOTO

Trampın qardaşı xəstəxanaya yerləşdirilib

Türkiyədə koronavirusdan daha 923 nəfər sağalıb

Həbib son döyüşünə çıxır? - Özü açıqladı

Başına yarım milyon pul qoyulan terrorçu məhv edildi - TÜRKİYƏDƏ

YAP tərəfindən "Qərbi Azərbaycanda soyqırımına məruz qalmış toponimlərimiz" kitabının ingilis və rus dillərində elektron versiyası hazırlanıb

Koronavirusun yeni dağlası harada alovlanacaq? - ÜST rəsmiləri elan etdi

Ərdoğan: “BƏƏ-dəki səfirimiz geri çağırıla bilər”

Həkim koronavirus xəstəsini qucağında apardı - FOTO

Ukraynada COVID-19 xəstələrinin gündəlik artımı üzrə antirekord qeydə alınıb

İdxal edilən toyuq məhsullarında koronavirus aşkarlandı

Dünya birliyi Cənubi Qafqazda Azərbaycanı lider dövlət kimi qəbul edir - Adil Əliyev

Böyük Britaniyada maska taxmaqdan imtina edən şəxslər 3200 funt sterlinqə qədər cərimə olunacaqlar

Avropa ölkələri yüz milyonlarla doza koronavirus vaksini alacaq

Bəkir Sarıyev yeni vəzifəyə təyin edilib

Kim Çen In daşqınlarla mübarizədə xarici yardıma ümid etməməyə çağırıb

“Qanun” nəşriyyatında işçilərin xüsusi karantin qaydalarını pozması ilə bağlı videogörüntü yayılıb - VİDEO

İkinci dalğa təşvişi: siqaret çəkmək qadağan edildi

Gürcüstanın Azərbaycana 6 milyon 107 min dollar borcu var

Türkiyə klubunda kütləvi yoluxma

Xətai rayonunda 4 küçə təmir olunub - FOTO

Son sutkada Özbəkistanda koronavirusa 671 nəfər yoluxub

СOVID-19 əleyhinə 9 vaksin sınaqların ikinci və ya üçüncü mərhələsindədir - ÜST

Premyer Liqanın ən yaxşı gənc futbolçusu

Şehiçin yeni klubu müəyyənləşdi

20 yaşlı boksçu güllələnərək öldürüldü

“Qalatasaray”ın iki futbolçusu koronavirusa yoluxdu

"Qaloşa öyrəşən, quru çörəklə yaşayan adamam" - Elnarə pandemiyadan danışdı

Qadın altı ayda iki dəfə COVID-19-a yoluxub

Ceyhun Bayramov Yaponiyanın ölkəmizə yeni təyin olunmuş səfiri ilə görüşüb

Biletsiz daxil olan sərnişini təyyarədən yerə atdılar - VİDEO

"Başa düşdüm ki, insan fahişə olsa belə, onu alçaltmaq olmaz”

İsrail mediası yəhudilərin Azərbaycanla həmrəy olmasından bəhs edib

Nigar qızları ilə hovuz görüntülərini paylaşdı - VİDEO - FOTO

“Azərkosmos” “iSAT Africa” şirkəti ilə əməkdaşlığa başlayıb

Seroloji testlərlə xəstələrdə bu əlamətlər müəyyən ediləcək - Professor

Bakıda bu həftə avtobuslarla 8 milyon sərnişin daşınıb

Fransa sərt karantinə qayıdır: Paris “qırmızı zona” elan edildi

Villian "Arsenal"da

Qırğızıstanda koronavirusa daha 304 nəfər yoluxub

Yaponiyada son sutka ərzində koronavirusdan 11 nəfər həyatını itirib

Ceyhun Bayramov Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb - FOTO

Yeni Zelandiya koronavirusun yayılması ilə əlaqədar təhlükə səviyyəsini qaldırıb

Gürcüstana qanunsuz keçməyə çalışan Ermənistan vətəndaşları saxlanıldılar

ÜST "peyvənd millətçiliyi"ndən çəkinməyə çağırır

"Bu gün dünyanın ən xoşbəxt insanı mənəm"

Tarixçi Paşinyanın iddialarına cavab verdi: "Ərsak" sözünü saxtalaşdıra bilmədiklərindən dəyişib "Artsax" ediblər

İranda koronavirusdan daha 169 nəfər öldü

Nəsrin Cavadzadə yenə göz oxşadı - VİDEO

Müəllimlərin işə qəbulu imtahanında tələbələr də nəzarət edəcək

Mikayıl Cabbarov: Azərbaycanla İsrailin münasibətləri möhkəm, dayanıqlı və perspektivlidir

BMTİP vasitəsilə Azərbaycana 5130 qutu dərman preparatı gətirilib - FOTO

"AccessBank" biznes müştərilər üçün "AccessPartner" layihəsinə başlayır

Avqustun 17-dən tələbələrin köçürülməsinə başlanılır

Qərbi Avropada yoluxma artır

"Qarabağ" barədə düşünmürük" - "Sileks"in futbolçusu

Yol kənarında 6 kq heroin gizlətmişdi

"Papanin" stansiyasında SON VƏZİYYƏT açıqlandı - Yaxın zamanlarda açıla bilər

Latviyada büdcə kəsiri təxminən 1 milyard avro təşkil edə bilər

Nigar Camal bir şəkli 1500 manata paylaşır - Yerli məşhurlar sosial şəbəkələrdən nə qədər qazanırlar?

