AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Sumqayıt hadisələrinin əsas motivi "Böyük Ermənistan" yaratmaq idi - Tarixçi alim

  23

1988-ci ildə fevralın 28-də Sumqayıt şəhərində cinayətkar qrupların təhriki ilə erməni əhalisinə qarşı törədilən faciə və talanlar zahirən Ermənistandan axıb gələn çoxsaylı qaçqınlarla əlaqəli olsa da, bu hadisələrin əsas törədiciləri erməni təhrikçiləri olublar.

Demokratikmusavat.com bildirir ki, bunu Trend-ə "Ermənistan SSR-də azərbaycanlılar əleyhinə siyasət" mövzusunda araşdırma aparmış tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Əsəd Qurbanlı deyib.

Onun sözlərinə görə, hələ 1987-ci ilin əvvəlindən başlayaraq erməni millətçiləri tərəfindən Ermənistan SSR-dən Azərbaycan türklərinin qovulub çıxarılması planı hazırlanmışdı. Bu plan Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları ilə birgə həyata keçirilməli idi. Ermənistanda Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı açıq separatçılıq hərəkatının baş qaldırması ilə "Türksüz Ermənistan" planı gerçək siyasətə çevrilməyə başladı.

Tarixçi qeyd edib ki, erməni millətçiləri aborigen türk əhalisinin tarixi torpaqlarından qovulmasını həyata keçirməyə başladılar. Öz təhlükəsizliyinin təminatını görmədiyinə görə Ermənistandan azərbaycanlıların ilk qaçqın dəstəsi Azərbaycan SSR-ə gəlməyə başladı:

"Bu illərdə Azərbaycan KP MK katibi işləmiş Ə.Daşdəmirovun verdiyi məlumata görə, Ermənistan SSR-dən qovulmuş azərbaycanlı qaçqınların sayı 4000 nəfərdən çox idi. Bu qaçqınlar əsasən azərbaycanlıların yığcam yaşadıqları Yerevan, Eçmiadzin, Leninakan, Kirovakan,Qafandan və başqa şəhərlərdən idilər".

Ə.Qurbanlı əlavə edib ki, ermənilər Azərbaycan türklərini dədə-baba torpaqlarından qovmaqla bir tərəfdən onların arasına vahimə salmağa və hamılıqla Ermənistanı tərk etməyə, digər tərəfdən isə Azərbaycan SSR-də ictimai-siyasi vəziyyətin gərginləşdirilməsinə, erməni-azərbaycanlı münaqişəsi törədilməsinə can atırdılar. Məqsəd isə Azərbaycan SSR-də gələcək millli zəmində törədiləcək təxribatları, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin azərbaycanlıların adına yazmaq üçün süni zəmin hazırlamaq idi. Erməni-azərbaycanlı etnik zəminində istənilən təxribatı törədən ermənilər bu hərəkətləri ilə Azərbaycanı da əks tədbirlərə vadar etmək istəyir, Dağlıq Qarabağ vilayətinin Ermənistana birləşdirmək tələblərinə beynəlxalq aləmdə siyasi dayaq yaratmaq niyyətini güdürdülər:

"Ermənilərin "Böyük Ermənistan" yaratmaq uğrunda apardıqları mübarizənin tarixləri ilə tanışlıq göstərir ki, onların mübarizə metodları heç vaxt dəyişməyib. Onların türklərə qarşı mübarizə metodlarında əsas yeri təhrikçilik tutur. Məşhur terrorizm tədqiqatçısı Uolter Lakuer ermənilərin mübarizə strategiyasına toxunaraq yazırdı: "Onlar öz strategiyalarını təhrikçilik (provakasiya) əsasında qurmuşdular. Bu niyyətdə idilər ki, onların türklərə qarşı hücumları amansız intiqam tədbirləri doğuracaq, bunun da nəticəsində erməni əhalisi xeyli radikallaşacaq. Üstəlik də böyük dövlətlər erməni qırğınlarından dəhşətə gələcək. Dağlıq Qarabağ ətrafında baş vermiş hadisə və proseslər də onu göstərir ki, ermənilər eyni metoddan daha çox istifadə etməyə çalışırdılar".

