AZ Ru En
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz

Xəzər dənizini fəlakət gözləyir - SOS

  19

Alman və hollandiyalı tədqiqatçıların hesablamalarına görə, Xəzər dənizində suyun səviyyəsi 9-18 metr aşağı düşə bilər.

“Communications Earth & Environment” jurnalında elm adamları vəziyyətin bu cür inkişafının qarşını almaq üçün çağırışlar ediblər. Məqalədə deyilir ki, ”Xəzər böhranı – batan dəniz səviyyələri bioloji müxtəlifliyi, iqtisadiyyatı və regional sabitliyi təhdid edir. Praktik cəhətdən Xəzər dənizi qapalı su hövzəsidir. Planetin ən böyük gölüdür (371.000 km2) və olduqca duzludur. Bununla birlikdə dünyanın ən böyük gölü hər il kiçilir. 1990-cı illərdən bəri onun səviyyəsi bir neçə santimetr azalıb. Gisenski və Bremen Universitetlərinin alimləri, hollandiyalı geoloq Frank Vesselinqlə birlikdə enişin yaxın onilliklərdə sürətlənəcəyini bildiriblər. “Təsəvvür edin ki, Şimal dənizində suyun səviyyəsi iki-üç metr aşağı düşsə, Rotterdam, Hamburq və London kimi limanlara giriş necə çətin olacaq. Bundan həm balıqçılıq gəmiləri, həm də konteyner nəhəngləri əziyyət çəkəcək və bütün Şimal dənizi ölkələri böyük bir çətinliklə üzləşər. Xəzər dənizi ilə bağlı ən azı 9 metr enmədən danışırıq, bu ən yaxşısı ehtimaldır. Ən pis halda düşmə 18 metr ola bilər. Bu isə Xəzər dənizi sahəsinin üçdə birindən çoxunun itirilməsi deməkdir”.

“Communications Earth & Environment” jurnalına müsahibə verən üç elm adamı Xəzərdə buxarlanmanın artması və qışda buzlaşmanın olmaması ilə suyun səviyyəsinin kəskin düşəcəyi ilə bağlı həyacan təbili çalırlar. Bu bölgədəki bənzərsiz ekosistemlərə çox pis təsir edəcək:- köçəri quşlar, nərə balığı və nəsillərini Xəzərin şimal hissəsindəki buzlarda artıran endemik Xəzər növləri bundan ciddi zərər görəcək. Bunun nəticələri dənizdə və ona axan çaylarda yaşayan milyonlarla insan üçün sadəcə dəhşət ola bilər.

Nəticədə Azərbaycan, Rusiya, İran, Türkmənistan və Qazaxıstan yeni bir problemin ortasına düşə bilər. İqtisadi əlaqələr, yük daşımalar və ekoloji mühit bundan ciddi zərər görə bilər. Vesselinq və alman həmkarları bu problemin həllini əlaqələndirmək üçün BMT-nin Ətraf Mühit Proqramının rəhbərliyini beynəlxalq işçi qrupu yaratmağa çağırırlar. Tədqiqatçılar itirilmiş qiymətli vaxtın əvəzini çıxarmaq üçün təcili və koordinasiyalı fəaliyyətə başlamağın vacibliyinə ehtiyac olduğunu vurğulayırlar.

KONKRET.az

Xəbər Lenti

ÜST: dünyanın yoxsul ölkələrində indiyədək cəmi 25 peyvənd dozası tətbiq olunub

Azərbaycanın pilotsuz uçuş aparatları müasir müharibələrin strategiyasını dəyişdi - İsrailli ekspert

Disneyland Paris yenidən açılmasını 2 aprelə qədər təxirə saldı

ABŞ-da Üzeyir Hacıbəyli adına Beynəlxalq bəstəkarlar müsabiqəsi elan olunub

Bakı sakini mənzildə halsız vəziyyətdə aşkar edilib

Ölkəmizdə istifadə edilən vaksin COVİD-19-un yeni ştammı üçün də təsirlidir - Ramin Bayramlı

Dənizdə dalğanın hündürlüyü 2,8 mətrə çatıb, güclü külək əsir - Faktiki Hava

Qeyri neft-qaz məhsullarının ixracı azalıb

Azərbaycan məhkəməsi Ermənistanın Qarabağda döyüşlərə cəlb etdiyi xarici vətəndaş barəsində həbs qərarı verib

Tailand turizm vergisi tətbiq edəcək

Azərbaycan əhalisi pullarını hansı məhsullara xərcləyib?

Çin iqtisadiyyatı pandemiyaya baxmayaraq 2,3 faiz artıb

Azərbaycanda təbii qaz hasilatı artıb

Böyük Britaniyada iyun ayının sonunadək 18 yaşdan yuxarı hər kəs peyvənd olacaq

Ötən il Azərbaycanda 34 milyon tondan çox neft hasil olunub

Fevralın 15-dən etibarən Türkiyədə orta məktəblərin açılması planlaşdırılır

Heydər Əliyev Sarayında daha bir yeni layihə - "Tarixi səhnə"

Ceyhun Bayramov Türk Şurası, TÜRKSOY və Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun rəhbərlərinin təmsil olunduğu nümayəndə heyəti ilə görüşüb

FİFA “Atletiko”nun apelyasiyasını rədd etdi

Xuraman Şuşalı həyat yoldaşı haqqında: “Onunla evlənmək fikrim yox idi” - VİDEO

İran və Türkiyə arasında dəmir yolu sahəsində sənədlər imzalanıb

"Toy olmasa musiqiçilər acından öləcək" - Xatirə

Özbəkistanla Tacikistan arasında aviareyslər bərpa edilir

"Hər şey konkret oğlandan asılıdır, ən azı gündə iki dəfə..." - FOTO

Fransa mediası Qarabağ müharibəsini yalnız Ermənistan tərəfindən işıqlandırıb - Reza Deqati