ÇL-də növbəti mövsüm "səkkizlər finalı" olacaq? - Açıqlama

Rusiyada daha 114 nəfər koronavirusdan ölüb

Hindistan koronavirus vaksinini sınaqdan keçirir

Velosipedçilərə qarşı reyd keçirilib - 9 nəfər cərimələnib - FOTO

“Hər kəsin tək düşüncəsi “Qarabağ”la oyunadır” - Zoran Steryovski

16 Qazaxıstan vətəndaşı öz ölkələrinə yola salınıb

"Messiyə o nəzarət edəcək" - "Bavariya" rəhbəri

Ombudsman onlayn beynəlxalq forumda iştirak edib

"Barselona" - "Bavariya" matçı bu kanllarda yayımlanacaq

Evdən çıxan 4 koronavirus xəstəsinin 2-si həbs edildi - FOTO

Avropa səması ermənilərə bağlandı - DETALLAR

"Rusiyanın Ermənistana gizli yollarla silah ötürməsi Cənubi Qafqazda sülhün və sabitliyin pozulmasına yol açır"

"Bəhanələr yoxdur" - Simeone

Brayza: Ermənistana hərbi texnika tədarük etməklə Rusiya ATƏT Minsk qrupunun həmsədri qismində etimadı itirir

6 ayda ev şəraitində 83 uşaq doğulub

Azərbaycan XİN Pakistanı təbrik edib

Azərbaycanda 500 min hektara qədər torpaq sahəsinin şoranlaşma təhlükəsi yaranıb

Aztəminatlı ailələrə göndərilən yardımları mənimsəyən məmurun işi məhkəməyə göndərildi

Yaponiyada avqustda istivurmadan azı 26 nəfər ölüb

Telli Borçalı çətin durumda - Azərbaycana qayıda bilmir

Bu gündən problemli əmanətlərin qaytarılmasına başlanılır

Kontakt Home-un Xalqlar və Bakıxanov mağazaları tam yeni formatda - AÇILIŞA ÖZƏL 50%-DƏK ENDİRİM

Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 814 nəfərə çatıb

Atambayev həbsdə qaldı

Ukraynada günlük yoluxma sayında yeni rekord

Əli Abbasova yeni vəzifə verildi

Pandemiyadan zərər çəkən fərdi sahibkara 12,3 mln. manatdan çox maliyyə dəstəyi göstərilib

"Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı dostluq və qardaşlıq münasibətləri dərin tarixi köklərə əsaslanır"

"Bu əməl Azərbaycan xalqının ciddi narahatlığına səbəb olub"

Bakıda 68 yaşlı kişi öldürüldü

Müəllim işləmək istəyənlər üçün imtahanların TARİXLƏRİ açıqlandı

Bakıda "Wi-Fi"-lı, POS terminallı taksilər - İdarəetmə itəndə sürücüyə məlumat ötürülür - FOTO

Koronavirusa yoluxan mer vəfat etdi

Bahar Muradova: Təəssüf ki, pandemiya Azərbaycanda da ailədaxili zorakılığın daha çox baş verməsinin əsas səbəblərindəndir - MÜSAHİBƏ

""Virtual məktəb" layihəsi ənənəvi tədris prosesinin bərpa olunmasından sonra da davam etdiriləcək"

Əli Abbasov işdən çıxarıldı

"Fənərbağça"nın futbolçusu koronavirusa yoluxub

Dünyada COVID-19-a yoluxanların sayı 21 milyonu keçib

Pentaqon rəsmi olaraq NUO-larla bağlı işçi qrupu yaradır

ABŞ-da noyabr ayına qədər COVID-19 peyvəndinin hazırlanması mümkün deyil

Paytaxt sakinlərinə xəbərdarlıq: ehtiyac yaranmadıqda küçəyə çıxmayın - FOTO

"Anti-Azərbaycan qüvvələrin apardığı qarayaxma kampaniyaları Azərbaycanın nüfuzuna xələl gətirə bilməz"

Britaniya Fransa, Hollandiya və Monakodan ölkəyə gələnlərə yenidən karantin tətbiq edəcək

KXDR-də leysan yağışlar 16 min evə ziyan vurub

GUAM ölkələrinin ABŞ-dakı səfirləri əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə ediblər

İtaliya mətbuatı Prezident İlham Əliyevin "Qarabağ" yatağının dayaq blokunun dənizə yola salınması mərasimindəki fikirlərinə geniş yer ayırıb

Kolumbiyada polis məntəqəsi yaxınlığında qumbara partladılıb

2 otaqlı evdə yanğın olub