Ə.Qurbanlının sözlərinə görə, Ermənistan KP MK-nın orqanı olan "Kommunist" qəzeti Sumqayıt hadisələrindən sonra Ermənistanı tərk etmiş azərbaycanlı qaçqınlar barədə məlumat verərək bildirirdi ki, son günlərdə bir neçə azərbaycanlı ailəsi respublika ərazisindən çıxıb gedib. Erməni mətbuatı azərbaycanlı qaçqınlar haqqında informasiyanı bir neçə gündən sonra respublika mətbuatına çıxarmaqla ictimai rəyi Sumqayıt hadisələrinə yönəldir, respublikanı tərk etmiş qaçqınlar axınının Sumqayıtda baş vermiş hadisələrlə əlaqələndirməyə cəhd edirdilər:

"Həmin günlərdə, fevral ayının 29-da Respublika televiziyası ilə çıxış edən Emənistan KP MK-nin birinci katibi K.S.Dəmirçyan azərbaycanlıların Dağlıq Qarabağ və onun ətrafında baş vermiş hadisələrdən guya "narahat" olaraq yaşayış yerlərini tərk etdiyini bildirmişdi. Sumqayıt hadisələrinin istintaqı zamanı üzə çıxarılmış 96 cinayətkar arasında müxtəlif nümayəndələrinin,o cümlədən də qırğının əsas təşkilatçısının və icraçısı Eduard Qriqoryan adlı erməninin olmasına baxmayaraq, erməni mətbuatı cinayətin guya azərbaycanlılar tərəfindən törədildiyi, "əzabkeş ermənilər" haqqında dünyada süni hay-küy qoparmağa başladılar".

Alim qeyd edib ki, əslində, azərbaycanlıların Ermənistan SSR-dən qovulması və onun ardınca Sumqayıt faciəsinin baş verməsinin əsas motivi Böyük Ermənistan"yaratmaq, "Dağlıq Qarabağı" ilhaq etmək motivi idi:

"Sonralar L.Ter-Petrosyan öz müsahibələrindən birində demişdi ki, Sumqayıt hadisələrindən sonra Azərbaycan xalqı şok vəziyyətinə düşmüşdü. Əgər ölkə rəhbərliyi bu məqamdan istifadə edib Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi haqqında qərar çıxarsaydı, Azərbaycan xalqı buna etiraz edə bilməyəcəkdi. Bu sözlər sübut edir ki,Sumqayıt hadisəsi ermənilərin öz separatçılıq aksiyalarını həyata keçirilməsi üçün lazım olmuşdur".

Ə.Qurbanlı deyib ki, ermənilər indiyə qədər bu hadisələrə münasibətdə Dağlıq Qarabağda və Ermənistanda azərbaycanlıların qətlə yetirilməsi faktları üstündən sükutla keçir, bu hadisələrlə Sumqayıt hadisəsi arasında əlaqənin olduğunu gizlədirlər, Sumqayıt hadisələrinin baş verməsinə görə azərbaycanlıları təqsirləndirilir. Halbuki, hadisədən on gün qabaq Sumqayıtın bütün əmanət kassalarından ermənilərin öz əmanətlərini kütləvi şəkildə götürmələri, talanların videolentə alınmaları üçün erməni operatorlarının əvvəlcədən hadisələrin törədiləcəyi yerlərdə xəlvəti çəkiliş mövqeləri seçmələri,"Sumqayıt qurbanları"nın xatirəsini "əbədiləşdirmək" üçün Xankəndində abidə qoyulması və başqa bu kimi faktlar sübut edir ki, Sumqayıt hadisəsi dünya ictimai rəyində azərbaycanlıların "vəhşi" obrazını yaratmaq məqsədi güdüb.

Demokratikmusavat.com

Xəbər Lenti

Rusiyada təyyarə qəzaya uğradı - 2 nəfər öldü

Məşhur iş adamı əvvəl qızını öldürdü, sonra intihar etdi

Arutyunyan Moskvada ev almağa hazırlaşır

UEFA-nın prezidenti öz maaşını artırıb - Qurumun gəlirləri azalsa da

Ronaldonun İngiltərə arzusu - Hətta maaşının azaldılmasına da razıdır

Zəngəzura açılan qapılar - VİDEO

Getsinlər, öz cinayətlərinə baxsınlar - Məşhur türk şərhçi Milli.Az-a danışdı

Polşa səfiri Rusiya XİN-ə çağırılıb

Rusiyada son sutkada COVID-19-dan 398 nəfər ölüb

Bu ölkədə oksigen BÖHRANI yaşanır

“O, hörmətli adam idi, gərək belə etməyəydi" - Rəşid Mahmudov da Mirələmovu qınadı