"Milan"ın futbolçusu "Parma"da

Azərbaycanda narın qiyməti niyə bahalaşır? - Səbəb açıqlandı

Azərbaycanda ləğv olunan yarışı Türkiyə keçirməyə razılıq verdi

Nazirlik polietilen torbalarla bağlı sahibkarlara çağırış edib

Şəhidlər Xiyabanında son tamamlama işləri görülür - FOTO

2020-ci ildə 2 milyon tona yaxın yük daşınıb - DANX

Prezident İlham Əliyev Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında iki zavodun təməlini qoyub, vərəqə şüşə istehsalı müəssisəsinin açılışını edib - VİDEOYAYIM

İqtisadiyyatın qeyri-neft-qaz sektorunda əlavə dəyər azalıb

Noyer millinin ən yaxşı oyunçusu seçildi

Nəqliyyat sahəsində 13341 nöqsan aşkar olunub

Ekspert Qarabağın yeni yaradılacaq yol-nəqliyyat infrastrukturu haqda danışdı

Rektor Elmar Qasımov Vətən müharibəsində iştirak edən əməkdaşla görüşüb

Erməni vandalizmi: Cəbrayıl rayonunun Quycaq kənd qəbiristanlığı dağıdılıb - VİDEO

Parlamentin elm və təhsil komitəsinin yaz sessiyasında ilk iclası keçirilib

Bu məsələdə Ermənistan tərəfinin daha çox problemləri olub - Lavrov

"Koronavirusa yoluxmuş tibb işçilərinə peyvənd vurulmaycaq" - Baş həkim

"Bavariya" "Frayburq"a belə qalib gəldi - Video

İranın 30 şirkəti Qarabağın bərpasında iştirak etməyə hazırdır

"Beşiktaş" "Qalatasaray"a belə qalib gəldi - VİDEO

Xəstə qızların üçün pul topladılar, Almaniyadan gələn növbəti məktub məyus etdi - FOTO

Milli.Az-da kadr dəyişikliyi

Marselino Toral tarixə düşdü

"İslam din deyil, siyasi bir partiyadır" - Baş yepiskop

Rusiya da bu gün kütləvi vaksinasiyaya başlayır

"Qızım müğənni olmaq istəyirdi, icazə vermədim" - Xalq artisti

""Milli şuranın" milli xəyanəti yeni hadisə deyil" - Əli Əhmədov

4000 avtomobil postlardan geri qaytarılıb, 5 nəfər həbs edilib

Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb

28 milyard dollarlıq bitkoinlərin sahibləri niyə çarəsiz qalıblar? - VİDEO

Miqrasiya Xidməti əcnəbi və vətəndaşlığı olmayanlara müraciət edib

Messi ağır cəzalana bilər - Rəqibi vurduğu üçün

Dado boşandıqlarını deyir, Natavan isə...

"Şəhid ailələrinin mənzil təminatı üçün bir neçə istiqamətdə dəqiqləşdirmələr aparılır" - Anar Kərimov

Sabah axşamdan hava pisləşəcək - Qar yağacaq, çovğun olacaq

Siyavuş Aslanın oğlu xəstəxanaya yerləşdirilib

Yaxın aylarda daha 4 reabilitasiya və sosial xidmət müəssisəsi açılacaq

Yol polisi vətəndaşlara müraciət etdi

Türkiyədə zəlzələ baş verdi

"Bu Hava Limanı vasitəsiylə Şuşaya daha tez çatmaq mümkün olacaq" - FOTO

Cəbrayıl polisi narkotacir qardaşları saxladı - FOTO

Azərbaycanda koronavirusa qarşı peyvəndləmə bu prinsiplər əsasında keçirilir

Müharibə və pandemiya dövründə işləyən "MedEra" hospitalının fədakar tibbi personalının əməyi qiymətsizdir

Ötən il 50 milyon dollardan çox metanol ixrac edilib

"Fənərbağça"dan rəsmi transfer

Təbii qaz ucuzlaşıb

Pnevmoniya ölümlə nəticələnə bilər - Bu şəxslər daha diqqətli olsunlar

Məsut Özil İstanbula gəldi - FOTO

Rusiyada yanğın: 4 nəfər öldü

"Atletik" "Barselona"ya qalib gəlib, Superkubokun sahibi oldu

30 ildə Qarabağı talayan xarici şirkətlər - ADLAR

İndoneziyada fəlakət qurbanlarının sayı 96-ya çatdı

"Şuşaya "İsgəndər" atmışdıq"- İrəvanda sensasiyalı etiraf - VİDEO - FOTO

Qarabağ çaylarının suları Azərbaycanda ən keyfiyyətli sular hesab oluna bilər - Alim

Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 170 minə çatır

Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 95 milyonu keçib

İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 550 minə çatır

Amsterdamda etiraz aksiyası zamanı 115 nəfər saxlanılıb

Braziliyada koronavirusa qarşı iki vaksinin istifadəsinə icazə verilib

"İnter" son 4 ildə ilk dəfə "Yuventus"u məğlub etdi

Bu gündən koronavirusa qarşı vaksinasiya başlayır

Bakıda ikimərtəbəli evdə yanğın olub

Gürcüstandan Rusiyaya gedən avtomobil magistralında 10 kilometr uzunluğunda tıxac yaranıb - FOTO

Trampın reytinqi antirekordu yeniləyib

İndoneziyanın Şərqi Yava əyalətində yerləşən ən hündür vulkan püskürüb - FOTO

İsveç Danimarka ilə birgə iki ölkəni birləşdirəcək yeni sualtı tunel tikmək istəyir