Almaniyanın Azərbaycana qarşı növbəti qərəzi - "Bu, ən böyük riyakarlıqdır" - ŞƏRH

Maska taxmayan şəxs polisi döyüb qaçdı - VİDEO

Tom Kruzun yeni EŞQ MACƏRASI - FOTO

Əfqanıstanda qəza: 14 ÖLÜ

Sorosun “pulunu ver, xoruzu banlat” missionerlərinin içüzü

Dmitri Medvedyev ABŞ-ın yeni taktika seçdiyini bildirib

Ağadadaş Ağayevin durumu necədir? - Aybəniz Haşımova danışdı

Gürcüstanda son sutkada koronavirusa 1 271 yoluxma qeydə alınıb

ABŞ-ın Rusiyadakı səfiri Vaşinqtondadır

Rusiya Ermənistana barmaq SİLKƏLƏDİ: Revanş haqqında düşünməyin

Ermənistanda COVID-19-a yoluxanların sayı 212 mini ötüb

Koronadan sağalan aparıcı Səhiyyə Nazirliyini tənqid etdi

"Co Bayden qondarma "erməni soyqrımı"nı tanıya bilər" - Türkiyəli ekspert - ÖZƏL

Sevil və Sevinc bacıları ittiham olundular - VİDEO

Televiziyalar tənqid olundu - Rəsmi dövlət qəzeti tərəfindən

"Hadrutda məskunlaşma daha tez zamanda mümkün ola bilər" - VİDEO

Erməni porno ulduz FOTOları ilə gündəm oldu

İçməli su təchizatı yaxşılaşdırılır - VİDEO

Milli Məclisin növbəti plenar iclası başladı

Aktrisa bu rəqsi ilə hamını heyrətə saldı - VİDEO

Məşhur balerina tanınmaz hala düşdü - Şpaqat FOTOları ilə gündəm oldu

Azad ruhun doğum günü - VİDEO

21-ci əsrin ən yaxşı kino ulduzları - Adlar açıqlandı

İki futbolçu millidən kənarlaşdırıldı - İntim videosuna görə

Cəlilabadda müğənnini öldürüb kanala atan məmurlar həbs edildi

Məşhur model gizlətdiyi eşqini açıqladı - FOTO

Hərbi Dəniz Qüvvələrinin şəhid matrosu - VİDEO

Aralıq dənizində dəhşət: 100 miqrant həyatını itirdi

“Milan” İbrahimoviçlə müqaviləni uzatdı

Yol patrul xidməti görünməyən yerdə dayana bilərmi? - VIDEO

“Nikah şəhadətnaməsiz otellərə giriş əxlaqsızlığa yol açır”

UEFA gözünü Bakıya dikib?

Xəzərin şor suyunun Kürə qarışması ciddi problem yaradır -

Adına etibarnamə olmayan şəxs qəza törətdi, məhkəmədə qalib gəldi - VIDEO

Məşhur aktrisa ekranlara qayıdır

Aprelin 23-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

Bu gün 17679 şagird buraxılış imtahanı verəcək

Bu gün deputatlar 18 məsələnin müzakirəsinə toplaşır

Almaniyada aksiyada 29 polis yaralanıb, 231 nəfər saxlanılıb

Messidən dubl, "Barselona"dan qələbə

Mucize doktor”un aktyoru yeni serialda

Daha bir avtobus "BakıKart"a keçdi

Məşhur aparıcının həbsi tələb olunur

Xəstəxanada yanğın: 13 koronaviruslu xəstə öldü

Ərəb koalisiyası husilərin iki minalanmış dronlarını dəf edib

Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 65 593 nəfər sağalıb

Yay fəslinin yaxınlaşması bağ evlərinin qiymətini artırıb

Aralıq dənizində 130-a yaxın miqrant qayığın aşması nəticəsində öldü

ABŞ-ın İraqdakı hərbi düşərgəsi yaxınlığında bir neçə raket partlayıb

Dünyada ötən sutka koronavirusa 874 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST

Bayraktar Akıncı TİHA PUA-sı ilk atəş sınaqlarını uğurla tamamladı

"Milan" Zlatan İbrahimoviçlə müqavilənin uzadıldığını açıqlayıb

Günün qoroskopu: Fiziki əməkdən boyun qaçırmayın

İrəvanda etirazlar: 14 nəfər saxlanılıb

Bakının Ermənistandan təzminat tələb etmək hüququ var - Rusiyalı politoloq

Baloğlan Əşrəfov: "Efirə çıxanda mənə dedilər ki, maskanı çıxart, mən də koronavirusa yoluxdum"

Zabrat yolundakı iki piyada keçidində işıqfor quraşdırılıb

AZAL London istiqamətində xüsusi reyslərin icrasına başlayır

Hadisə Ebruya görə "O səs Türkiyə"dən getdi

Gəncədə gördüklərimiz müharibə cinayətidir - Fransalı vəkil

Ata 5 yaşlı qızını öldürüb, həyətdə basdırdı - Səbəb dəhşətə gətirir - FOTO

"Dua etməklə iş bitmir, pul lazımdır"

"İşlər yaxşı getmir, baş-ayaq olduq"

İran PUA-sı ABŞ təyyarə daşıyanının üstündən uçdu - VİDEO

Türkiyədə istirahət edən idmançı xanımdan əsrarəngiz FOTOLAR

Biz istərdik ki, erməni vəhşiliyi beynəlxalq səviyyədə təqdim edilsin - Fransalı hüquqşünas

Türkiyə Azərbaycanla Ermənistanın layihələrini dəstəkləyir - Çavuşoğlu

"Ayıldım ki, sən yoxsan" - Müğənni Gülay Zeynallıdan kövrək paylaşım

Yük maşınında parçalanmış insan cəsədləri tapıldı

Fransalı hüquqşünaslar Gəncədə - FOTO

Göyərtəsində 38 nəfər olan gəmi yandı

Aygün Kazımova FOTOları ilə gündəmdə

Güclü külək Qaxın bir neçə kəndini işıqsız qoydu - FOTOlar

Azərbaycanın Ermənistan planları - Bu proses mütləq həyata keçirilməlidir

Rusiya Qara dənizdə genişmiqyaslı təlimlərə başlayıb

Sünikdə Paşinyana etirazlardan sonra saxlanılanlar var

Qızının yarı-çılpaq FOTOlarını çəkib yaydı

Kütləvi immunitetə yaxınlaşırıq - Adil Qeybulla

Cenniferin ayrılıq səbəbi bilindi

Müğənninin 2 milyonluq çılpaq FOTOsu

Yeni subartezian quyuları qazılır - VİDEO

Azərbaycanda yeni dönəm - Bütün proseslər vahid mərkəzdən idarə olunacaq

Samir Abasova barmaq silkələdilər - Bir də bizi söymə!

Palçıq Vulkanları Turizm Kompleksinin binası krater formasında olacaq

İranda koronavirusdan gündəlik ölüm sayı sürətlə artır

Rəqsanədən replika: "Moskva da bizimdir”

DİN-dən vətəndaşlara çağırış

“Özümü Avropa çempionu olmuş kimi hiss edirəm”

Baş Şirvan kollektoru qanunsuz balıq torlarından təmizlənib - FOTO

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə istiqamət və məsafə lövhələri quraşdırılır - VİDEO

Reza Zerrab-Ebru qalmaqalı böyüyür - Günel Zeynalovanın da adı hallandı

Arutyunyan Rusiyaya gizli səfər etdi

Azərbaycan Rusiya ilə birgə avtomobil istehsal edəcək - Müəssisə işə başladı

Çantasındakı smartfon partladı, gənc alovlara büründü - VİDEO

Ermənistanda COVID-19-a yoluxanların sayı 211 mini ötüb

"Real" Zidanla bağlı qərarını açıqladı

Gürcüstanda koronavirusa yoluxanların sayı 300 mini ötüb

Vətəndaşın üstündən çıxanlar polisi şoka saldı

Sual kitabçasının şəklini yayan 4 nəfər haqqında araşdırma aparılır

Elmar Qasımov İtaliyanın “Maire Tecnimont” şirkətinin vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

Kamran türk serialına dəvət aldı